Прејди на содржината

Народна Република Бугарија

Од Википедија — слободната енциклопедија
Народна Република Бугарија
Народна република България
1946–1990
Химна: Мила Родино
Бугарија во 1990 година
Бугарија во 1990 година
Главен градСофија
Говорени јазицибугарски
 1946-1947
Васил Коларов
 1989-1990
Петар Младенов
 1946-1949
Георги Димитров
 1990
Андреј Луканов
Историја 
 Основана
1946
 Распадната
1990
Површина
1989110.910 km2 (42,820 sq mi)
Население
 1989
9.009.018
Валуталев
Претходници
Наследници
Царство Бугарија
Република Бугарија

Народна Република Бугарија (бугарски: Народна република България, НРБ) — официјалното име на Бугарија од 15 септември 1946 до 15 ноември 1990 г. На 10 ноември 1989 г. Тодор Живков е сменет од функцијата генерален секретар на ЦК на БКП. По промена на Уставот на 3 април 1990 Државниот совет е расформиран и Петар Младенов е избран за претседател на Бугарија. По јавни протести на опозицијата во текот на летото на 1990 година тој се повлекува од функцијата и од активниот политички живот, а на негово место Жељу Желев е избран за претседател на Бугарија. На 15 ноември 1990 година Народна Република Бугарија е преименувана во Република Бугарија.

Историја

[уреди | уреди извор]

Формирање

[уреди | уреди извор]

По Втората светска војна, Бугарија, која беше дел од силите на Оската, доживува политички пресврт. Во 1944 година, Црвената армија влегува во Бугарија, а комунистичкиот Татковински фронт, предводен од Бугарската комунистичка партија (БКП), ја презема власта. На 15 септември 1946 година, по референдум, монархијата е укината, а Бугарија е прогласена за Народна Република. Младиот цар Симеон II е протеран. Првата социјалистичка влада е формирана под раководство на Георги Димитров, клучна фигура во бугарскиот комунизам.

Рани години и сталинизација (1946–1953)

[уреди | уреди извор]
Островот Белене на кој се наоѓал концентрационен логор кој функционирал во периодот од 1949 до 1990 година, каде биле држени политички затвореници

Бугарија го следи советскиот модел на сталинизација: национализација на индустријата, колективизација на земјоделството и еднопартиски систем под контрола на БКП. Опозицијата е репресирана, а многу политички противници се осудени на затвор или погубени, вклучително и во озлогласениот процес против Трајчо Костов (1949). Економијата е насочена кон тешка индустрија, но земјоделската колективизација предизвикува незадоволство кај селаните.

Ерата на Тодор Живков (1954–1989)

[уреди | уреди извор]
Споменикот Бузлуџа

По смртта на Георги Димитров (1949) и краткото владеење на В’лко Червенков, Тодор Живков станува лидер на БКП во 1954 година и останува на власт до 1989 година, што го прави еден од најдолговечните лидери во Источниот блок. Живков ја либерализира економијата во одредена мера, но Бугарија останува лојален сојузник на СССР. Политиката на „бугаризација“ ги таргетира етничките малцинства, особено Турците, што кулминира во кампањата за промена на имињата во 1980-тите („Преродбен процес“). Културниот и образовен систем се развиваат, но под строга идеолошка контрола. Цензурата е широко распространета, а слободата на говорот ограничена.