Надежда Петровиќ

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Nadezda Petrovic.jpg
Роден 12 октомври 1873
Чачак, Кнежевство Србија
Починал 3 април 1915(1915-04-03) (воз. 41 г.)
Ваљево, Кралство Србија
Националност Србинка
Познат Сликарство

Надежда Петровиќ (Чачак, 12 октомври 1873Ваљево, 3 април 1915) била најзначајна српска сликарка од крајот на 19 и почеток на 20 век.

Биографија[уреди | уреди извор]

Родена е во Чачак на 12 октомври 1873 година од татко Димитрија - Мите Петровиќ и мајка Милева, која била роднина со Светозар Милетиќ.[1] Семејството имало 13 деца од кои 9 преживеале. Помладата сестра на Надежда била писателката Милица Мишковиќ, а најмладиот брат писателот Растко Петровиќ.[2]

Во 1884 година со семејството се преселила во Белград. Завршила Виша женска школа во Белград во 1891 година, а наредната година го положила испитот за наставничка по цртање, и станала ученик во атељето на Ѓорѓе Крстиќ. Во 1896/97 година учи кај Кирил Кутлик, а во 1898 година во Минхен кај Словенецот Антон Ажбе.

Во 1900 година ја имала својата прва самостојна изложба во Белград, а наредната година почнала да работи во атељето на Јулиус Екстер во Минхен. На 26 август 1903 година, со Делфа Иваниќ и Милица Добри го основала хуманитарното друштво „Коло на српските сестри“,[3] како одговор на погромите над христијаните во Македонија, односно тогаш нарекувана Стара Србија. Надежда со Милицом Добри кон крајот на 1903 година заминала за Македонија и ја делела хуманитарната помош што ја собрало друштвото. Своите импресии од ова патување Надежда ги запишала во драмата „Војвода Мицко Поречки“, каде главен лик е војводата Мицко Крстиќ. Оваа драма не била објавена за време на нејзиниот живот. Од 1904 година била ангажирана околу првата југословенска уметничка изложба, основањето на уметничкото друштво „Лада“, и првата уметничка колонија во Сиќево, кај Пирот.Се занимавала и со ликовна критика.

До 1912 година учествувала на бројни изложби, меѓу кои во Љубљана, во Париз, во Загреб, во Рим, и на други места. Во Белград во 1912 година отворила сликарска школа и учествувала на четвртата југословенска изложба.

Податотека:Надежда Петровић ратна болничарка.JPG
Надежда Петровиќ како воена болничарка

Се пријавила како доброволец во Првата балканска војна, и учествувала како болничарка на фронтот. Умрела во Ваљево на 3 април 1915 година, од тифус, додека била на должност како болничарка. Во Чачак од 1960 година се одржува сликарско биенале под името „Меморијал на Надежда Петровиќ“.

Дела[уреди | уреди извор]

Сликарството на Надежда Петровиќ било во чекот со европскиот експресионизам.

На нејзините најдобри дела доминираат големи површини со црвена и зелена боја. Сликала портрети, како и теми од националната историја на Србија.

Гробот на Надежда на новите гробишта во Белград

Во текот на балканските војни и Првата светска војна, се занимавала и со фотографија, како прва жена воен фотограф. [4]

Галерија[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

Литература[уреди | уреди извор]

  • Пантелић, Ивана; Милинковић, Јелена; Шкодрић, Љубинка (2013). Двадесет жена које су обележиле XX век у Србији. Београд: НИН. 
  • Јанковић, Оливера (2003). Надежда Петровић — између уметности и политике. Београд: Сигнатуре. 
  • Мереник, Лидија (2006). Надежда Петровић:пројекат и судбина. Београд: Војноиздавачки завод; Топи. 
  • Амброзић, Катарина (1978). Надежда Петровић 1873-1915. Београд: Српска књижевна задруга. 
  • Живковић, Станислав (1966). Надежда Петровић (1873 — 1915). Нови Сад: ЗЛУМС. 
  • Протић, Миодраг Б. (1970). Српско сликарство XX века; кињга I'. Београд: Нолит. 
  • Трифуновић, Лазар (1973). Српско сликарство 1900-1950. Београд. 
  • Каталог сталне поставке са водичем кроз збирке. „Уметничка галерија „Надежда Петровић““ (Чачак). 
  • 'Надежда Петровић 1873-1915, ПУТ ЧАСТИ И СЛАВЕ'. „(каталог)“ (Београд). 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]