М-84
| M-84 | |
|---|---|
 Тенк M-84 на Српската армија | |
| Тип | Главен борбен тенк |
| Потекло | Југославија |
| Употребна историја | |
| Во служба | 1984–денес |
| Војни | Заливска војна Војни во Југославија Руско-украинска војна |
| Производна историја | |
| Конструктор | Војнотехнички институт |
| Конструирано | 1979‒1983 |
| Производител | Đuro Đaković |
| Год. на производство | 1984‒1991 (Југославија) 1992‒2003 (Croatian modernization) 2004‒2025 (Serbian modernization) |
| Произведени | ~680 |
| Тех. особености | |
| Тежина | 41.5 tonnes |
| Должина | 6.86 m (9.53m with the gun) |
| Ширина | 3.57 m |
| Висина | 2.19 m |
| Екипаж | 3 (commander, gunner, driver) |
| Оклоп | composite alloy; including high-hardness steel, glass-reinforced plastic, RHA steel, and either sand or granite in the front of turret (M-84A). |
Главно наоружување | 125 mm 2A46 smoothbore gun |
Помошно наоружување | 1× 7.62 mm coaxial machine gun 1× 12.7mm anti-aircraft gun 5× smoke grenade launchers |
| Погон | diesel V-46TK 1,000 hp (750 kW) |
| Моќност/тежина | 24.10 hp/tonne |
| Амортизација | torsion bar |
| Горивоносивост | 1200 + 400l |
Работен дострел | 700 km |
| Брзина | 68 km/h |
М-84 е југословенски главен борбен тенк (MBT) од трета генерација, развиен врз основа на советскиот тенк Т-72. Произведен е во СФР Југославија меѓу 1984 и 1991 година и претставува еден од најзначајните производи на југословенската воена индустрија. Тенкот е опремен со 125 mm гладок топ, автоматски полнач и напреден (за тоа време) компјутеризиран систем за контрола на огнот. Вкупно се произведени околу 680 примероци, од кои дел се извезени во Кувајт. По распадот на Југославија, тенкот останал во служба кај наследните држави, а подоцна бил модернизиран во неколку варијанти во Србија и Хрватска.
Развој и производство
[уреди | уреди извор]Развојот на М-84 започнал во 1979 година под кодното име „Капела“ во Војнотехничкиот институт во Белград, врз основа на лиценца за Т-72М добиена од Советскиот Сојуз. Првите прототипи биле готови во 1982–1983 година, а сериското производство започнало во 1984 година во фабриката „Ѓуро Ѓаковиќ“ во Славонски Брод (Хрватска), која била главен интегратор. Во производството учествувале над 240 претпријатија од сите шест републики на СФРЈ, вклучувајќи металуршки комбинати од Словенија, мотори од Сараево, топови од Босна и Херцеговина и делови за трансмисија од Скопје (Металски завод „Тито“ во Македонија).
Производството завршило во 1991 година поради распадот на Југославија. Пред тоа, околу 150 тенкови биле извезени во Кувајт. По 1991 година, модернизациите продолжиле во Хрватска (1992–2003) и во Србија (од 2004 година наваму).