Муавија I

Муавија I
Амир ел-муминин Калиф
Сребрени монети (дирхами) ковани во името на Муавија, ок. 674
Прв калиф на Омејадскиот Калифат
На престол	јануари 661 – април 680
Претходник	Нема Хасан ибн Али (како калиф)
Наследник	Језид I
Губернатор на Сирија
На престол	639–661
Претходник	Јазид ибн Аби Суфјан
Наследник	Позицијата е укината
Роден(а)	ок. 597–605 Мека, Хиџаз, Арабија
Починал(а)	април 680 (75–83) Дамаск, Омејадски Калифат
Почивалиште	Баб ел-Сагир, Дамаск
Сопружници	Катва Бинт Кураиза ел-Навфали Фахта Бинт Кураиза ел-Навфали Мејсун Бинт Бахдал Мејсун Бинт Бахдал ел-Калбија Наила Бинт Амара ел-Калбија
Деца	Језид Абд Алах Рамла
Полно име Муавија ибн Аби Суфјан معاوية بن أبي سفيان
Династија	Суфјаниди
Татко	Абу Суфјан ибн Харб
Мајка	Хинд бинт Утба
Вероисповед	Ислам

Муавија I (арапски: معاوية بن أبي سفيان, Mu‘āwiya ibn Abī Sufyān) — првиот калиф на Омејадскиот Калифат (661–680) и една од клучните фигури во раната исламска историја. Муавија бил роден во околу 602 година во Мека и потекнувал од влијателното племе Курејш, од семејството Омејади. Неговиот татко, Абу Суфјан, бил истакнат водач во Мека и противник на пророкот Мухамед пред да го прифати исламот во 630 година. Мајката на Муавија, Хинд бинт Утба, исто така била значајна фигура.

Ран живот и кариера

Муавија го прифатил исламот заедно со своето семејство по освојувањето на Мека. Тој станал близок соработник на пророкот Мухамед, служејќи како еден од неговите писари. За време на калифатот на Омар (634–644), Муавија бил назначен за гувернер на Сирија, каде покажал исклучителни административни и воени способности. Неговото владеење во Сирија го зацврстило регионот како база на моќ за Омејадите.

Првата фитна и патот до калифат

По убиството на калифот Осман (656), Муавија одбил да му се заколне на верност на Али, четвртиот калиф, обвинувајќи го дека не ги казнил убијците на Осман, кој бил негов роднина. Ова довело до Првата фитна (граѓанска војна во исламот). Во 657 година, Муавија и Али се судриле во битката кај Сифин, но конфликтот завршил со арбитража без јасен победник. По убиството на Али во 661 година, Муавија бил прогласен за калиф во Ерусалим, означувајќи го почетокот на Омејадскиот Калифат.

Владеење (661–680)

Како калиф, Муавија го преселил главниот град во Дамаск и воспоставил династичка власт, поставувајќи го темелот за наследна монархија, што било новост во исламската управа. Неговото владеење се карактеризира со:

• Административни реформи: Муавија вовел ефикасен систем на управа, инспириран од византиските и персиските модели, и ја зајакнал централната власт.
• Воени походи: Тој ги продолжил освојувањата, проширувајќи го калифатот во Северна Африка и Средна Азија. Неговата флота се соочила со Византија, а во 674–678 година започнала опсада на Цариград, иако без успех.
• Политичка стабилност: Муавија бил познат по својата дипломатија и способност да ги помирува различните фракции, вклучувајќи ги и шиитите и поранешните противници.

Наследство

Муавија е спорна фигура. Од една страна, тој е пофален за својата политичка мудрост, стабилизирање на калифатот по Првата фитна и проширување на исламската империја. Од друга страна, неговото воспоставување на династичка власт и отстапувањето од изборниот принцип за калифат предизвикале критики, особено кај шиитите, кои го сметале Али за легитимен калиф.

Муавија починал во 680 година во Дамаск, а го наследил неговиот син Јазид I. Неговото владеење го поставило темелот за Омејадската династија, која владеела до 750 година. Неговиот гроб се наоѓа во Дамаск, а неговото наследство останува предмет на дебати во исламската историја.