Прејди на содржината

Морнарска капа

Од Википедија — слободната енциклопедија
Грчка рибарска капа

Морнарската капа наречена капетанска, морнарска, холандска, грчка или бретонска, претставува капа која најчесто се изработува од црн или темно син волнен филц, но исто така и од сомот или син тексас. Првично популарна кај морнарите, често се поврзува со едрење и поморски услови, особено риболов и рекреативно едрење. Некогаш била моден предмет на Запад, на пример, носена од Џон Ленон во средината на 1960-тите.

Источна Европа

[уреди | уреди извор]
Ленин ја носи својата препознатлива капа, 1920-тите

Ваквиот тип на капи биле воведени во 19 век, како евтина и дел од практична работна облека за морнарите и фабричките работници во Европа. Тие биле значително популарни во Русија, а особено меѓу урбаната еврејска заедница, подоцна го добиле прекарот капа на виолинист поради нивната употреба од страна на Топол како Тевје Млекарот во филмската адаптација на „Виолинист на покривот“.

Црната верзија на оваа капа, со тесен врв и лента извезена со зеленило, кај народот била позната како касет или хамбургшка капа. Таа била воведена како одговор на царските власти кои забраниле носење на традиционални еврејски капи во Русија во 19 век, а подоцна била вообичаено видена кај земјоделците во кибуцот во Израел во текот на 1950-тите. Оваа капа секојдневно ја носеле хасидските еврејски момчиња во Британија, Германија, Русија, Полска и Америка од раната викторијанска ера до средината на 20 век, но во денешно време генерално е ограничена на Шабат и други формални пригоди.

Старите водечки болшевици, вклучувајќи ги Владимир Ленин, Лав Троцки, Феликс Ѕержински и Јосиф Сталин, исто така ги обожавале овие капи за време на Руската револуција и Руската граѓанска војна. Темно-сините и воено-зелените варијанти со црвена ѕвезда подоцна станале дел од униформата на политичките комесари од ерата на Големата патриотска војна, заедно со црна кожна јакна. Слични капи носеле и комунисти и социјалисти од други земји, вклучувајќи го претседателот на Кинеската комунистичка партија, Мао Це Тунг, и, понеодамна, поранешниот лидер на Британската лабуристичка партија, Џереми Корбин.

Централна Европа

[уреди | уреди извор]

Овие капи некогаш биле познати кај морнарите на германските брегови на Северното Море и Балтичкото Море, а се појавиле и разни подтипови од обој тип на капи.

Елбзеглер

[уреди | уреди извор]
Елбзеглер

Елбзеглерот претставува едноставна, ниска морнарска капа која е изработена од црна или темно сина морнарска ткаенина. Има раб висок околу три сантиметри како и кожни ремени за бура на предната страна од лентата на капата. Денес, пластиката вообичаено се користи наместо лакирана кожа.

Алтштедер

[уреди | уреди извор]

Нешто повисока варијанта на Елбзеглер њ Алтштедер во превод-старец, кадешто појасот за капа е повисок. Наместо ремен за бура над врвот, има извиткано јаже. Врвот е украсен со дабови лисја и се нарекува плетен врв. Јажето на капата исто така е плетено.

Флитенкикер

[уреди | уреди извор]

Флитенкикерот е сличен на Елбзеглерот, но круната е малку поголема и помека. Оваа форма на морнарска капа е наречена по работниците на хамбуршките водни патишта, познати како Флитенкике.

Пилотска капа на Хелиголанд

[уреди | уреди извор]

Капата на пилотот на Хелголанд или капата на пилотот на Елба, претставува специјално изработена капа за пристанишните пилоти на Хамбург. Капата имала висока лента и мала круна, а врвот бил декориран со дабови лисја. Врвот на капата може да биде извиткан или плетен. Елблоце е сличен на капата на принцот Хенри и затоа често се меша со неа, така што во трговијата капата на принцот Хенри често се продава како капа на Шмит. Капата на принцот Хенри во Градскиот музеј на Кил, прочуена како оригинал е капа на царската морнарица со лакирана, а не ткаена круна, и е украсена со кралски инсигнии (кралски дабови лисја, кокарта и круна) и ремен за бура, а не врвка на капата. Врз основа на ова, воената верзија би била капа на принцот Хенри, а цивилната варијанта треба да се преименува во Елблоце. Инаку, двата вида на капи имаат слични пропорции. Елблоце била заштитен знак за капа на германскиот сојузен министер, а подоцна и канцелар Хелмут Шмит, па оттука и нејзиниот прекар, капа Шмит.

Западна Европа

[уреди | уреди извор]
Џереми Корбин носи капа од сомот

До 1880-тите, ваквите капи биле широко распространети во Грција и Турција и имале декоративна врвка на брадата и препознатлива црна везена лента на врвот.[1] Традиционалната носија за многу грчки крајбрежни селани, која била составена од капа, џемпер со ролка, широки панталони и високи чизми, била претставена во филмската адаптација на „Топовите на Навароне“, како маска за британските агенти.[2] Црни или темно-сини варијанти со бела круна познати како Телермицен, исто така, биле вообичаено носени од универзитетските студенти во Германија, Данска и Шведска од почетокот на векот до денес.

Како работна облека

[уреди | уреди извор]

Црните или темно-сините варијанти на капи од ваков тип служеле како работна облека за морнарите на трговската морнарица во текот на целиот 20 век. Капите со украсна златна плетенка, или во стандардна темно-сина боја или со бел врв, биле обожавани кај капетаните на едриличарските јахти, моторните чамци и другите мали пловила за забава.[1][3] Од 1930-тите до 1970-тите, водоотпорна верзија, позната како капа за механичар, се носела со сино козметичко одело како дел од униформата за камионџии, вработени на бензински пумпи и работници за отстранување на дефекти.[1] Во изданието од 1950 година на „Тинтин и земјата на црното злато“, Томсон и Томпсон ги носат овие капи кога се прикриваат како механичари на Автокарт.

Модерна употреба

[уреди | уреди извор]

Во 1950-тите, варијантите од црна кожа на капите на грчкиот рибар биле доста прочуени меѓу поткултурата на Тон-ап момчето и Гризерот, поради нивната употреба од страна на Марлон Брандо во „Дивиот“.[1] Овие се појавувале во „Воините“ како дел од униформата на бандата Роугс. Слични на овие капи украсени со синџири и метални нитни носеле многу членови на движењето за црната моќ од 1970-тите како алтернатива на беретката.[4] Во исто време, сивата или црната плетена верзија, слична на волнена растафаријанка со кожен врв, добила популарност меѓу некои иселенички јамајкански растафаријанци во Велика Британија и САД за да одговараат на нивните суканици.[1]

Од половината до крајот на 1960-тите, капата станала посакуван додаток на контракултурата за двата пола, поради нејзината употреба од страна на Битлси за време на нивната турнеја низ САД, како и од страна на фолк музичари како Боб Дилан, Вуди Гатри и Донован. Капата доживеала оживување кај младите британски хипстерки кон крајот на 1990-тите, а повторно и во текот на 2010-тите поради носталгијата за модата од 1970-тите.

Поврзано

[уреди | уреди извор]
  1. 1 2 3 4 5 „Tevye (Character)“. IMDb. Посетено на 24 June 2017.
  2. „Fiddler on the Roof (1971)“. IMDb. Посетено на 24 June 2017.
  3. „Fiddler on the Roof (1971)“. IMDb. Посетено на 24 June 2017.
  4. „Fiddler on the Roof (1971)“. IMDb. Посетено на 24 June 2017.