Монтебразит
| Монтебразит | |
|---|---|
 Монтебразит кристали. Линополис, Минас Жераес, Бразил. Големина 5,5 см. Фото Џон Соболевски | |
| Општо | |
| Категорија | минерал |
| Формула | LiAl(PO4)(OH) |
| Распознавање | |
| Боја | безбоен, бел, бледо жолт |
| Цврстина на Мосовата скала | 5,5 - 6 |
Монтебразитот е минерал, хидроксил фосфат на литиум и алуминиум, член на серијата амблигонит -монтебразит. Кај монтебразитот, преовладува OH, додека кај амблигонитот, преовладува F. Името го добил од локалитетот Монтебрас, во Крез, Лимузен (Франција), каде што за прв пат е откриен.[1] Всушност, во огромното мнозинство случаи, овој наводен амблигонит е всушност монтебразит, што е далеку почест термин.[2]
Физички и хемиски својства
[уреди | уреди извор]Монтебразитот генерално се јавува како бели спатични маси, кои всушност се анхедрални кристали со големина до еден метар, поврзани со кварц, а често и со каситерит, танталит и разни сулфиди. Од хемиска гледна точка, серијата што ја формира со амблигонитот е комплетна. Присуството на натриум во овој минерал е пријавено, што дури довело до создавање на наводна сорта, натромонтебразит, но всушност, структурата на минералот прифаќа многу малку натриум, помалку од 0,2%, па затоа натриумот пронајден во анализите се должи на мешање со други минерали, како што се лакроакситот[3] и вардитот.
Апликации
[уреди | уреди извор]Минералните наслаги амблигонит-монтебразит се релативно мали, но со години тие биле еден од главните извори на литиум кога овој елемент имал ограничена примена во фармацевтската индустрија, специјалните лубриканти, порцеланот и за прочистување на атмосферата во затворени простори како што се подморниците. Во моментов, со оглед на високата потрошувачка на литиум за електрични батерии со голема моќност, овие минерали се релативно мал извор, а главни извори се наслагите од сподумен и сол.[4]
Наоѓалишта
[уреди | уреди извор]Најдобрите кристали, проѕирни, безбојни или жолти, со големина од неколку сантиметри, се наоѓаат во разни пегматити на Дивино дас Ларанжеирас и Мендес Пиментел, во Минас Жераис (Бразил).[2] Во другите наоѓалишта се наоѓаат само повремено, кристали со големина од милиметар. Во Монтебрас, Крез (Франција), амблигонит-монтебразит (за разлика од повеќето наоѓалишта, амблигонитот е позастапен) бил екстрахиран како литиумска руда, наменета за хемиската и фармацевтската индустрија, на почетокот во рудникот првично експлоатиран како каситерит.[5] Во Шпанија, индустриски бил екстрахиран на почетокот на 20 век, литиумот бил ископан во рудникот Кармелита, во областа Валдефлорес, во рамките на општината Касерес. За време на Втората светска војна литиумот[6] елемент за Германија, па затоа рудниците во Касерес, а исто така и рудниците во областа Ла Баркиља, во Вилар де ла Јегуа (Саламанка), биле експлоатирани од компании контролирани од таа земја.[6] Шпанското производство на литиумски минерали понекогаш претставувало речиси 90% од вкупното што Германија можела да го добие за својата воена индустрија.[7] Во рударската група Голпехас, во општините Голпехас и Вега де Тирадос (Саламанка), постои наоѓалиште кое содржи каситерит, танталит и монтебразит, кое го проучувала компанијата Солид Мајнс Еспања од 2000 година па наваму за заедничко вадење на овие три минерали, иако на крајот не било пуштено во употреба.[6]
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Des Cloizeaux, Alfred-Louis (1871). „Note sur la montebrasite“. Comptes Rendus Hebdomadaires des Séances de l’Académie des Sciences, 73, 306.
- 1 2 „Montebrasite. Mindat“.
- ↑ Fransolet, A.M. (1989). „The problem of Na-Li substitution in primary Li-Al phosphates: new data on lacroixite, a relatively widespread mineral“. The Canadian Mineralogist, 27, 211-217.
- ↑ Leni, Brian (2017). „The lithium supply and demand story“. Посетено на 14 de agosto de 2018. Наводот journal бара
|journal=(help); Проверете ги датумските вредности во:|access-date=(help) - ↑ Patureau, J., Chiaperro, P.,J., y Lebocey, J. (2011). „Mines et minéraux de Montebras, Soumans (Creuse)“. Le Règne Minéral, 99, 5-33.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
- 1 2 3 Calvo Rebollar, Miguel (2015). Minerales y Minas de España. Fosfatos, Arseniatos y Vanadatos. Escuela Técnica Superior de Ingenieros de Minas de Madrid. Fundación Gómez Pardo. стр. 39-47. ISBN 978-84-95063-96-0.
- ↑ Leitz, Christian (1996). Economic Relations between Nazi Germany and Franco’s Spain 1936-1945. Clarendon Press, Oxford. ISBN 978-0198206453.