Модифицирана Меркалиева скала
Меркалиевата скала на јачина се користи за мерење на јачина на земјотрес. Оваа скала ги опишува ефектите од земјотресите на Земјината површина, луѓето, природните објекти и производите на човечкиот труд со скала од 1 до 12.
Меркалиевата скала произлегла од масовно користена скала од десет степени Роси-Форел, која била ревидирана од италијанскиот вулканолог Ѓузепе Меркали во 1883 и 1902. Изразот Меркалиева скала на јачина или Меркалиева скала не треба да се користи, освен ако не се мисли на оригиналната скала од 10 степени од 1902 година.
Во 1902 година Меркалиевата скала од десет степени била проширена на дванаесет степени од италијанскиот физичар Адолфо Канкани. Таа подоцна била комплетно преработена од геофизичарот Август Хајнрих Зиеберг и стана позната како Меркали-Канкани-Зиебергова (МКС) скала.
Оваа скала била уште двапати доплнувана од Хари О. Вуд и Френк Нуман и конечно од Чарлс Рихтер. Денес оваа скала е позната како Изменета Меркалиева скала - MMI.[1]
Пониските степени во оваа скала се дефинираат според осетот на луѓето, додека повисоките степени се засновани на забележаните ефекти од земјотрес.
Степени
[уреди | уреди извор]Меркалиевата сеизмичка скала има 12 степени:
| Степен | Максимално забрзување на тлото (прибл.)[2] | Состојба на тлото | Примери |
|---|---|---|---|
| I. Незабележлив | <0.0005 g0 (0.0049 м/с2) | Не се чувствува, освен од многу мал број лица при особено поволни услови. | Назко 2007–2008 |
| II. Занемарлив | 0.003 g0 (0.029 м/с2) | Го чувствуваат само мал број лица во мирување, особено на повисоките катови на зградите. Нежно обесените предмети може слабо да се нишаат. | Ел Салвадор 2012 |
| III. Слаб | Се чувствува доста забележливо во затворени простории, особено на повисоките катови на зградите. Многумина не сфаќаат дека станува збор за земјотрес. Возилата во мирување може благо да се нишаат. Вибрациите наликуваат на оние при поминување на камион, а нивното времетраење може да се процени. | Никарагва 1992 | |
| IV. Умерен | 0.028 g0 (0.27 м/с2) | Во затворени простории го чувствуваат многумина, а на отворено само мал број луѓе во текот на денот. Ноќе, некои луѓе се будат. Садовите, прозорците и вратите се затресуваат, а од ѕидовите се слушаат звуци на пукање. Чувството е слично на удар од тежок камион во зграда. Возилата во мирување забележливо се нишаат. | Пангандаран 2006 |
| V. Прилично силен | 0.062 g0 (0.61 м/с2) | Го чувствуваат речиси сите; многумина се будат од сон. Некои садови и прозорски стакла се кршат. Нестабилните предмети се превртуваат. Часовниците со нишало може да запрат. | |
| VI. Силен | 0.12 g0 (1.2 м/с2) | Го чувствуваат сите, а многумина се исплашени. Некои потешки парчиња мебел се поместуваат, а на поединечни места паѓа малтер. Штетите се мали. | |
| VII. Многу силен | 0.22 g0 (2.2 м/с2) | Штетите се занемарливи кај зградите со добар проект и квалитетна градба; но се мали до умерени кај добро изградени обични објекти. Кај слабо изградени или лошо проектирани објекти штетите се значителни; некои оџаци се оштетуваат или се уриваат. Земјотресот го забележуваат и возачите на моторни возила. | |
| VIII. Разорен | 0.40 g0 (3.9 м/с2) | Штетите се мали кај специјално проектираните објекти; значителни се кај обичните цврсти згради, со делумно уривање. Штетите се големи кај слабо изградените објекти. Доаѓа до паѓање на оџаци, фабрички оџаци, столбови, споменици и ѕидови. Тешкиот мебел се превртува. Во мали количини се исфрлаат песок и кал. Се појавуваат промени во водата во бунарите. Возачите на моторни возила се вознемирени. | |
| IX. Опустошувачки | 0.75 g0 (7.4 м/с2) | Штетите се значителни кај специјално проектираните објекти; добро проектираните скелетни конструкции се изместуваат. Штетите се големи кај цврстите згради, со делумно уривање. Зградите се поместуваат од темелите. Се појавува втечнување на тлото. Подземните цевки се кршат. | |
| X. Уништувачки | >1.39 g0 (13.6 м/с2) | Некои добро изградени дрвени објекти се уништени; повеќето ѕидани и скелетни конструкции се уништени заедно со темелите. Шините се искривуваат. Се појавуваат значителни свлечишта покрај речните брегови и на стрмни падини. Песокот и калта се поместуваат. Водата се прелева преку бреговите. | |
| XI. Катастрофален | Малку, ако воопшто има, ѕидани објекти остануваат неурнати. Мостовите се уништени. Во тлото се појавуваат широки пукнатини. Подземните цевководи се целосно ставени вон употреба. На меко тло се појавуваат слегнувања и свлечишта. Шините се силно искривени. | ||
| XII. Катаклизмичен | Штетите се целосни. На површината на тлото се забележуваат брановидни деформации. Линиите на видик и хоризонталните рамнини се нарушени. Предметите се исфрлаат во воздух. |
Поврзано
[уреди | уреди извор]Извори
[уреди | уреди извор]- ↑ Земјотрес, хазард и ризик Архивирано на 6 март 2016 г. (македонски)
- ↑ „Representing Macroseismic Intensity on Maps – ShakeMap Documentation“. U.S. Geological Survey. Посетено на 2 October 2025.
 | Оваа статија е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите. |