Мнемосина

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Мнемосина
Член на Титаните
Mnemosyne (color) Rossetti.jpg
Мнемосина или Сеќавање (итал.: Ricordanza), 1876 - 1881, од Данте Габриел Росети
Божица на споменот и сеќавањето
Живеалиште Олимп
Сопружници Зевс
Родители Уран и Геја
Браќа/сестри
Деца
Римски пандан Монета

Мнемосина[1] ( грчки: Μνημοσύνη), во старогрчката митологија била персонификација на спомените и на сеќавањето.

Поколение[уреди | уреди извор]

Титанката, Мнемосина била ќерка на титаните Уран и Геја. Мнемосина била мајка на деветте Муза музи, чиј татко бил нејзиниот внук, Зевс:

Митологија[уреди | уреди извор]

220.994x220.994пкс

Во Теогонија на Хесиод, кралевите и поетите ја црпеле силата на нивните говори од Мнемосина и нивниот посебен однос со музите.

Зевс и Мнемосина спиеле еден со други девет ноќи по ред, и ги зачнале деветте музи. Мнемосина исто така раководела и со водите во Ад.l[2]. Нејзина спротивност била реката Лета, согласно погребните стиховни написи од 4 век п.н.е напишани во хексаметри. Мртвите души пиеле од Лета за да не ги помнат своите минати животи при реинкарнацијата. Во Орфизмот, на верниците им се кажувало наместо од Лета да пијат од Мнемосина, реката на сеќавањето, за да ја сопрат преселбата на душатаl.[3]

Во усната традиција[уреди | уреди извор]

Иако од Хесиод во Теогонија била опишана како една од титанките, Мнемосина не одговара многу на таквата дистинкција.[4] Титаните не биле многу величани во Стара Грција и биле сметани за битија кои припаѓаат на старата традиција.[4] Мнемосина, за разлика од другите традиционално се појавува на почеток на многу епови[5]—таа, меѓу другото, се појавува како во Илијада, така и во Одисеја—каде раскажувачот ја повикува напомош за да се сети на поемата која треба да ја рецитира. Се верува дека на Мнемосина ѝ е дадена дистинкцијата титан бидејќи меморијата била значајна за Хелените и нивната усна традиција на создавање митски епови.[5]

Јупитер и Мнемосина (Марко Либери)

Подоцна, кога пишаната книжевност преовладувала наместо усните рецитирања на еповите, Платон во Евтидем се навратил на усната традиција повикувајќи се на Мнемосина. Ликот Сократ се подготвува да каже приказна и вели: “ὥστ᾽ ἔγωγε, καθάπερ οἱ (275d) ποιηταί, δέομαι ἀρχόμενος τῆς διηγήσεως Μούσας τε καὶ Μνημοσύνην ἐπικαλεῖσθαι.” (“Според тоа, исто како поетите, мора да го започнам раскажувањето со повикување на музите и Меморијата.[6] Аристофан исто погледнува наназад во неговата драма Лисистрата кога пијаниот спартански амбасадор го повикува нејзиното име за да се присети на минатото.[7]

Култот на Асклепиј[уреди | уреди извор]

Мнемосина била една од божиците обожавана во култот на Асклепиј кој се формирал во Стара Грција околу 5 век п.н.е.[8] За Асклепиј, грчки јунак и бог на медицината, било речено дека умее да лекува болести а култот подразбирал вклучување на мноштво други богови и грчки јунаци во процесот на лекување.[8] Принесувањето жртва и молитвите варирале согласно локациите,[9] а оној што се молел често оставал дарови на Мнемосина.[8] со надеж дека ќе се сети на некoja визија доколку преспие на дадената локација.[9]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Memory and the name Memnon, as in "Memnon of Rhodes" are etymologically related. Mnemosyne is sometimes confused with Mneme or compared with Memoria.
  2. Richard Janko, "Forgetfulness in the Golden Tablets of Memory", Classical Quarterly 34 (1984) 89–100; see article "Totenpass" for the reconstructed devotional which instructs the initiated soul through the landscape of Hades, including the pool of Memory.
  3. Lethe | Greek mythology“, „Encyclopedia Britannica“. (на en)
  4. 4,0 4,1 Rose, H.J. (1991). A Handbook of Greek Mythology : including its extension to Rome (6th издание). London: Taylor and Francis, Inc.. ISBN 9780415046015. 
  5. 5,0 5,1 Notopoulos, James A. (1938 г). Mnemosyne in Oral Literature. „Transactions and Proceedings of the American Philological Association“ том  69: 466. doi:10.2307/283194. 
  6. Plato; Burnet, James (1903). Platonis Opera. Oxford University Press. 
  7. „Aristophanes, Lysistrata, line 1247“. http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0242%3Acard%3D1247. 
  8. 8,0 8,1 8,2 Ahearne-Kroll, Stephen P. (април 2014 г). Mnemosyne at the Asklepieia. „Classical Philology“ том  109 (2): 99–118. doi:10.1086/675272. 
  9. 9,0 9,1 von Ehrenheim, Hedvig (2011). Greek incubation rituals in Classical and Hellenistic times. Stockholm: Department of Archaeology and Classical Studies, Stockholm University. ISBN 978-91-7447-335-3.