Млада Босна

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Млада Босна (на босански: Mlada Bosna) е организација основана во 1904 година. Овој термин погрешно се користел за време на Кралство на Срби, Хрвати и Словенци после Првата светска војна и се однесувал на индивидуалци, групи луѓе и активисти што се залагале за користење на воени нереди сѐ со цел обединување на јужните Словени со Србија.

Историја[уреди | уреди извор]

Млада Босна на почеток на XX век претставувала (не сосема конституисана) организација на претежно на српска младина (но не бил мал број и на припадници на друго заедници) кои тежнееле за ослободување од австро-унгарската власт и спојување со Себија (идеја за Јудославија). Всупност,„Млада Босна“ било движење на голем број младински револуционарни организации кои се појавувале во гимназиите во БиХ, а највеќе во Сараево и Мостар. Активност на тие организации можат во онова да се поделат на две програми: програма на Владимир Гаћиновиќ и програма на Димитрије Митриновиќ.[1]

Владимир Гаќиновиќ, основач и идеолог на Млада Босна

Програмата на Гаќиновиќ можела повеќе да се препознае како „големосрпска“ а на Митриновиќ како ,,југословенска“ иако во основа биле многу слични зошто двете идеи се надополнувале. Основа на двете програми било национално, политичко, социјално и културно ослободување на Срби и останатите народи кои живееле воропство од соаѓање на Турците на овие до тогаш српски простори. Активноста се зајакнала по анексије на Босна и Херцеговина во 1908 година од страна на Австро-Унгарија. Членови на Млада Босна одржувале врски со студентите во Белград и со други сродни револуционарни организации.

Членовите на Млада Босна организирале повеќе успешни или неуспешни атентати на високи аустријске личности во БиХ, меѓу кои се како историски смета атентат австро-унгарскиот престолонаследник Франц Фердинанд,кој во Сараево го убил Гаврило Принцип.

Најпознатите членови на Млада Босна[уреди | уреди извор]

Освен Гаврило Принцип, меѓу членовите, од историска гледна точка, мораат да се споменат и Богдан Жерајиќ, Недељко Чабриновиќ, Данило Илиќ, Боривоје Јевтиќ, Трифко Грабеж, Јездимир Дангиќ, Вељко Чубриловиќ и Васо Чубриловиќ, Мухамед Мехмедбашиќ, Иво Крањчевиќ, нобеловац Иво Андриќ, Доброслав Јевѓевиќ, Димитрије Митриновиќ, Јаков Миловиќ и посебно, идеологот на движењето Владимир Гаќиновиќ. По извршување на атентат врз австро-унгарскиот престолонаследник Франц Фердинанд, кој со сопругата Софија бил убиен од страна на Гаврило Принцип[2], дел од припадниците на ова движење, оние кои учествувале и им помагале на извршителите на атентатот биле осудени на тешки темнувања во австроунгарските затвори поради тоа што не биле полнолетни, а Вељко Чубриловиќ, Мишко Јовановић и Данило Илић биле осудени на смрт со бесење.

Судење на припадниците на Млада Босна

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Mitrović, Andrej (1981). Prodor na Balkan: Srbija u planovima Austro-Ugarske i Nemačke 1908-1918. Beograd: Nolit.
  2. Стихови Гаврила Принципа су првобитно одштампани у сарајевском листу „Звоно“ од 8. марта 1919. године. Д. Љубибратић, Гаврило Принцип, Београд (1959). стр. 266.