Прејди на содржината

Милион потписи

Од Википедија — слободната енциклопедија

Милион потписи за укинување на дискриминаторските закони (персиски : يک ميليون امضا برای لغو قوانين تبعيض آميز Јек милјун емза бара-је лагхв-е каванин-е табиз амиз), позната и како „Промена за еднаквост“, ― кампања на жените во Иран за собирање милион потписи во поддршка на промена на дискриминаторските закони против жените во нивната земја, започната во август 2006 година. Кампањата била позната и како „Кампања за милион потписи“ (КЗЕМП). Активистките на движењето биле напаѓани и затворани од страна на иранската влада, а кампањата морала да ја продолжи својата двегодишна цел за да го собере целиот број потписи. Кампањата добила широко меѓународно признание. Истакнати новинарски организации, организации за човекови права и продемократија, доделиле важни награди и на организацијата и на некои од нејзините членови.

Историја

[уреди | уреди извор]

Иранските активисти за права на жените во Иран ја започнале кампањата како продолжение на мирен протест со истата цел во 2006 година на плоштадот „Хафт-е Тир“ во Техеран.[1] Кампањата службено била започната на 28 август 2006 година,[2] на семинар насловен како „Влијанието на законите врз животите на жените“ (персиски: تاثیر قوانین بر زندگی در حال زنان, Taaseereh ghavaaneen bar zendegee dar haaleh zanaan).

Адвокатката и застапничка за женски права, Насрин Сотудех, била една од првите што се приклучила на движењето, кое било познато и како Кампања за милион потписи (КЗЕМП). Подоцна, таа ги бранела другите членови на КЗЕМП, вклучувајќи ги Нушин Ахмади Хорасани, Хадиџе Могадам, Рахеле Асгаризадех, Насим Хосрави, Амир Јагуб-Али и Нахид Џафари.[1]

Активистите на движењето биле нападнати и затворани од страна на владата, а кампањата морала да ја продолжи својата првична двегодишна цел за да го собере целиот број потписи.[3][4]

Цели и стратегија

[уреди | уреди извор]

Освен собирањето милион потписи за поддршка на реформата на законот, кампањата, како што е наведено, има за цел да ги постигне и следниве цели:

  1. Промоција на соработка и кооперација за општествени промени
  2. Идентификација на потребите и приоритетите на жените
  3. Засилување на женските гласови
  4. Зголемување на знаењето, промовирање на демократско дејствување
  5. Плаќање членарина
  6. Моќта на броевите
  7. Моќ во различноста

Кампањата има за цел да обезбеди еднакви права во бракот и наследството, крај на полигамијата и построги казни за убиства од чест и други облици на насилство.[5]

Организаторите на кампањата сметаат дека нејзините барања се во согласност со исламските начела и се во согласност со меѓународните обврски на Иран. Како потписник на Меѓународниот пакт за граѓански и политички права, Иран се обврзува да ги елиминира сите облици на дискриминација и треба да преземе конкретни мерки за реформирање на законите што ја промовираат дискриминацијата. Овие барања во никој случај не се спротивни на темелите на исламот и веќе некое време се дискутираат меѓу исламските правници и изучувачи. Организаторите се надевале дека петицијата со милион потписи ќе им покаже на носителите на одлуки и на пошироката јавност дека желбата за промена на дискриминаторските закони против жените не е ограничена само на мал сегмент од општеството, туку е широко распространета меѓу различните делови од иранското население.

Слични кампањи за собирање потписи биле одржани и во други земји. Поточно, жените во Мароко, одржале кампања „Милион потписи“ за правата на жените во 1992 година.[6] Кампањата „Милион потписи “ била започната исклучиво од ирански жени во Иран, без никаква поддршка од странски земји. Сепак, таа била активна во собирањето потписи и од ирански граѓани кои живеат во Иран и од оние кои се жители на други земји.

Кампањата е опишана како начин да бидат искористени „фигуративните ѕидови“ на приватноста во Иран.[7] Политичките демонстрации може да добијат малку публицитет, а учесниците може да бидат претепани и уапсени - како што се случи на демонстрациите на 12 јуни 2006 година. Сепак, барателите на потписи „се расфрлаат по еден или по двајца, во мали градови и села, одејќи во продавници, салони за убавина, училишта и канцеларии или стојат на автобуски станици објаснувајќи „лице в лице“ како иранското толкување на шеријатскиот закон е наспроти половина од населението. Тие бараат од мажите и жените да ја потпишат нивната петиција.“[8]

Прогонство

[уреди | уреди извор]

Неколку учеснички на мирниот собир на бранителите на женските права на 12 јуни 2006 година на плоштадот „Хафте Тир“, кој завршил со полициско насилство и бруталност и апсење на 70 лица, биле судени и осудени.[9] Меѓу нив се Деларам Али, Фариба Давуди Мохаџер, Нушин Ахмади Хорасани, Парвин Ардалан, Шахла Ентесари, Сусан Тахмасеби, Азадех Форгани, Бахаре Хедајат и Бахаре Алави; Марјам Зија, Насим Солтан Беиги и Алиех Егдам Дуст не ги добиле своите казни во исто време. Во едно интервју, истакнатата адвокатка и добитничка на Нобелова награда за мир Ширин Ебади ги нарекла обвиненијата против жените неосновани.[10] Казните вклучувале затворски казни, некои од нив условни, како и различен број камшикувања. Нахид Сијамдуст, пишувајќи во The New York Times, ја нарекол кампањата „скршена“. [11]

Според професорката Најере Тохиди од Калифорнискиот државен универзитет, жените кои собирале потписи за кампањата биле напаѓани и уапсени, што го забавило нејзиниот напредок, предизвикувајќи потреба од продолжување на нејзината двегодишна цел.[3] На пример, во март 2007 година, 33 жени биле уапсени, главно пред судницата во Техеран каде што се собрале за мирно да протестираат против судењето на пет жени - Фариба Давуди Мохаџер, Шахла Ентесари, Нушин Ахмади Хорасани, Парвин Ардалан и Сусан Тахмасеби - кои биле обвинети за „пропаганда против системот“, „дејствување против националната безбедност“ и „учество во нелегални демонстрации“ во врска со демонстрациите од 12 јуни 2006 година.[12] Покрај четири од жените на кои им било судено, меѓу уапсените биле и Шади Садр и Махбубе Абасголизаде, кои биле притворени повеќе од две недели пред да бидат ослободени со кауција.

На 4 ноември 2007 година, Ронак Сафазаде била уапсена, еден ден откако собрала потписи на прославата по повод Денот на децата за кампањата „Милион потписи“.[13]

На 12 јуни 2008 година, Насрин Сотудех и осум други жени биле уапсени од безбедносните сили додека се подготвувале да присуствуваат на конференција по повод националниот ден на солидарност на иранските жени.[14]

По победата над законот за брак во септември 2008 година, судот осудил на затвор четири жени водачи вклучени во кампањата „Милион потписи“, за придонес кон забранети семрежни страници. Тие биле идентификувани како Марјам Хосеинхах, Нахид Кешаварз, Џелвех Џавахери и Парвин Ардалан.[4]

Во октомври 2008 година, Еша Момени, дипломирана студентка на Факултетот за комуникации, медиуми и уметности при Калифорнискиот државен универзитет, интервјуирала активисти во Техеран за филм како дел од нејзините студии во Калифорнија.[15] Таа била уапсена, првично за прекршок при возење, а истакнатиот ирански адвокат Мохамед Али Дадках ги цитирал претставниците на Исламскиот револуционерен суд како велат дека нејзиното притворање е поврзано со вмешаност во кампањата „Милион потписи“.[16] Момени била ослободена со кауција во ноември 2008 година по 28 дена во затворот Евин, но не ѝ било дозволено да го напушти Иран.[17] Во мај 2009 година, таа сè уште била таму.[18]

Признание и награди

[уреди | уреди извор]

Награда „Олоф Палме“ 2007

[уреди | уреди извор]

Новинарката и активистка Парвин Ардалан требала да биде во Стокхолм на 6 март 2008 година. Таа требала да ја прими наградата „Олоф Палме“ за 2007 година, како признание за нејзината водечка улога во кампањата „Милион потписи“ за еднаквост на жените во Иран. Сепак, на 3 март, службениците за безбедност на аеродромот ја извадиле од летот што требал да полета од Меѓународниот аеродром во Техеран, ѝ го одзеле пасошот и ѝ врачиле покана да се појави на суд.[19]

Репортери без граници/Дојче Веле

[уреди | уреди извор]

Во 2008 година, наградата на Репортери без граници и Дојче веле била доделена на семрежната страница на кампањата (која е наречена „Промена за еднаквост“).[20]

Награда „Симон де Бовоар“

[уреди | уреди извор]

Во јануари 2009 година, кампањата била наградена со наградата „Симон де Бовоар“ за слобода на жените (Prix Simone de Beauvoir pour la liberté des femmes) како признание за нејзиното значајно влијание врз иранското општество.[21]

Награда „Ана Политковскаја“

[уреди | уреди извор]

Во 2009 година, „Милион потписи“ ја добиле наградата „Ана Политковскаја“.[22]

Глобална награда за правата на жените

[уреди | уреди извор]

Фондацијата за феминистичко мнозинство ја одликувала Кампањата „Милион потписи“ како добитник на Глобалната награда за правата на жените за 2009 година.[23] Оваа награда ѝ била доделена на Кампањата, „како посебно признание за нивната револуционерна работа за барање крај на дискриминаторските закони во Иран против жените“.[24][25]

Кампања за собирање милион потписи на иранските жени за еднаквост: Внатрешна приказна

[уреди | уреди извор]

Во 2009 година, Женското партнерство за учење (ЖПУ)[26] ја објавиле книгата „Иранската кампања за милион потписи за еднаквост: Внатрешна приказна“, напишана од Нушин Ахмади Хорасани, една од основачките членови на кампањата.[27] „Иранската кампања за милион потписи за еднаквост: Внатрешната приказна“ ги подробиле историјата, стратегиите и вредностите што собрале разновидна група ирански жени, мажи и активисти за права за добро познатата кампања за еднаквост на жените. Тоа е вредна студија на случај за нов модел за движења на месно ниво во 21 век, применлив не само во општества управувани од автократски влади или под влијание на радикален фундаментализам, туку и во поотворени и толерантни општества кои сè уште не постигнале целосна еднаквост за жените.

Законодавство

[уреди | уреди извор]

Во 2008 година, конзервативната иранска влада предложила данок на предбрачни договори над одреден износ, за да биде намален финансискиот товар врз мажите. Многу водачи на кампањата „Потписи“ активно работеле против тоа. Во септември 2008 година, законот за данокот бил вратен во законодавниот совет, наведувајќи го проблематичното мешање на владата во приватните договори; сепак, неговото главно противење произлегло од перцепираната промоција на полигамијата во законот на владата.[28] Предложените одредби за полигамија и данок отсуствувале од законот што бил усвоен на 9 септември 2008 година.[3]

Поврзано

[уреди | уреди извор]

Наводи

[уреди | уреди извор]
  1. 1 2 Sahimi, Muhammad; Geist, Dan (13 април 2011), „Nasrin Sotoudeh, Sentenced to 11 Years, Wins PEN Freedom to Write Award“, Tehran Bureau
  2. ↑ Golkar, Niloofar (октомври 2024). „We Change: On the Processes of Iran's One Million Signature Campaign“. NO NIIN Magazine. Посетено на 3 јуни 2026.
  3. 1 2 3 Iran's Women's Rights Activists Are Being Smeared Архивирано на 10 мај 2017 г., Nayereh Tohidi, Women's eNews, 17 септември 2008; пристапено на 3 јуни 2026.
  4. 1 2 victory on marriage legislation, Borzou Daragahi, Los Angeles Times, 3 септември 2008; пристапено на 3 јуни 2026.
  5. ↑ "Battle of the blogs" by Asieh Amini, објавено 11 септември 2008
  6. ↑ Zakia Salime, Between Feminism and Islam: Human Rights and Sharia Law in Morocco (Minneapolis, MN: University of Minnesota Press, 2011): 32-34.
  7. ↑ Majd, Hooman, The Ayatollah Begs to Differ : The Paradox of Modern Iran, by Hooman Majd, Doubleday, 2008, стр. 188
  8. ↑ Lipstick revolution: Iran's women are taking on the mullahs, by Katherine Butler, 26 февруари 2009
  9. ↑ „Iran: Unexpected Sentence for Delaram Ali, Women's Rights Defender“. Payvand. 2007-07-04. Архивирано од изворникот на 2018-02-06. Посетено на 3 јуни 2026.
  10. ↑ Sepideh Abdi (3 април 2007). „Nasrin Sotoodeh Banned from Travel; Husband Accepts HR Award on her Behalf“. Rooz Online. Архивирано од изворникот на 2012-10-02. Посетено на 3 јуни 2026.
  11. ↑ Siamdoust, Nahid (3 February 2018). „Why Iranian Women Are Taking Off Their Head Scarves“. The New York Times. New York Times. Посетено на 5 February 2018.
  12. ↑ „Women's rights activist and lawyer violently arrested in Iran, says Amnesty International“. Amnesty International. 17 јули 2009. Архивирано од изворникот на 2009-07-21. Посетено на 3 јуни 2026.
  13. ↑ „Ronak Safazadeh“. 25 јануари 2009. Посетено на 3 јуни 2026.
  14. ↑ „Court Hearing of Nasrin Sotoodeh Postponed“. 24 мај 2009. Архивирано од изворникот на 2016-02-22. Посетено на 2009-07-10.
  15. ↑ Hashem Kalantari and Fredrik Dahl (4 ноември 2008). „Iran holds student living in U.S. on security charges“. Reuters via Iran Focus. Архивирано од изворникот на 2009-04-16. Посетено на 3 јуни 2026.
  16. ↑ Ali Akbar Dareini (25 октомври 2008). „Lawyer Says Iran Should Release Arrested American“. ABC News (Associated Press). Архивирано од изворникот на 2009-08-12. Посетено на 3 јуни 2026.
  17. ↑ Scott Simon (25 април 2009). „Birthday Wishes For Imprisoned Journalist Saberi“. Weekend Edition. NPR. Посетено на 3 јуни 2026.
  18. ↑ Haleh Bakhash (25 март 2009). „Commentary: Graduate student Esha Momeni is still being detained in Iran“. Honolulu Advertiser, via California State University Northridge News Clippings Service. Архивирано од изворникот на 2009-04-19. Посетено на 3 јуни 2026.
  19. ↑ Protest Travel Ban on Iranian Women's Rights Activist, Human Rights First[мртва врска]
  20. ↑ (на персиски) Deutsche Welle
  21. ↑ One Million Signature Campaign Honored with Simone de Beauvoir Award, Change for Equality, петок 9 јануари 2009, (на персиски, 20 дај 1387 ХГ, „کمپین یک میلیون امضاء برندۀ جایزۀ سیمون دو بووار - تغییر برای برابری“. Архивирано од изворникот на 2009-04-05. Посетено на 3 јуни 2026.).

    • Visual Report of Receiving the Prize from Simone de Beauvoir Foundation, Feminist School, четврток 22 јануари 2008, (на персиски, Feminist School, 2 бахман 1387 ХГ, [мртва врска]).

    • Interview with Ms Simin Behbahani, на персиски, Feminist School, 1 бахман 1387 ХГ.
  22. ↑ „Politkovskaya award won by Iranian women's rights campaign“. Human Rights House Foundation (англиски). 8 октомври 2009. Посетено на 3 јуни 2026.
  23. ↑ About the Global Women's Rights Award Архивирано на 30 април 2009 г.
  24. ↑ Global Women's Rights Awards 2009 Recipients Архивирано на 30 април 2009 г.
  25. ↑ „Report of the Global Women's Rights Award Ceremony“. Архивирано од изворникот на 2011-07-25. Посетено на 3 јуни 2026.
  26. ↑ Women's Learning Partnership: For Rights, Development, and Peace
  27. ↑ „Iranian Women's One Million Signatures Campaign for Equality: The Inside Story (book description)“. Архивирано од изворникот на 2016-07-15. Посетено на 3 јуни 2026.
  28. ↑ Iranian Parliament Delays Vote on Bill That Upset Judiciary, Women's Activists, Thomas Erdbrink, Washington Post, 3 септември 2008; пристапено на 3 јуни 2026.

Извори

[уреди | уреди извор]

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Милион_потписи&oldid=5578812“