Мери Бранкоу
| Мери Елизабет Бранкоу Mary Elizabeth Brunkow | |
|---|---|
 Мери Бранкоу (2025) | |
| Роден(а) | 1961 (воз. 64–65 г.) Портланд (Орегон), САД |
| Полиња | Имунологија Молекуларна биологија |
| Установи | Институт за системска биологија Селтек Истражување и развој |
| Теза | „Изразеноста и функцијата на генот H19 кај трансгенетски глувци“ (1991) |
| Докторски ментор | Ширли М. Тилгман |
| Познат по | FOXP3 |
| Поважни награди | Нобелова награда за физиологија или медицина (2025) |
Мери Елизабет Бранкоу [1] (Портланд (Орегон), 1961 ) — американски молекуларен биолог, имунолог и добитник на Нобелова награда. Таа е позната по тоа што била соучесник во идентификацијата на генот подоцна наречен FOXP3 како причина за глувчешкиот жлездест фенотип, откритие кое станало основа за модерната регулаторна Т-клеточна биологија.
Во 2025 година, заедно со Фред Рамсдел и Шимон Сакагучи, за нивната работа во областа на периферната имунолошка толеранција, ја добила Нобеловата награда за физиологија или медицина .
Младост и образование
[уреди | уреди извор]Бранкоу била родена во 1961 година во Портланд, Орегон.[2][3] Дипломирала на Академијата „Св. Марија“ во Портланд во 1979 година.[3]
Бранкоу дипломирала молекуларна и клеточна биологија на Вашингтонскиот универзитет во 1983 година[4], а докторат по молекуларна биологија одбранила на Принстонскиот универзитет во 1991 година.[5] Нејзина менторка за докторатот била Ширли М. Тилгман.[5] Нејзината докторска дисертација била насловена „Изразеноста и функцијата на генот H19 кај трансгени глувци“ (1991).[1]
Кариера
[уреди | уреди извор]Бранкоу работела на индустриски истражувања во областа на Сиетл, во Селтек Истражување и развој во Ботел, Вашингтон, каде што таа и Фред Рамсдел го извршиле истражувањето за FOXP3, наградено со Нобеловата награда.[6] Подоцна станала виш програмски менаџер во Институтот за системска биологија во Сиетл.[7]
Истражување
[уреди | уреди извор]
Бранкоу е соавторка на трудот објавен во „Nature Genetics“ од 2001 година, во кој бил идентификуван производот на генот за скурфи, првично наречен скурфин, а подоцна познат како FOXP3, поврзувајќи го неговото нарушување со фатално лимфопролиферативно нарушување кај глувци.[8][9]
Најнаведуваниот труд на Бранкоу го мапирал скурфи дефектот со FOXP3 и покажал дека губењето на овој транскрипциски чинител предизвикува неконтролирана активација на Т-клетките и летална лимфопролиферација, позиционирајќи го FOXP3 во средиштето на периферната имунолошка толеранција посредувана од регулаторните Т-клетки.[8][10] Генетската идентификација на FOXP3 обезбедила молекуларна основа за разбирање на тоа како имунолошкиот систем ја ограничува самореактивноста надвор од тимусот и катализирала обемна работа на развојот и функцијата на регулаторните Т-клетки.[9][11]
Почести и награди
[уреди | уреди извор]На 6 октомври 2025 година, Нобеловото собрание во Институтот Каролинска во Стокхолм, Шведска, објавило дека Бранкоу, Фред Рамсдел и Шимон Сакагучи ќе ја поделат Нобеловата награда за физиологија или медицина за откритија во врска со периферната имунолошка толеранција.[12][13]
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 Brunkow, Mary Elizabeth. „Expression and function of the H19 gene in transgenic mice“. ProQuest. ProQuest 303947336. Посетено на 6 октомври 2025.<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css">
- ↑ „Mary E. Brunkow – Facts“. The Nobel Prize. Посетено на 6 октомври 2025.
- 1 2 „Scientist who graduated from Portland high school wins Nobel Prize in medicine“. The Oregonian. 6 октомври 2025. Посетено на 6 октомври 2025.
- ↑ „UW alum Mary E. Brunkow awarded the 2025 Nobel Prize in Physiology or Medicine“. University of Washington. 6 октомври 2025. Посетено на 6 октомври 2025.
- 1 2 „Princeton alumna Mary Brunkow *91 receives Nobel Prize in Physiology or Medicine“. Princeton University. 6 октомври 2025.
- ↑ „Mary E. Brunkow – Facts“. The Nobel Prize. Посетено на 6 октомври 2025.
- ↑ Fuller-Wright, Liz (6 октомври 2025). „Princeton alumna Mary Brunkow *91 receives Nobel Prize in Physiology or Medicine“. www.princeton.edu (англиски). Посетено на 7 октомври 2025.
- 1 2 Brunkow, Mary E.; Jeffery, Eric W.; Hjerrild, Kathryn A.; Paeper, Bryan; Clark, Lisa B.; Yasayko, Sue-Ann; Wilkinson, J. Erby; Galas, David; Ziegler, Steven F. (2001). „Disruption of a new forkhead/winged-helix protein, scurfin, results in the fatal lymphoproliferative disorder of the scurfy mouse“. Nature Genetics. 27 (1): 68–73. doi:10.1038/83784. PMID 11138001.
- 1 2 Ramsdell, Fred; Ziegler, Steven F. (2014). „FOXP3 and scurfy: how it all began“ (PDF). Nature Reviews Immunology. 14 (5): 343–349. doi:10.1038/nri3650. PMID 24722479.
- ↑ „Mary E. Brunkow – Facts“. The Nobel Prize. Посетено на 6 октомври 2025.
- ↑ „Mary E. Brunkow – Facts“. The Nobel Prize. Посетено на 6 октомври 2025.
- ↑ „The Nobel Prize in medicine goes to 3 scientists for work on peripheral immune tolerance“. AP News. 6 октомври 2025.
- ↑ „Brunkow, Ramsdell and Sakaguchi win 2025 Nobel medicine prize“. Reuters. 6 октомври 2025.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
|