Мелница за жито
Мелница за жито или млин (мелница за пченка, мелница за добиточна храна, мелница за брашно) меле житни зрна во брашно. Зборот може да се однесува или на механизмот за мелење или на зградата во која се наоѓа. Житото е одвоено од својата плева и со тоа е подговтено за мелење.
Историја
[уреди | уреди извор]Рана историја
[уреди | уреди извор]
Грчкиот географ Страбон во својата „Географија“ известил дека во близина на палатата на кралот Митрадат VI Евпатор во Кабира, Мала Азија, пред 71 година п.н.е. постоела мелница за жито на воден погон.[1]
Во династијата Хан се користеле рачно управувани мелници кои користеле коленесто вратило и прачка.[2]
Мелењето жито во Византиското Царство и Сасанидското Царство дошло до широко распространета експанзија на големи фабрички инсталации за мелење низ исламскиот свет од 8 век па натаму.[3] Мелници за жито со запчаници биле изградени во средновековниот Блиски Исток и Северна Африка, кои се користеле за мелење жито и други семиња за производство на брашно.[4] Мелниците за жито во исламскиот свет се напојувале и со вода и со ветер. Првите мелници за жито напојувани со ветер биле изградени во 9 и 10 век во денешни Авганистан, Пакистан и Иран. Египетскиот град Билбејс имал фабрика за преработка на жито која произведувала околу 300 тони брашно и жито дневно.[5]
Од крајот на 10 век имало експанзија на мелењето во Северна Европа.[3] Во Англија, Книгата за Страшниот суд од 1086 година дава прецизен број на воденици во Англија: имало 5.624, или околу една на секои 300 жители, и ова веројатно било типично низ цела западна и јужна Европа. Оттогаш воденичкото тркало почнало да се користи и за други цели освен мелење жито. Во Англија, бројот на воденици во функција го следел растот на населението и достигнал врв на околу 17.000 до 1300 година.
Современи мелници
[уреди | уреди извор]Современите мелници обично користат електрична енергија или фосилни горива за да вртат тешки челични ваљаци за да ги одвојат триците и никулецот од ендоспермот. Ендоспермот се меле за да се создаде бело брашно, кое може да се комбинира со триците и никулецот за да се создаде брашно од цело зрно или грахам. Различните техники на мелење даваат видливо различни резултати. Брашното мелено со камен е попосакувано од многу пекари и застапници на природна храна поради неговата текстура, вкус на јаткасти плодови и верувањето дека е нутритивно супериорно и има подобар квалитет за печење, од брашното мелено со челични ваљаци.[6] Се тврди дека, бидејќи камењата мелат релативно бавно, пченичниот никулец не е изложен на прекумерни температури што би можеле да предизвикаат оксидација на маснотиите од делот со никулецот и нивно расипување, што би уништило дел од содржината на витамини.[6] Утврдено е дека брашното мелено со камен е релативно богато со тиамин, во споредба со брашното мелено со ваљаци.[6]
Штетници
[уреди | уреди извор]Еден вообичаен штетник што се наоѓа во мелниците за брашно е медитеранскиот брашнен молец. Ларвите на молците произведуваат материјал сличен на мрежа што ги затнува машините, понекогаш предизвикувајќи прекин на работата на мелниците за жито.[7]
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Wikander 1985; Wikander 2000
- ↑ Hong-Sen Yan, Marco Ceccarelli (2009). International Symposium on History of Machines and Mechanisms. Springer Science and Business Media. стр. 236. ISBN 978-1-4020-9484-2.
- 1 2 Hill, Donald (2013). A History of Engineering in Classical and Medieval Times. Routledge. стр. 163. ISBN 9781317761570.
- ↑ Wikander 1985; Wikander 2000
- ↑ Hill, Donald (2013). A History of Engineering in Classical and Medieval Times (англиски). Routledge. стр. 164. ISBN 9781317761570.
- 1 2 3 Campbell, Judy; Mechtild Hauser; Stuart Hill (1991). „NUTRITIONAL CHARACTERISTICS of ORGANIC, FRESHLY STONE-GROUND, SOURDOUGH & - CONVENTIONAL BREADS“. Ecological Agriculture Projects Publications. Ecological Agriculture Projects. Архивирано од изворникот на 18 February 2003. Посетено на 15 December 2009.
- ↑ Wikander 1985; Wikander 2000