Медунка црвена
| Медунка црвена | |
|---|---|
 | |
| Во Гетеборшката ботаничка градина | |
 | |
| карактеристики | |
| Научна класификација [ у ] | |
| Царство: | Растенија |
| клад: | Скриеносеменици |
| клад: | Евдикоти |
| клад: | Астериди |
| Ред: | Лисичинковидни |
| Семејство: | Лисичинки |
| Род: | Велигденче |
| Вид: | Медунка црвена |
| Научен назив | |
| Pulmonaria rubra Шот | |
| Синоними[1] | |
| |
Медунка црвена, (латински. Pulmonaria rubra)[2] е вид цветно растение од семејството Boraginaceae.[3] Потекнува од Карпатите и Стара Планина, а е донесено и во централна Европа и Велика Британија.
Опис на растението
[уреди | уреди извор]Медунка црвена е повеќегодишна билка со тенок, незгуснат ризом, висок 20–40 см. Стеблото е вертикално со влакнести и жлездести влакна што штрчат. Базалните (летни) листови се овални до широко елиптични, постепено стеснети во долго ливче, листовото стебло е долго 7–15 см, широко 5–8 см, без бели дамки (или само во ретки случаи), покриено со долги и ретки влакнести влакна и со жлездести влакна. Листовото стебло е долго до 10 см, Стебловските листови се значително потесни од базалните, елиптични, овално-елиптични до ланцетни, горните се неподвижни и малку спуштаат по должината на стеблото, долните со кратки ливчиња, долги 6–13 см, широки 2–4 см, со аднатни влакна од двете страни. Цветовите се собрани во апикални, густи српести соцветија, оската на соцветието е со густи долги жлездести нишки и со аднатни влакна. Чашката за време на цветање е цевчеста, долга 10–12 мм, зголемена за време на формирањето на плодовите, со кратки триаголни заби со аднатни кратки влакна и со густи, полуаднатни жлездести филаменти. Королата во текот на целиот период на цветање е црвена, долга 15–18 мм, незабележлива. Неговите цветови се долги и бујни, со светло црвени цветови. Антерите се темновиолови. Оревчињата јајцевидни, сплескани и влакнести. Цвета од доцна зима до пролет.[3][4]
Распространетост
[уреди | уреди извор]Расте на влажни, засенчени места во планините, најчесто во појас од букова, буково-ела и смрекова шума, на надморска височина од 900 до 1900 м.
Лесно достапно од комерцијални добавувачи, Кралското хортикултурно друштво го смета за добро растение за привлекување на опрашувачи.[3] Според Ботаничката градина на Мисури, отпорно е на тревопасност од елени и на токсичност од црн орев, отпорно е во зоните 4 до 8 на USDA и се препорачува за засенчени места.[5]
Во Македонија
[уреди | уреди извор]Растението е познато по Шар Планина – Елак, Лешница, Мавровскиот регион во село Маврово, село Никифорово, Крушево – Езериште, Битолско, Мариово, Кожуф – Кечи Каја, Смрдлива Вода, Беласица – село Смолари, Осогово – Пониква, Алшар и други места.
Подтаксони
[уреди | уреди извор]Прифатени се следните подвидови:[1]
- Pulmonaria rubra subsp. filarszkyana (Jáv.) Domin – источни Карпати
- Pulmonaria rubra subsp. рубра - цел опсег
.JPG)
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 Plants of the World Online. Кралски ботанички градини во Кју https://powo.science.kew.org/taxon/120416-1. Отсутно или празно
|title=(help) (англиски) - ↑ Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 116, издавач: МАНУ, Скопје, 2010
- 1 2 3 „Herbaceous Perennial Pulmonaria rubra RHS Plants for Pollinators plants red lungwort“. Find a plant. The Royal Horticultural Society. 2026. Посетено на 20 February 2026.
14 suppliers ... Synonyms; Pulmonaria angustifolia 'Rubra', Pulmonaria officinalis rubra
- ↑ „Медуница: виды, посадка и уход“. Flowers.ua (руски). Посетено на 2026-03-04.[мртва врска]
- ↑ „Pulmonaria rubra“. Plant Finder. Missouri Botanical Garden. 2026. Посетено на 20 February 2026.
Zone: 4 to 8
|