Мачка

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Мачка
WhiteCat.jpg
Научна класификација
Царство: Животни (Animalia)
Колено: `Рбетници (Vertebrata)
Класа: Цицачи (Mammalia)
Ред: Месојадци (Carnivora)
Подред: Мачковидни (Feliformia)
Семејство: Мачки (Felidae)
Потсемејство: Felinae
Род: Felis
Вид: Felis silvestris
Подвид: Мачка домашна
Биномен назив
Felis silvestris catus
(Linnaeus, 1758)

Обичната мачка (латински: Felis silvestris catus или латински: Felis catus) е најраспространетиот вид од фамилијата мачки (Felidae): како дива или домашна (Felis ocreata domestica) ја има насекаде. Иако е припитомена, мачката не го загубила својот инстинкт на ловец и кога лови на жртвата ѝ се приближува со бесшумно прикрадување. И таа, како другите мачки, преде кога е задоволна. Иако ловат сами, мачките се социјални суштества и користат разни вокализации, феромон и видови говор на тело за комуникација, како мјаукање, предење, `ржење и сл.

Анатомијата на мачката е слична со онаа на другите животни од родот Мачки, со силно, еластично тело, брзи рефлекси, остри канџи и заби прилагодени за убивање ситен плен. Како ноќни предатори, мачките го користат нивниот остар слух и вештината да гледаат во темно за да го најдат својот плен. Не само што слушаат звуци што се преслаби за да ги регистрира човечкото уво, туку тие исто така слушаат и звуци со повисока фреквенција. Мачките исто така имаат и многу подобро сетило за мирис од тоа на луѓето.

Египетска скулптура во Лувр

Со луѓето е од многу одамна. Во стариот Египет, мачката била дури свето животно. Бастет, на пример, била мачколика божица на музиката, на танцот и на мајчинството. За разлика од кучето, мачката е многу понезависна и приврзана им е само на оние што знаат да ја пленат. Се претпоставува дека домашната мачка потекнува од дивата мачка од стариот свет (Европа, Азија, Африка) која е малку поголема и има подолга опашка.

Весникот The New York Times во 2007 напишал дека иако до неодамна за мачката се верувало дека била припитомена во стариот Египет каде била култно животно ", [1] една понова студија, од истата година, открива дека сите домашни мачки веројатно водат потекло од африканската дива мачка-(Felis silvestris lybica), припитомени некаде околу 8000 п.н.е., на Блискиот Исток.[2] Најстариот директен доказ за припитомената мачка е маче закопано до човек, уште пред 9,500 години на Кипар.[3][4]

Мачката како тема во уметноста и во популарната култура[уреди | уреди извор]

Мачката се јавува како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура.

Мачката како тема во книжевноста[уреди | уреди извор]

Мачката како тема во филмот[уреди | уреди извор]

Мачката како тема во музиката[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. http://www.nytimes.com/2007/06/29/science/29cat.html, Study Traces Cat's Ancestry to Middle EastNicholas Wade, The New York Times 29 June 2007
  2. Driscoll CA, Menotti-Raymond M, Roca AL, CA. The Near Eastern origin of cat domestication. „Science“ том  317 (5837): 519–23. doi:10.1126/science.1139518. PMID 17600185. 
  3. Meet Helen and Aphrodite, Cyprus's indigenous cats“, „China Daily“ (конс. 3 ноември 2009 г).
  4. „Oldest Known Pet Cat? 9500-Year-Old Burial Found on Cyprus“. http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html. 
  5. Драган Георгиевски, Метаморфузија, Темплум, Скопје, 2013.
  6. Антoлогија на бразилскиот расказ, Три, Скопје, 2012, стр. 286.
  7. Pol Verlen, Pesme. Beograd: Rad, 1969, стр. 14-15.
  8. Рајнер Марија Рилке, Искуство тишине. Београд: Paideia, 2014, стр. 36.
  9. Емброуз Бирс, Басни. Скопје: Темплум, 2016, стр. 23.
  10. Емброуз Бирс, Басни. Скопје: Темплум, 2016, стр. 34.
  11. Браќа Грим, Храбриот кројач, Детска радост, Скопје, 1980.
  12. „Возбудлива авантура на триото од бајките“, Антена, број 882, 22.5.2015, стр. 2.
  13. „ЛОШИОТ МАЧОР“. cinedays.mk. архивирано од оригиналот на 14 ноември 2016. http://web.archive.org/web/20161114151843/http://cinedays.mk/bad-cat-mk/. конс. 14 ноември 2016 г. 
  14. YouTube, David Bowie - Cat People (пристапено на 8.5.2017)
  15. YouTube, Fit - 09 Mačka (Live Uz Rijeku) HQ (пристапено на 8.4.2017)