Маточина

Маточина
Маточина
Научна класификација
Царство:	Plantae
Нерангирано:	Angiospermae
Нерангирано:	Eudicots
Нерангирано:	Asterids
Ред:	Lamiales
Семејство:	Lamiaceae
Род:	Melissa
Вид:	M. officinalis
Научен назив
Melissa officinalis Лине

Маточина, матичина, лимониче или пчелник (латински: Melissa officinalis) — многугодишно зелјесто растение од фамилијата усноцветни. Потекнува од земјите околу Средоземното Море, но денес се култивира низ цела Европа и Северна Америка. Маточината има лековити својства.

Ботанички опис

Маточината има исправено, разгрането и четириаголно стебло со висина до 50-120 см. Ризомот е многу разгранет.Листовите се спротивни, петиолитни, овални до заоблено-ромбни, засечени и влакнести, темнозелени, срцевидни и назабени. Цветовите се групирани во лажни прстени од 6–12, чашката има долни заби во облик на шило, е долга коса и жлездеста, цветното венче е синкаво-бело или бледо виолетово. Има четири прашници, а толчникот има четириделен горен јајник и долго столбче. Цвета во лето со бели или бледожолти цветови. Листовите имаат благ мирис сличен на лимон-нане. Кон крајот на летото, растението произведува мали, бели цветови полни со нектар кои привлекуваат пчели, оттука и неговото латинско име Melissa (грчки: пчела).Цвета од јуни до август. Плодовите зреат од август до септември. Семето останува одржливо 2–3 години.

Распространетост и живеалиште

Маточината е домородна во јужносредна Европа, Средоземјето, Централна Азија и Иран, но сега е одомаќинета во Америка и на други места низ целиот свет. Се размножув многу лесно од семе, претпочитајќи богата, влажна почва. Маточината е многу распространета и застапена и во Македонија. Расте во близина на кошници со пчели, во градините и ливадите во шумите. Во парковите се одгледува како декоративна билка, а во градините како лековита билка.

Одгледување

Семето од маточина бара светлина и минимална температура од 20 °C за да изрти. Растението расте во грутки и се шири вегетативно (ново растение расте од фрагмент од својот родител), како и со семе. Во зоните со блага умерена клима, стеблата на растението умираат на почетокот на зимата, но повторно никнуваат напролет. Маточината расте енергично. Од 1992 година, Унгарија, Египет и Италија се главните земји производители на маточина. Листовите се берат рачно во јуни и август на северната хемисфера, на ден кога времето е суво, за да се спречи листовите да не поцрнат ако се влажни. Најважната состојка на маточината е етерското масло, кое се добива со дестилација со водената пареа на самата билка која е наберена во фаза на цутење. Убаво мириса, поради што се користи не само во фармацијата туку и во индустријата на парфемите и козметиката.

Употреба во народната медицина

Екстрактот од маточина има антибактериски, антивирусни и смирувачки својства. Најчесто се ушпотребува како чај. Се користи и како зачин.