Марија Терезија фон Парадис

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Марија Терезија фон Парадис
Марија Терезија фон Парадис
Роден(а) 15 мај 1759
Виена
Починал(а) 1 февруари 1824
Виена
Националност Австрија
Занимање композитор

Марија Терезија фон Парадис (германски: Maria Theresia von Paradis; родена на 15 мај 1759 во Виена - починала на 1 февруари 1824 во Виена) — австриски музичар и композитор која го изгубила својот вид и за кого Моцарт можеби го напишал својот Пијано концерт број 18.

Ран живот[уреди | уреди извор]

Марија Терезија фон Парадис била ќерка на Јозеф Антонио Парадис, царски секретар за трговија и судски советник на царицата Марија Тереза, според која и било и дадено нејзиното име. Царицата, сепак, не била нејзина кума, како што често се верува. Помеѓу 2 и 5 години таа го изгубила видот. Парадис била на гледена од крајот на 1776 до средината на 1777 година од страна на познатиот доктор Франц Месмер, кој можеби привремено ја подобрил нејзината состојба додека не била отстранета од негова грижа, поради загриженоста од евентуалниот скандал од друга страна за потенцијална загуба на нејзината инвалидска пензија[1]. Во секој случај, на ова заминување од д-р Месмер, слепилото се вратило постојано.

Таа добила широка едукација во музичката уметност од:

До 1775 година, Парадис настапила како пејач и пијанист во разни виенски сали. Таа изведувала различни дела како:

Пијано концерт број 18 се верува дека овој концерт е наменет за Парадис. Во секој случај, Парадис имала одлично сеќавање и исклучително точно слушање, бидејќи била широко позната дека научила повеќе од 60 концерти.

Европска турнеја[уреди | уреди извор]

Парадис не останала ограничена само во Виена. Во 1783 година, таа тргнала на поширока турнеја кон Париз и Лондон, придружувана од нејзината мајка и либретист Јохан Ридингер, која измислила составена табла за неа. Во август истата година тие го посетиле Моцарт во Салцбург, иако се смета дека ова се случило во септември. Таа настапила во Франкфурт и во други германски градови, а потоа во Швајцарија. Парадис конечно стигнала до Париз во март 1784 година[2]. Нејзиниот прв концерт бил во април во Concert Spirituel

Таа патувала во Лондон кон крајот на 1784 година, а во текот на следните неколку месеци настапувала во Чарлтон Хаус (домот на принцот од Велс) и на Професионалните концерти на плоштадот Хановер. Таа настапила со Хендловата фуга пред Џорџ III, а подоцна го придружувала принцот од Велс, кој бил виолончелист. Сепак, нејзините концерти биле помалку примени во Лондон отколку во Париз. Таа продолжила да патува во Западна Европа (вклучувајќи го и Хамбург, каде што се запознала со Карл Филип Емануел Бах), а по минувањето низ Берлин и Прага, завршила во Виена во 1786 година. Овде биле направени дополнителни планови за да се одржат концерти во италијанските држави и Русија, но од нив ништо не се остварило. Таа се вратила во Прага во 1797 година каде била направена нејзината опера Риналдо и Алкана.

Композиции и подоцнежен живот[уреди | уреди извор]

За време на нејзината турнеја низ Европа, Парадис започнала да компонира соло музика за пијано. Најраната музика што ѝ се припишува често се наведува како збир на четири пијанички сонати од околу 1777 година, но овие се од Пјетро Доменико Парадиси, на кој многу често се спомнува нејзината музика. Нејзината најрана голема работа е колекцијата auf ihrer Reise in Musik gesetzt, составена помеѓу 1784-1786. Нејзината најпозната работа, Sicilienne in E flat major, за жал, е нејасна, бидејќи таа е изведена од виолината на Карл Марија фон Вебер и се верува дека била измислена од нејзиниот наводен откривач, Самуел Душкин.

До 1789 година, Парадис повеќе време поминувала во компонирање, како што покажал фактот што од 1789 до 1797 година, когс составила пет опери и три кантати. По неуспехот на операта Риналдо и Алкина од 1797 година, таа сè повеќе својата енергија ја пренасочувала на наставата. Во 1808 година, таа основала свое музичко училиште во Виена, каде што предавала пеење, пијано и теорија на млади девојки. Таа продолжила со настава до нејзината смрт во 1824 година.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Thomas Szasz, The Myth of Psychotherapy (Anchor Press/Doubleday 1978), pages 54-58
  2. Journal de Paris, 24 April 1784, pp. 504-505.