Прејди на содржината

Луис Брус

Од Википедија — слободната енциклопедија
Луис Брус
Louis Brus
Brus in 2008
Роден(а)10 август 1943(1943-08-10)
Кливленд, Охајо, САД
Починал(а)11 јануари 2026(2026-01-11) (возр. 82)
Полињахемија
хемиска физика
нанотехнологија
УстановиИстржаувачка лабораторија на морнарицата, Лабораторија „Бел телефон“, универзитет „Колумбија“
Докторски менторРичард Берсон
Познат поквантни точки
Брусова равенка
Поважни наградиПредлошка:Ubil

Луис Јуџин Брус[1] (10 август 1943 - 11 јануари 2026 ) — американски хемичар, а моментално професор по хемија „Самуел Латам Мичел“ на Универзитетот Колумбија . Тој е ко-откривач на колоидните полупроводнички нанокристали познати како квантни точки . [2] Во 2023 година, ја добил Нобеловата награда за хемија .

Ран живот и образование

[уреди | уреди извор]

Луис Јуџин Брус е роден во 1943 година во Кливленд, Охајо, Соединетите Американски Држави. За време на средното училиште во Роланд Парк, Канзас, тој развил интерес за хемија и физика.[3]

Тој се запишал на Универзитетот Рајс во 1961 година со стипендија од Корпусот за обука на резервни офицери на морнарицата (NROTC), што му барало да учествува во активностите на NROTC на море како морнарички сајдер. Во 1965 година, дипломирал на Универзитетот Рајс со диплома по хемиска физика, а потоа се преселил на Универзитетот Колумбија за докторскi истражувањa.[3] За својата дисертација, работел на фотодисоцијација на пареа од натриум јодид, под надзор на Ричард Берсон.[3] Откако го добил докторатот по хемиска физика во 1969 година, Брус се вратил во морнарицата како поручник и служел како научен штабен офицер во соработка со Лин Минг-чанг, во Лабораторијата за поморски истражувања на Соединетите Американски Држави во Вашингтон.[3]

По препорака на Берсон, Брус трајно ја напуштил морнарицата и се приклучил налабораториите „АТ&Т Бел“ во 1973 година, каде што ја завршил работата што довело до откривањето на квантните точки.[3] Во 1996 година, Брус ги напуштил лабораториите „Бел“ и се приклучил на факултетот на Одделот за хемија на Универзитетот Колумбија.[3]

Работа на квантни точки

[уреди | уреди извор]

Брус е основоположник во истражувањето и развојот на квантните точки. Квантните точки се ситни полупроводнички кристали чија наноскална големина им дава уникатни оптички и електронски својства.[4]

Брус бил првиот кој независно ги синтетизирал во раствор 1982 година. Во тоа време, тој студирал органска фотохемија, конкретно за површините од кадмиум сулфидните честички користејќи пумпа-сонда Раманова спектроскопија, барајќи можни примени за соларна енергија. [5] [6] Тој забележал дека оптичките својства на кристалите се менуваат откако биле оставени 24 часа.[6] Тој ја припишал оваа промена во енергијата на енергетскиот јаз на зреење на Оствалд кога кристалот се зголемил во големина.[6]

Брус ја обезбедил теоретската рамка за разбирање на однесувањето на квантните точки во однос на ефектите на квантната големина. Тој ја идентификувал врската помеѓу големината на честичките на полупроводниците и брановата должина на светлината што ја емитираат, [7][8][9][10][11] сега позната како Брусова равенка.[5]

Брус се обидел да контактира со истражувачи во Советскиот Сојуз. Во 1990 година, конечно ги запознал Алексеј Екимов и Александар Ефрос, кои први ги развиле полупроводничките нанокристали во стакло во 1981 година под порудиментарни услови, но нивното истражување не било достапно во Соединетите Американски Држави.[6]

Во Бел лабораториите, Брус соработувал со постдокторските истражувачи Пол Аливисатос и Мунги Бавенди во истражувачки проект со органометалниот синтетички хемичар Мајкл Л. Штајгервалд за намалување на големината на квантните точки.[3]

Награди и почести

[уреди | уреди извор]

Брус бил избран за член на Американската академија на уметностите и науките во 1998 година,[12] за член на Националната академија на науките на Соединетите Американски Држави во 2004 година,[13] и е член на Норвешката академија на науките и книжевноста . [14]

Тој ја добил наградата за истакнати алумни од Здружението на алумни на Универзитетот Рајс во 2010 година. Тој бил ко-добитник на наградата РВ Вуд од Оптичкото друштво на Америка во 2006 година „за откривање на нанокристални квантни точки и пионерски студии за нивните електронски и оптички својства“ споделена со Александар Ефрос и Алексеј Екимов.[15][16] Тој, исто така, ја добил инаугуративната награда Кавли за нанонаука заедно со Сумио Ииџима во 2008 година за „за нивното големо влијание во развојот на полето на нанонауката на нулти и еднодимензионалните наноструктури во физиката, хемијата и биологијата “.[17] Во 2009 година му била доделена наградата Вилард Гибс „за неговата водечка улога во создавањето на хемиски квантни точки“.[18] Брус бил избран за наградата на NAS за хемиски науки во 2010 година. Во 2012 година ја добил наградата Бауер и наградата за достигнувања во науката на Институтот Франклин,[19] и бил избран за лауреат на наградата Clarivate Citation по хемија „за откривање на колоидни полупроводнички нанокристали (квантни точки)“.[20]

Во 2023 година, Брус ја добил Нобеловата награда за хемија заедно со Екимов и Мунги Бавенди „за откривање и синтеза на квантни точки“.[21] Бавенди работел како постдокторант со Брус, кога биле во Бел Лабораториите.[22]

Избрани публикации

[уреди | уреди извор]

Наводи

[уреди | уреди извор]
  1. ↑ „Louis Eugene Brus“. American Academy of Arts & Sciences (англиски). September 13, 2023. Посетено на October 4, 2023.
  2. ↑ Brus, Louis E. (1984). „Electron–electron and electron-hole interactions in small semiconductor crystallites: The size dependence of the lowest excited electronic state“. The Journal of Chemical Physics. 80 (4403): 4403–4409. Bibcode:1984JChPh..80.4403B. doi:10.1063/1.447218. Посетено на January 30, 2015.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Davis, Tinsley (February 2005). „Biography of Louis E. Brus“. Proceedings of the National Academy of Sciences (англиски). 102 (5): 1277–1279. doi:10.1073/pnas.0409555102. ISSN 0027-8424. PMC 547879. PMID 15677326.Davis, Tinsley (February 2005). "Biography of Louis E. Brus". Proceedings of the National Academy of Sciences. 102 (5): 1277–1279. doi:10.1073/pnas.0409555102. ISSN 0027-8424. PMC 547879. PMID 15677326. Грешка во наводот: Неважечка ознака <ref>; називот „:1“ е зададен повеќепати со различна содржина.
  4. ↑ Singh, Suchita; Dhawan, Aksha; Karhana, Sonali; Bhat, Madhusudan; Dinda, Amit Kumar (November 29, 2020). „Quantum Dots: An Emerging Tool for Point-of-Care Testing“. Micromachines. 11 (12): 1058. doi:10.3390/mi11121058. ISSN 2072-666X. PMC 7761335 Проверете ја вредноста |pmc= (help). PMID 33260478 Проверете ја вредноста |pmid= (help).
  5. 1 2 Kafel, A.; Al-Rashid, S. N. Turki (January 1, 2023). „Study Using the Brus Equation to Examine How Quantum Confinement Energy Affects the Optical Characteristics of Cadmium Sulfide and Zinc Selenide“. International Journal of Nanoscience. 22 (4): 2350034–120. Bibcode:2023IJN....2250034K. doi:10.1142/S0219581X23500345. ISSN 0219-581X. Грешка во наводот: Неважечка ознака <ref>; називот „:2“ е зададен повеќепати со различна содржина.
  6. 1 2 3 4 Robinson, Julia. „The quantum dot story“. Chemistry World (англиски). Посетено на October 20, 2023. Грешка во наводот: Неважечка ознака <ref>; називот „:3“ е зададен повеќепати со различна содржина.
  7. ↑ Sanderson, Katharine; Castelvecchi, Davide (October 4, 2023). „Tiny 'quantum dot' particles win chemistry Nobel“. Nature (англиски). 622 (7982): 227–228. Bibcode:2023Natur.622..227S. doi:10.1038/d41586-023-03048-9. PMID 37794149 Проверете ја вредноста |pmid= (help).
  8. ↑ Efros, Alexander L.; Brus, Louis E. (April 27, 2021). „Nanocrystal Quantum Dots: From Discovery to Modern Development“. ACS Nano (англиски). 15 (4): 6192–6210. Bibcode:2021ACSNa..15.6192E. doi:10.1021/acsnano.1c01399. ISSN 1936-0851. PMID 33830732 Проверете ја вредноста |pmid= (help).
  9. ↑ Bubola, Emma; Miller, Katrina (October 4, 2023). „Nobel Prize in Chemistry Awarded to 3 Scientists for Exploring the Nanoworld“. The New York Times.
  10. ↑ Gramling, Carolyn (October 4, 2023). „The development of quantum dots wins the 2023 Nobel prize in chemistry“. Science News.
  11. ↑ Clery, Daniel; Kean, Sam (October 4, 2023). „Creators of quantum dots, used in TV displays and cell studies, win chemistry Nobel“. Science.
  12. ↑ „Curl Elected AAAS Fellow“. Rice University. May 28, 1998. Посетено на July 18, 2023.
  13. ↑ „Louis E. Brus“. National Academy of Sciences. Посетено на July 18, 2023.
  14. ↑ „Gruppe 4: Kjemi“ (Norwegian). Norwegian Academy of Science and Letters. Архивирано од изворникот на March 3, 2012. Посетено на October 7, 2010.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
  15. ↑ „R. W. Wood Prize“. Optica.
  16. ↑ „Twenty attain 2006 top honors from the OSA“. Laser Focus World. August 30, 2006. Посетено на October 4, 2023.
  17. ↑ „Columbia Professors to Receive Kavli Prizes in Norway Ceremony“. 2008. Посетено на June 25, 2010.
  18. ↑ „Gibbs Award Ceremony 2009“. Chicago ACS Archive. Chicago Section of the American Chemical Society. Посетено на February 10, 2016.
  19. ↑ „Bower Award and Prize for Achievement in Science“. Franklin Institute. 2012. Архивирано од изворникот на December 17, 2012. Посетено на April 7, 2013.
  20. ↑ Thomson Reuters. "Thomson Reuters Predicts 2012 Nobel Laureates" (на en). Соопштение за печат.  посет. 4 октомври 2023 г
  21. ↑ Devlin, Hannah (October 4, 2023). „Scientists share Nobel prize in chemistry for quantum dots discovery“. The Guardian (англиски). ISSN 0261-3077. Посетено на October 4, 2023.
  22. ↑ „Names of purported Nobel chemistry prize winners inadvertently released“. Reuters (англиски). October 4, 2023. Посетено на October 4, 2023.
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Луис_Брус&oldid=5493275“