Лимарски занает
Лимарски занает — занает за изработка и поправка на работи направени од лим. Занаетчијата што го работи ова е познат како лимар.[1]
За разлика од ковачите (кои работат претежно со жешки метали), лимарите поголемиот дел од својата работа ја работат на ладен метал (иако може да користат огниште за загревање и обликување на суровините). Лимарите изработуваат предмети како што се бокали за вода, виљушки, лажици и свеќници.
Историја
[уреди | уреди извор]Во Унгарија, историјата на лимарството може да се проследи до 15 век, кога занаетот бил воспоставен за првпат.[2]
Лимените садови се произведувале во Лондон до 1630-ти години, и биле познати како „Крукед Лејн Варс“, според улицата каде што биле направени.
Лимарите го работат својот занает во Америка уште од 1720 година. Колонијалните лимари користеле лим, жица, лем и неколку едноставни алатки за производство на своите производи. Кога лимот конечно бил произведен во Америка на почетокот на 19 век, производите од лим станале нашироко достапни. Побарувачката за лимари се зголемила, и се појавила потреба да се забрза производството. Ова довело до развој на многу генијални рачно напојувани машини кои го забрзале производството и им помогнале на лимарите да ги задоволат барањата за производи. Стоката била „носена на пазарот“ од страна на продавачи на мало.[3]
Лимените садови биле популарна народна уметност во колонијално Мексико и Ново Мексико, и продолжуваат да се изработуваат таму од локални занаетчии до ден-денес.
Историја на занаетот во Македонија
[уреди | уреди извор]
Во Македонија, лимарскиот занает постои неколку века наназад, односно се појавил како занает во Османлискиот период, кога занаетчиите почнале да обработуваат метал за покриви, олуци, садови и декоративни елементи. Во градовите со развиени чаршии, како што е Битола, лимарите имале сопствени дуќани во кои работеле рачно, користејќи чекани, клешти и други алати за обликување на бакар, месинг и железо.
Во чаршијата, лимарите биле важен дел од занаетчиската заедница.
Иако модерната индустрија работи со машини и масовно производство, традиционалниот лимар и денес е важен занаетчија во изработката и поправката на лимени производи. Бројот на традиционални лимари е значително намален, но постојат неколку занаетчии кои го негуваат овој занает. Некои од лимарите во Македонија денес работат на поправка и изработка на рачно изработени лимени производи, додека други се фокусираат на модерни градежни лимарски работи.
Обука на лимари
[уреди | уреди извор]
Лимарите го учеле својот занает, како и многу други занаетчии, со чиракување од 4-6 години кај мајстор лимар. Чиракувањата се сметале за „договори за работа“, а чиракот прво започнувал со едноставно чистење на работилницата, полирање алатки, одржување на огнот запален, стружење остри рабови и полирање на готови парчиња. Подоцна, чираците цртале шари на листови и ги сечеле, потоа лемеле споеви и вметнувале навртки. Конечно, на чиракот му било дозволено да сече и довршува предмети. Учениците потоа обликувале предмети како што се кофи за млеко, садови или тави за торта и пита.
По завршувањето на чиракувањето, многумина млади лимари тргнувале на пат како продавачи на мало или лимари за да заштедат доволно пари за да отворат продавница во градот.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Susan Hanway Scott (2012), „Whitesmithing“, The Hunt Magazine, том Summer 2012
- ↑ Zarabi, Hossein. History of tinsmithing, 1992. trade union (syndicate).
- ↑ „tinsmith definition“. dictionary.com.
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||