Лидар
Лидар (транслитерација: LIDAR или LiDAR, англиски: Light Detection and Ranging = „откривање и мерење на далечина со помош на светлина“) — ласерски систем за откривање, кој работи со испраќање ласерски импулси и мерење како тие се одбиваат од предметите. Се нарекува и ласерско или оптичко-електронско пронаоѓање. Лидарот работи слично како радарот, но нуди поголема разликувачка способност и точност. Работата на лидарот се заснова на сондирање на воздухот или други средини; Ова го разликува лидарот од оптроните со отворен оптички канал.[1][2]
Се верува дека поимот е акроним на англиски за Light Identification Detection And Ranging (воена употреба), а други толкувања се дека е изведен од Light (светлина) + Radar (радар), како и Light Detection And Ranging.[3]
Опис на технологијата
[уреди | уреди извор]Лидарите користат електромагнетни бранови во ултравиолетовиот, видливиот и инфрацрвениот спектар. За разлика од радарите, тие можат да откриваат многу мали честички, како што се капки вода, аеросоли и молекули, со големина од 10 мкм до 250 нм. Нивната висока густина и кохерентност ги прават идеални за одраз на гасови, правејќи го лидарот корисен за атмосферски и метеоролошки истражувања.
Атмосферските лидари не само што го мерат растојанието до предметите, туку ги анализираат и физичките и хемиските својства на воздухот. Специјализиран вид, доплерови лидари, се користи за мерење на брзината и движењето на ветрот со откривање на поместувања во одразената ласерска светлина.
Принцип на дејство
[уреди | уреди извор]Постојат два главни вида на лидарно мерење:
- Непосредно (некохерентно) откривање — Ова ги мери промените во јачината на одразената светлина.
- Посредно (кохерентно) откривање — Ова е понапредно, бидејќи ги мери доплеровите поместувања или фазните промени во одразената светлина. Кохерентните системи користат оптички пречки, што ги прави почувствителни и способни да работат со помала моќност, но тие бараат посложени ласери и детектори.
И двата вида можат да користат различни интензитети на ласерски импулси, од микропулси до високоенергетски импулси. Микропулсните системи, развиени со подобра компјутерска моќ и ласерска технологија, користат импулси со многу ниска енергија (околу 1 мкЏ) и често се безбедни за очите. Високомоќниот лидар главно се користи во атмосферските истражувања за мерење на својствата на облакот, ветрот, температурата, влажноста и траги на гасови како озон и метан.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ US Department of Commerce, National Oceanic and Atmospheric Administration. „What is LIDAR“. oceanservice.noaa.gov (англиски). Посетено на 2025-03-22.
- ↑ Лидар // Новый политехнический словарь/ Гл. ред. А. Ю. Ишлинский. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2000. (руски)
- ↑ „LIDAR—Light Detection and Ranging—is a remote sensing method used to examine the surface of the Earth“. www.webcitation.org. Архивирано од изворникот на 2025-03-21. Посетено на 2025-03-22.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор] |
„Лидар“ на Ризницата ? |
- National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) (15 април 2020). „What is LIDAR?“. NOAA's National Ocean Service.
- The USGS Center for LIDAR Information Coordination and Knowledge (CLICK) — веб-страница наменета да „олесни пристап до податоци, координација на корисниците и обука на лидарно далечинско набљудување за научни потреби“.