Прејди на содржината

Леда и лебедот (Леонардо да Винчи)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Џампјетрино, според Леонардо, Клекната Леда со деца
Леонардо, Леда и лебедот, цртеж на хартија, Четсворт

Леда и лебедот — две слики од Леонардо да Винчи според митот за Леда и лебедот, веројатно од 1503 до 1510 година. Не е зачувана ниту една од нив, но има неколку цртежи за нив и копии во масло, особено втората композиција каде што Леда стои.

Прва верзија

[уреди | уреди извор]

Во 1504 година, Леонардо почнал да прави студии за сликата на Леда седната на подот со нејзините деца. Постојат три скици на Леда од Леонардо:

  • Леда и лебедот, лавиран цртеж со мастило и црна креда на хартија, 160 x 139 мм. 1503–1507, збирка Девоншир, Четсворт (на сликата)
  • Студија за клекната Леда, црна креда, перо и мастило на хартија, 126 x 109 см. 1503–1507, музеј Бојманс Ван Беунинген, Ротердам
  • Студии за Леда и коњот, лавирано мастило и црна креда на хартија, 1503–1507, Кралска библиотека, Виндзор.

Се претпоставува дека скицата на Леонардо за Леда и лебедот во Четсворт (на сликата) можеби е вдахновен од Лаокоон и неговите синови, позната ватиканска скулптура откриена во 1506 година: телото на личноста има сличен облик. Извиеноста на вратот на лебедот потсетува на жилавото тело на змијата во раката на Лаокоон. Силувањето на Зевс предизвикува насилен напад од змии, а детето на коленото на Леда наликува на синот на Лаокоон од десната страна, кој исто така има скршен зглоб. Целосната копија на Леда клекната со деца од Џамјиетрино се чува во Музејот Хесен Касел, Галерија на старите мајстори, Касел (околу 1515/20, масло на дрво, 128 x 106 см).

Целосна верзија

[уреди | уреди извор]
Цртеж со перо и мастило од Рафаел, веројатно според Леонардо[1]

Во 1508 година, Леонардо насликал поинаква композиција на темата. Сликата, наречена Леда и лебедот, прикажува гола Леда која стои и милува лебед, со два пара бебиња близнаци и нивните огромни смачкани лушпи од јајца. Изворното дело е изгубено, веројатно намерно уништено, но последен пат бил опишано во француската кралска дворец Фонтенбло во 1625 година од Касијано дал Поцо:

Стоечка фигура на Леда, речиси целосно гола, со лебед покрај неа и две јајца, од чии здробени лушпи излегуваат четири бебиња. Ова дело, иако малку суво во стил, е извонредно завршено, особено во женските гради, а преостанатите делови од пределот и растителниот свет се прикажани со најголемо внимание. За жал, сликата е во лоша состојба бидејќи е изработена на три долги панели кои се разделиле и отцепиле одредена количина боја.

Сепак, сликата е позната од голем број копии, од кои најраната е веројатно Спиридон Леда, веројатно од асистент во студио и сега во галеријата Уфици и онаа во Вилтон Хаус во Англија. Други копии по изворната слика на Леонардо се:

  • Анонимен автор, веројатно Фернандо Јанез де ла Алмедина, Леда и лебедот . Масло на панел, 131,1 x 76,2 см. Музеј на уметност во Филаделфија, САД (порано во збирката Џон Г. Џонсон, 1917)
  • Џампиетрино, Леда и лебедот од збирката на маркизот од Хестингс
  • Џампјетрино, Венера и Купидон, приватна збирка, Милано
  • Венера и Купидон, 16 век, масло на панел, Музеј на уметноста во Њу Орлеанс, САД
  • Леда и лебедот, 16 век. Порано во антикварница во Лион. Изворната фотографија на Жорж Вермар постои на Универзитетот во Болоња

Галерија

[уреди | уреди извор]
  1. Wallace, Robert (1966). The World of Leonardo: 1452–1519. New York: Time-Life Books. стр. 127, 160, 161.

Литература

[уреди | уреди извор]

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]