Леб и игри
Леб и игри, буквално „леб и циркуси“ (латински: panem et circenses) — метонимичен израз што се однесува на површно смирување. Му се припишува на Јувенал (Сатири, Сатира X), римски поет активен кон крајот на првиот и почетокот на вториот век од н. е., и се користи најчесто во културни, особено политички контексти.
Во политички контекст, изразот значи да се генерира јавно одобрување, не преку извонредност во јавната служба или јавната политика, туку преку одвлекување на вниманието, одвлекување на вниманието или преку задоволување на најнепосредните или најниските потреби на населението,[1] преку нудење палијатив: на пример храна (леб) или забава (циркуси). Јувенал првично ја користел за да ја осуди „себичноста“ на обичните луѓе и нивното занемарување на пошироките грижи.[2][3][4] Изразот имплицира ерозија на населението или незнаење за граѓанската должност како приоритет.
Стар Рим
[уреди | уреди извор]Овој израз потекнува од Рим во сатирата на римскиот сатиричен поет Јувенал (околу 100 година од н. е.), кој ги сметал „лебот и циркусите“ (panem et circenses) за симболични за губењето на републиканската политичка слобода: [5][6]
На овие Римјани, толку љубоморни, толку горди (…) кои некогаш командуваа со кралеви и народи (…) и владееја од Капитол до крајот на земјата, сега робови на расипувачки задоволства, што им треба? Леб и циркуси.
—Јувенал 10.71-81
Јувенал се осврнува на римската практика на обезбедување бесплатна пченица за римските граѓани (Анона), како и на скапите циркуски игри и други облици на забава како средство за стекнување политичка моќ. Во поголемиот дел од современата литература, Аноната е претставена како „подмитлив и корумпиран обид на римските цареви да го прикријат фактот дека биле себични и неспособни тирани“.[7] Сепак, Август не ја одобрил дури ни идејата за житен долар од морални причини, иако тој и секој цар по него ја преземале одговорноста и заслугата за обезбедување на снабдувањето на граѓаните кои се квалификувале за тоа. [8][9]
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „Definition of BREAD AND CIRCUSES“. www.merriam-webster.com. October 2023.
- ↑ Juvenal's literary and cultural influence (Book IV: Satire 10.81)
- ↑ „American Heritage Dictionary: to placate or distract“. Yahoo. Архивирано од изворникот на 2012-11-05.
- ↑ Infoplease Dictionary as pacification or diversion.
- ↑ Keane, Catherine (2006). Figuring Genre in Roman Satire. Oxford University Press. стр. 36. doi:10.1093/oso/9780195183306.001.0001.
- ↑ Köhne, Eckhart (2000). „Bread and Circuses: The Politics of Entertainment“. Gladiators and Caesars: The Power of Spectacle in Ancient Rome. University of California Press. стр. 8. hdl:2027/mdp.39015049512638.
- ↑ Erdkamp, Paul (2000). „Feeding Rome? Or Feeding Mars? A Long-Term Approach To C. Gracchus' 'Lex Frumentaria'“. Ancient Society. 30: 53–70. JSTOR 44079806.
- ↑ Spaeth, Barbette Stanley (1996). The Roman goddess Ceres. University of Texas Press. стр. 47–48, 88, 98. ISBN 0-292-77693-4.
- ↑ Hayne, Léonie (1991). „The First Cerialia“. L'Antiquité Cģlassique. 60: 131–140. JSTOR 41655332.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]- Juvenal's 16 "Satires" in Latin, at The Latin Library
- Juvenal's first 3 "Satires" in English