Лаврак
| Лаврак | |
|---|---|
.jpg) | |
| Научна класификација [ у ] | |
| Непознат таксон (попр): | Dicentrarchus |
| Вид: | Лаврак |
| Научен назив | |
| Dicentrarchus labrax (Линеј, 10 издание од Систем на природата, 1758) | |
 | |
| Распространетост на лавракот во Европа | |
Лаврак (Dicentrarchus labrax), познат и како бранцин, — морска риба која живее во водите покрај западните и јужните брегови на Европа и северните брегови на Африка, иако може да се најде и во плитките крајбрежни води и речните текови во текот на летните месеци и доцна есен. Тој е еден од шесте видови во своето семејство Moronidae. Се смета за најважната риба што моментално се лови во Медитеранот, исто така се одгледува и комерцијално.[2][3]
Лавракот е бавнорастечки вид на кој му се потребни неколку години за да достигне зрелост. Возрасен европски бас обично тежи околу 2.5 кг. Европскиот бас може да достигне димензии до 1 метар во должина и 12 кг во тежина, иако просечна големина му е 0.5 метри. Единките се сребрено-сиви, а понекогаш имаат темно-синкаста боја на грбот.
Младите единки формираат јата и се хранат со безрбетници, додека возрасните се помалку друштвени и консумираат други риби. Тие генерално се наоѓаат во литоралната зона во близина на бреговите на реките, лагуните и естуарите во текот на летото и мигрираат на отворено море во текот на зимата. Тоа е барана риба за риболов и е наведена како речиси загрозена од страна на Меѓународниот сојуз за зачувување на природата[4] поради намалување на популацијата.
Таксономија
[уреди | уреди извор]
Лавракот првпат е опишан во 1758 година од шведскиот зоолог Карл Линеј во неговото дело Систем на природата. Тој го нарекол Perca labrax. Во наредниот век и половина, бил класифициран под различни нови синоними, а Dicentrarchus labrax е прифатено има од 1987 година. Неговото генеричко име, Dicentrarchus, потекнува од грчкиот збор, од присуството на два анални боцки, „di“ што значи два, „kentron“ што значи убод и „archos“ што значи анус.
Распространетост и живеалиште
[уреди | уреди извор]Живеалиштата на лавракот вклучуваат естуари, лагуни, крајбрежни води и реки. Се наоѓа во голем дел од источниот Атлантски Океан, од јужна Норвешка до Сенегал. Може да се најде и во Средоземното Море и во јужниот дел на Црното Море, но е отсутен од Балтичкото Море. Се наоѓа и во Црвеното Море и влегол преку Суецкиот канал како антилесепски мигрант.[5] Тоа е миграторен вид, кој се движи подалеку во зимските места за мрестење во текот на најмалку еден месец пред да се пресели кон нивните летни области за хранење.[6]
Исхрана и однесување
[уреди | уреди извор]
Лавракот лови подеднакво преку ден како и ноќе, хранејќи се со мали риби, полихети, цефалоподи (како што се лигњи) и ракови.[7] Големите риби тежат повеќе од 4 килограми се претежно ноќни ловци. Се мрестат од февруари до јуни,[7] претежно во крајбрежни води. Како младенчиња се пелагични, но како што се развиваат, се преселуваат во естуарите, каде што остануваат една или две години.[8]
Рибарство и аквакултура
[уреди | уреди извор]Рибарници
[уреди | уреди извор]
Годишните уловки на лаврак се релативно скромни, флуктуирајќи помеѓу 8.500 и 11.900 тони од 2000 до 2009 година. Повеќето пријавени уловови потекнуваат од Атлантскиот Океан, при што Франција обично пријавува најголем улов. Во Медитеранот, Италија порано пријавувала најголем улов, но била надмината од Египет.[10]
Рибата е под зголемен притисок од комерцијалниот риболов и стана фокус на напорите за зачувување во Обединетото Кралство од страна на рекреативните риболовци.[11] Ирска има строги закони во врска со лавракот. Целокупниот комерцијален риболов за овој вид е забранет, а за рекреативните риболовци се воведени неколку ограничувања: сезоната е затворена од 15 мај до 15 јуни секоја година; минимална големина од 400мм и ограничување на количината од две риби дневно. Во научен совет од јуни 2013 година, се нагласува дека смртноста поради риболов се зголемила. Вкупната биомаса претпоставена како најдобар индикатор за големината на залихата во последните две години (2011–2012) била за 32% пониска од вкупната биомаса во претходните три години (2008–2010).[12]
Одгледување
[уреди | уреди извор]Лавракот била една од првите риби во Европа што се одгледувала комерцијално. Историски гледано, тие се одгледувале во крајбрежни лагуни и плимни резервоари пред да се развијат техники за масовно производство кон крајот на 1960-тите. Тоа е најважната комерцијална риба што се одгледува во Медитеранот. Грција, Турција, Италија, Шпанија, Хрватска и Египет се најголемите фармери на оваа риба. Годишното производство беше повеќе од 120.000 тони во 2010 година.[13] Најголемиот светски производител на лаврак е Турција.[14]
Лаврак како јадење
[уреди | уреди извор]Бранцин, понекогаш познато како „шпигола“ во јужна Италија, е популарно во италијанската кујна како главно јадење. Често се подготвува со печење на целата риба и сервирање со лимон. Месото е често посакувано поради неговиот сладок вкус и белата текстура.[15] На француски понекогаш е познато како „бар“ или „луп де мер“, а на шпански и португалски јазик често се нарекува „робало“. Секој пат целата риба се готви и се сервира.[16]
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Freyhof, J.; Kottelat, M. (2024). „Dicentrarchus labrax“. Црвен список на загрозени видови. 2024. doi:10.2305/IUCN.UK.2024.RLTS.T135606A21912674.en. Посетено на 18 November 2021. Занемарен непознатиот параметар
|article-number=(help) - ↑ „Sea Bass: the Superstar of the Seas“. The Independent. 22 October 2011. Посетено на 2017-12-02.
- ↑ „Definition: Branzino“. Popsugr Food. Посетено на 2017-12-02.
- ↑ „Dicentrarchus labrax“. 3 March 2022. Посетено на 2024-01-30.[мртва врска]
- ↑ Bruno Chanet; Martine Desoutter-Meniger; Sergey V. Bogorodsky (2012). „Range extension of Egyptian sole Solea aegyptiaca (Soleidae: Pleuronectiformes), in the Red Sea“ (PDF). Cybium. 36 (4): 581–584. Архивирано од изворникот (PDF) на 2016-12-30. Посетено на 2025-11-22.
- ↑ „Seabass fisheries study by IFREMER, February 2007“ (PDF).
- 1 2 Brosowski, Julie. „Dicentrarchus labrax (European bass)“. Animal Diversity Web.
- ↑ The Pocket Guide to Saltwater Fishes of Britain and Europe
- ↑ „Fisheries and Aquaculture - Global Production“. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Посетено на 2024-05-06.
- ↑ FAO Yearbook 2009: Fishery and Aquaculture Statistics: Capture Production (PDF). Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. 2011. стр. 138. Архивирано од изворникот (PDF) на 2017-05-19.
- ↑ Clover, Charles (2004). The End of the Line: How Overfishing Is Changing the World and What We Eat. London: Ebury Press. ISBN 0-09-189780-7.
- ↑ „ICES seabass Advice June 2013“ (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2022-02-15. Посетено на 2013-06-30.
- ↑ „Dicentrarchus labrax (Linnaeus, 1758 )“. Cultured Aquatic Species Information Programme. FAO Fisheries and Aquaculture Department. 2012. Посетено на 12 October 2012.
- ↑ „The State of World Fisheries and Aquaculture“. Publications (англиски). Архивирано од изворникот на 2024-02-04. Посетено на 2023-05-12.
- ↑ „A Guide To Buying and Cooking Branzino“. The Spruce Eats (англиски). Архивирано од изворникот на 2024-11-06. Посетено на 2024-10-18.
- ↑ Greenberg, Paul (2010-07-15). Four Fish: The Future of the Last Wild Food (англиски). Penguin. ISBN 978-1-101-44229-6.