Крајовска спогодба
 Карта на Јужна Добруџа, отстапена од Романија на Бугарија според Крајовската спогодба | |
| Потпишан | 7 септември 1940 година |
|---|---|
| Место | Крајова, Романија |
| Потписници |  Бугарија Романија |
Крајовската спогодба (бугарски: Крайовска спогодба, романски: Tratatul de la Craiova) била потпишана на 7 септември 1940 година и ратификувана на 13 септември 1940 година од страна на Царството Бугарија и Кралството Романија. Според нејзините услови, Романија ја отстапила Јужна Добруџа назад на Бугарија, која Романија ја добила по Втората балканска војна во 1913 година.
За разлика од сите други територијални договори посредувани од нацистичка Германија, Крајовска спогодба не била поништена од страна на сојузниците по Втората светска војна и Јужна Добруџа останала бугарска.
Услови
[уреди | уреди извор]На инсистирање на Романија договорот предвидувал да се изврши размена на население меѓу Бугарија и Романија.[1] Така, 103.711 Романци, Аромани и Меглен-Романци кои живеале во Јужна Добруџа биле принудени да се преселат во Северна Добруџа (дел од Романија), а 62.278 Бугари кои се наоѓале на север биле присилно преселени на југ во во Јужна Добруџа (дел од Бугарија).[2] [3][4] Повеќето од тие Романци биле доселеници кои емигрирале во Јужна Добруџа по Букурешкиот договор, со кој регионот ѝ бил доделен на Романија.[5] Ароманските доселеници, од кои повеќето биле родени во Грција, биле сметани за Романци и исто така ја напуштиле зоната.[6] Случајот со мегленско-романските доселеници не бил различен. Тие биле депортирани од Јужна Добруџа и се населиле во селото Черна во рамките на романските граници.[7] Добруџанските Германци, кои биле погодени од овие преселби, на крајот ќе бидат префрлени во нацистичка Германија.[8]
Бугарија морала да им надомести на раселените Романци за нивните загуби на капитал,[3] и да ѝ плати на Романија 1000 милиони леи за инвестиции направени во регионот.[6]
Иако билатералниот договор вклучувал присилно раселување на стотици илјади луѓе, тој бил спроведен мирно и во согласност со меѓународните закони во тоа време: ова било во остра спротивност со отстапките на Романија кон Советскиот Сојуз и кон Унгарија во тоа време, бидејќи двата настани биле исполнети со значително насилство. Романија дополнително предложила да се разменат сите членови на соодветните етнички малцинства што живеат во остатокот од двете земји, но ова било одбиено од Бугарија.[3]
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Bolovan, Sorina; Bolovan, Ioan. „Inițiative românești privind problema schimbului de populație în primii ani ai celui de'al Doilea Război Mondial (1939–1941)“ (PDF) (романски). Посетено на 9 August 2020.
- ↑ Solonari, Vladimir (2007). „An important new document on the Romanian policy of ethnic cleansing during World War II“. Holocaust and Genocide Studies. 21 (2): 268–297. doi:10.1093/hgs/dcm039.
- 1 2 3 Deletant, Dennis (2006). Hitler's forgotten ally: Ion Antonescu and his regime, Romania 1940-1944. Palgrave Macmillan. стр. 376. ISBN 9781403993410.
- ↑ Dan-Străulești, Petre (2017). Atlas istoric ilustrat al României [Illustrated historical atlas of Romania]. Bucharest: Editura Litera. стр. 87. ISBN 9786063319006.
- ↑ Ther, Philipp (2011). Die dunkle Seite der Nationalstaaten: "ethnische Säuberungen" im modernen Europa (германски). Vandenhoeck & Ruprecht. стр. 304. ISBN 9783525368060.
- 1 2 Costea, Maria (2009). „Aplicarea tratatului româno-bulgar de la Craiova (1940)“. Anuarul Institutului de Cercetări Socio-Umane "Gheorghe Șincai" al Academiei Române (романски) (12): 267–275.
- ↑ Țîrcomnicu, Emil (2014). „Historical aspects regarding the Megleno-Romanian groups in Greece, the FY Republic of Macedonia, Turkey and Romania“ (PDF). Memoria Ethnologica. 14 (52–53): 12–29.
- ↑ Jachomowski, Dirk (1984). Die Umsiedlung der Bessarabien-, Bukowina- und Dobrudschadeutschen (германски). Munich: R. Oldenbourg. стр. 273. ISBN 9783486524710.
Поврзано
[уреди | уреди извор]Надворешни врски
[уреди | уреди извор]- „Целосен текст на договорот“ (романски).
- „Целосен текст на договорот“ (бугарски).