Кошничарски занает

Кошничарски занает (исто така кошничарство или изработка на кошници) е процес на ткаење или шиење на еластични материјали во предмети, како што се кошници, подлоги, мрежести торби или дури и мебел.
Кошниците се изработуваат од различни влакнести или еластични материјали - сè што може да се свитка и да формира кошница. Примери за тоа се бор, слама, врба, даб, глицинија, лози, стебла, крзно, кожа, разни треви, конец и фини дрвени штички. Кошничарството има многу намени.
Многу домородни народи се познати по своите техники на правење кошници.
Историја
[уреди | уреди извор]
Иако правењето кошници е еден од најраспространетите занаети во историјата на која било човечка цивилизација, тешко е да се каже колку е стар занаетот, бидејќи природните материјали како дрво, трева и животински остатоци се распаѓаат природно и постојано. Техниките што се користат при изработката на кошници се разликуваат од изработката на јажиња и се евидентирани низ целиот свет уште од почетокот на регистрираното присуство на луѓе во Јужна Африка. Поради распаѓањето на природните материјали во текот на милениумите, претпоставките за античките методи на ткаење кошници се потпираат врз проучувањето (и претпоставената употреба) на античките алатки во комбинација со набљудувања на модерното и протомодерното ткаење кошници во цивилизациите кои сè уште се потпираат на одржливи методи пренесени од тие древни времиња.[1]
Најстарите познати кошници се откриени во Фајум во Горен Египет[2] и се датирани со јаглероден метод помеѓу 10.000 и 12.000 години, порано од сите утврдени датуми за археолошки докази за грнчарски садови, кои биле премногу тешки и кршливи за да им одговараат на ловците-собирачи.[3] Најстарата и најголема комплетна кошница, откриена во Негев на Блискиот Исток, датира од 10.500 години.[4] Сепак, кошниците ретко преживуваат, бидејќи се направени од лесно расипливи материјали. Најчестиот доказ за познавање на кошничарскиот занает е отпечаток од ткаењето на фрагменти од глинени садови, формирани со пакување глина на ѕидовите на кошницата и печење.
Процес
[уреди | уреди извор]Деловите на кошницата се основата, страничните ѕидови и работ. Кошницата може да има и капак, рачка или украси.
Повеќето кошници започнуваат со основа. Основата може да биде ткаена со трска или дрвена. Дрвената основа може да биде во многу форми за да се направат широк спектар на форми на кошници. „Статичните“ парчиња од изработката прво се поставуваат. Во тркалезна кошница, тие се нарекуваат „спици“; во други форми, тие се нарекуваат „колци“ или „лостови“. Потоа се пополуваат страните на кошницата.
Широк спектар на шари може да се направи со промена на големината, бојата или поставеноста на одреден стил при изработката. За да се постигне ефект во повеќе бои, абориџинските уметници прво го бојат конецот, а потоа ги ткаат конците заедно во сложени шари.

Поврзано
[уреди | уреди извор]Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „African Baskets“.
- ↑ Erdly, Catherine. „History“. Basket Weaving. Архивирано од изворникот на 2007-09-28. Посетено на 2008-05-08.
- ↑ „African Baskets“.
- ↑ „Oldest woven basket in the world found in Israel, dates back 10,000 years“. The Jerusalem Post. 16 March 2021. ISSN 0792-822X. Посетено на 20 March 2021.
Дополнителна литература
[уреди | уреди извор]- Blanchard, M. M. (1928) The Basketry Book. New York: Charles Scribner's Sons
- Bobart, H. H. (1936) Basket Work through the Ages. London: Oxford University Press
- Okey, Thomas (1930) A Basketful of Memories: an autobiographical sketch. London: J. M. Dent
- Okey, Thomas (1912) An Introduction to the Art of Basket-making. (Pitman's Handwork Series.) London: Pitman
- Wright, Dorothy (1959) Baskets and Basketry. London: B. T. Batsford
- Taylor, Eric Jon (2022) "A Basket Life: The Story of my Path to Becoming a Craftsman of Basketry". Luffa Press
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||