Кордилера Паин

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Кордилера Паин
Torres del Paine, Chile by Karen Chan 16.jpg
Торес дел Паин, Чиле
Највисока точка
ВрвСеро Паин Гранде
Надм. вис.2.884 м
Координати50°59′56″S 73°05′43″W / 50.99889° ЈГШ; 73.09528° ЗГД / -50.99889; -73.09528
Географија
ЗемјаЧиле
ПокраинаМагаани и чилеанскиот Антарктик
Координати51°S 73°W / 51° ЈГШ; 73° ЗГД / -51; -73Координати: 51°S 73°W / 51° ЈГШ; 73° ЗГД / -51; -73
Матичен венецПатагонија Андите
Геологија
Старост на карпата12 милиони години
Вид карпаГранит

Кордилера Паин е планинска група во националниот парк Торес дел Паин во чилеанската Патагонија. Се наоѓа 280 км северно од Пунта Аренас, и околу 1.960 км јужно од чилеанскиот главен град Сантијаго. Припаѓа на комуната Торес дел Паин во провинцијата Елтима Есперанца од Мага Magанес и во регионот Антартика Чилена. Не се објавени точни истражувања и се тврди дека објавените височини се сериозно надуени, така што повеќето од издигнувањата дадени на оваа страница се приближни.[1] Пајн значи „сино“ на мајчин јазик Tehuelche (Aonikenk) и се изговара ПИЕ-не.[2]

Врвови[уреди | уреди извор]

Највисокиот врв на опсегот е Серо Паин Гранде. Долго време се тврдело дека неговата височина е 3.050 м или 3.251 м, но во август 2011 година била искачена по трет пат, мерена со употреба на ГПС и се покажало дека е 2.844 м.[3]

Трите кули на Паин (шпански: Torres del Paine) го формираат централното парче на Парк Национал Торес дел Паин. Сега се смета дека Јужната кула во Паин (околу 2.500 метри во височина,[1] е највисоката од трите, иако тоа не е дефинитивно утврдено. Првпат се е искачена во 1963 година од страна на Армандо Асте.[4] Централната кула (околу 2.460 м во висина) за првпат се искачија во 1963 година од Крис Бонингтон и Дон Виланс . Во 2017 година, тројца белгиски алпинисти, Нико Фавресе, Сибе Ванхи и Шон Вилануева О'Дрискол, го направија првото бесплатно искачување по карпестото лице (околу 1.200 м или 4000 стапки).  Северната кула (околу 2.260 м во висина) за првпат беше искачена во 1958 година од Гвидо Монцино.[5]

Другите самити го вклучуваат принципот на Куерно, околу 2.100 м во висина,[1] и Серо Паин Чико, кој обично се смета дек Е на околу 2.650 м.

Геологија[уреди | уреди извор]

Комплексот мафички праг Торес дел Паин изграден со последователни инјекции на магма

Опсегот е составен од жолтеникав гранит подметнат од сив габро-диорит лаколит и седиментни карпи навлегува, длабоко еродирани од ледниците. Стрмните, светло обоени лица се еродираат од построгите, вертикално споени гранитски карпи, додека подножјето и карпите со темни капа се седиментни селски карпи, во овој случај, флишот депониран во креда и подоцна преклопен.[6]

Радиометриската старост за кварцен диорит во Серо Паин е 12 ± 2 милиони години со методот на рубидиум-стронциум и 13 ± 1 милион години со методот на калиум-аргон.[7] Попрецизна возраст од 12,59 ± 0,02 и 12,50 ± 0,02 милиони години за најраните и најновите идентификувани фази на упад, соодветно, беа постигнати со употреба на ураниум-олово методи на датира на единечни цирконски кристали.[8] Базалниот габро и диоритот биле датирани според слична техника од 12.472 ± 0,009 до 12.431 ± 0,006 милиони години.[9] Така, магмата била навлезена и кристализирана во текот на 162 ± 11 илјади години. Датирање со висока резолуција и одлична 3-Д изложеност на лаколитот и неговиот вертикален систем за хранење овозможуваат детална реконструкција на историјата на фосилните магми во Торес дел Паин.[10]

Пешачење[уреди | уреди извор]

Лаго Пехо

Националниот парк Торес дел Паин — површина од 2.400 км2 — бИЛ прогласен за Биосферен резерват од УНЕСКО во 1978 година и прима околу 250.000 посетители годишно.[11] Патеките и некои места за кампување ги одржува чилешката Национална шумска корпорација, а планинските колиби обезбедуваат засолниште и основни услуги.

Пејн „рогови“, со типично екстремно време на регионот

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 Biggar, John, 2015. The Andes: A Guide for Climbers (4th edition, ISBN 978-0-9536087-4-4). Several elevations given by this authority are much lower than those given by other authorities, and the higher elevations are not supported by official Chilean IGM maps.
  2. Abraham, Rudolf (2011). Torres del Paine: Trekking in Chile's Premier National Park. Milnthorpe: Cicerone Press. p. 17. ISBN 978-1-84965-356-5. Retrieved 4 August 2015.
  3. „Dispatch #7 - Expedición Paine Grande RELOADED“. andesgear.expenews.com.
  4. „1962 - Torri del Paine“. armandoaste.it. Посетено на 2020-11-08.
  5. „North Tower“. erratic-rock (англиски). Посетено на 2020-11-08.
  6. Altenberger, Uwe; Oberhänsli, Roland; Putlitz, Benita; Wemmer, Klaus (1 July 2003). „Tectonic controls and Cenozoic magmatism at the Torres del Paine, southern Andes (Chile, 51°10'S)“. Revista geológica de Chile. 30 (1): 65–81. doi:10.4067/S0716-02082003000100005.
  7. Martin Halpern "Regional Geochronology of Chile South of 50 degrees Latitude", Bulletin Geological Society of America, v. 84, p. 2410, 1973.
  8. Juergen Michel, Lukas Baumgartner, Benita Putlitz, Urs Schaltegger and Maria Ovtcharova, Incremental growth of the Patagonian Torres del Paine Laccolith over 90 k.y., Geology, 36(6):459-462, 2008.
  9. Leuthold, Julien; Müntener, Othmar; Baumgartner, Lukas; Putlitz, Benita; Ovtcharova, Maria; Schaltegger, Urs (2012). „Time resolved construction of a bimodal laccolith (Torres del Paine, Patagonia)“. Earth and Planetary Science Letters. 325–326: 85–92. doi:10.1016/j.epsl.2012.01.032.
  10. Leuthold, Julien; Müntener, Othmar; Baumgartner, Lukas; Putlitz, Benita (2014). „Petrological constraints on the recycling of mafic crystal mushes and intrusion of braided sills in the Torres del Paine Mafic Complex (Patagonia)“ (PDF). Journal of Petrology. 55 (5): 917–949. doi:10.1093/petrology/egu011. |hdl-access= бара |hdl= (help)
  11. [1]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]