Клаустрофобија
| Клаустрофобија | |
|---|---|
| Заглавување во затворен простор може да развие клаустрофобија. | |
| Специјалност | Психијатрија, психологија |
Клаустрофобија[1][2] — тревожно растројство кое вклучува страв од затворени или тесни простори. Клаустрофобичарите може да доживеат напади на паника при влегување во затворени простори како што се лифтови, возови или авиони.[3]
Клаустрофобијата може да се лечи на сличен начин како и другите тревожни нарушувања. Постојат низа методи, вклучувајќи когнитивна бихевиорална терапија и употреба на противанксиозни лекови.
Клаустрофобијата се смета за спротивна на агорафобијата, односно „страв од отворени простори“. Ова е претерано поедноставување бидејќи клаустрофобичарите може да се плашат и од толпи, па на пример, прометен градски плоштад може да предизвика и клаустрофобични и агорафобични напади.
Честота
[уреди | уреди извор]Истражувањата покажуваат дека 5-10% од луѓето кои се подложени на скенирање со јадрена магнетна резонанција имаат клаустрофобија. Понатаму, кај 7% од пациентите е откриено дека имаат „неидентификувана“ клаустрофобија, што предизвикува скенирањето да заврши предвреме. 30% изјавиле дека доживеале блага непријатност поради тоа што морале да лежат во затворен простор подолг временски период.
Лечење
[уреди | уреди извор]Постојат неколку психотерапевтски методи за лекување на клаустрофобија.
- Преплавување — Во овој начин на лечење со изложувае, пациентот е изложен на затворени простори. Сфаќањето дека се соочил со својата најстрашна ситуација и дека ништо лошо не му се случило, може да биде многу моќен начин на лечење.
- Контраусловување — Ова е метод на систематска десензитивизација, каде што пациентот се учи да користи посебни техники на опуштање и визуелизација кога искусува анксиозност поврзана со фобија. Елементите што ја активираат фобијата се воведуваат полека, чекор по чекор, додека лицето се сосредочува на физичко и ментално опуштање. На крајот, лицето треба да биде способно да се соочи со изворот на својот страв без да чувствува вознемиреност.
- Моделирање — Слично на тоа, овде на пациентот му се прикажани луѓе кои минуваат низ криза, а пациентот е охрабрен да ја подражава нивната сигурност.
- Когнитивна терапија на однесување — Лицето се охрабрува да се соочи со стравот и да ги промени посебните мисли и ставови што водат до чувство на страв.
- Лекови — Лекови како што се анксиолитици и антидепресиви. Лековите познати како бета-блокатори може да се користат за лекување на физички симптоми на анксиозност, како што е тропање на срцето.
Поврзано
[уреди | уреди извор]Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „клаустрофобија“ — Дигитален речник на македонскиот јазик
- ↑ „клаустрофобија“ — Дигитален речник на македонскиот јазик
- ↑ Öst, Lars-Göran (2007). „The Claustrophobia Scale: A Psychometric Evaluation“. Behaviour Research and Therapy. Stockholm University. 45 (5): 1053–1064. doi:10.1016/j.brat.2004.10.004. PMID 17303070.
Дополнителна литература
[уреди | уреди извор]- Carlson, Neil R., et al. Psychology: the Science of Behavior, 7th ed. Allyn & Bacon, Pearson. 2010.
- Cheng, Dominic T.; Knight, David C.; Smith, Christine N.; Helmstetter, Fred J. (2006). „Human amygdala activity during the expression of fear responses“. Behavioral Neuroscience. 120 (6): 1187–1195. doi:10.1037/0735-7044.120.5.1187. PMID 17201461.
- Gersley, Erin (17 November 2001). „Phobias: Causes and Treatments“. Архивирано од изворникот на 08. 03. 2011. Посетено на 01. 07. 2011. Проверете ги датумските вредности во:
|access-date=, |archive-date=(help) - Hayano, Fumi; Nakamura, Motoaki; Asami, Takeshi; Uehara, Kumi; Yoshida, Takeshi; Roppongi, Tomohide; Otsuka, Tatsui; Inoue, Tomio; Hirayasu, Yoshio (2009). „Smaller amygdala is associated with anxiety in patients with panic disorder“. Psychiatry and Clinical Neurosciences. 63 (3): 266–276. doi:10.1111/j.1440-1819.2009.01960.x. PMID 19566756. S2CID 17365814.
- Rachman, S.J. (1997). „Claustrophobia“. Phobias: A Handbook of Theory, Research, and Treatment. Chichester: John Wiley & Sons, Ltd.. Baffins Lane, Chichester, West Sussex, England. 1997.
- Rachman, S.J. Phobias. Education.com. The Gale Group. 2009. Web. 19 Sept. 2010.
- „Claustrophobia and the Fear of Death and Dying“. The Primal Psychotherapy Page. Text "Speyrer, John A." ignored (help) N.p. 3 Oct. 1995. Web. 9 Sept. 2010.
- Thorpe, Susan; Salkovskis, Paul M.; Dittner, Antonia (2008). „Claustrophobia in MRI: The role of cognitions“. Magnetic Resonance Imaging. 26 (8): 1081–1088. doi:10.1016/j.mri.2008.01.022. PMID 18524527.
- Walding, Aureau. Causes of Claustrophobia. Livestrong.com. Livestrong Foundation. 11 June 2010. Web. 18 Sept. 2010.
- What Causes Claustrophobia? Neuroscience Blog. NorthShore University HealthSystem. 11 June 2009. Web. 9 Sept. 2010.
| Ве молиме, обрнете внимание на ова важно предупредување во врска со темите од областа на медицината (здравјето). |