Прејди на содржината

Кинески зодијак

Од Википедија — слободната енциклопедија
Кинески зодијак

Кинески 生肖
Пинјин shēngxiào
Упростено 属相
Традиционално 屬相

Кинески зодијак или кинески хороскоп (кинески: 生肖, шенгсјао) — класификација во кинескиот календар која на секоја година ѝ припушува животно и неговите особености во повторлив дванаесетгодишен циклус.[1] Зодијакот игра важна улога во традиционалната кинеска култура и претставува одраз на кинеската филозофија и култура.[2] Според кинеските народни верувања, карактерот на еден човек е врзан со одликите на нивниот хороскопски знак (хороскопско животно).[3] Овој зодијак води потекло од Кина, а неговите варијанти се присутни во многу земји од Источна и Југоисточна Азија како Јапонија,[4] Јужна Кореја,[5] Виетнам,[5] Сингапур, Непал, Бутан, Камбоџа и Тајланд.[6]

Како и западниот зодијак, тој е поделен на дванаесет дела и на луѓето им припишува одлики родени во тој знак, но во случајот на кинескиот зодијак, знакот важи за целата година, додека пак целиот циклус во запдниот е во рамките на една година.[7]

Постојат две сметања на почетокот на кинескиот зодијак: едни сметаат дека почнува од новата година, а други со почетокот на пролетта.

Предание за настанокот

[уреди | уреди извор]

Според преданието, митскиот Жаден Цар приредил трка за да одлучи кои животни да си стави во календарот. Како победник, стаорецот ја добил првата година од 12-годишниот циклус, а останатите животни доаѓаат по радоследот во кој ја завршиле трката.[8]

Знаци

[уреди | уреди извор]
Кинескиот зодијак изрезбан во камен.
Керамички фигури на календарските животни од времето на династијата Танг (VII-X век).

Зодијакот традиционално почнува со стаорецот.[9] Ова се дванаесетте хороскопски знаци по редослед, секој со своите одлики (небесни стебла, земска гранка, силата јин и јанг, трин и природен елемент).[10] Верувањето дека секој човек и секое животно имаат своја улога во општеството доаѓа од конфуцијанското учење за хиерархијата на општеството. Употребата на зодијакот истрајува во разни азиски земји исто како што истрајуваат конфуцијанските убедувања.[11]

Број Македонски Животно Земска гранка Јин/јанг Трин Траен елемент
1Стаорец鼠 шу 子 ѕејангпрввода
2Вол牛 њу 丑 чоујинвторземја
3Тигар虎 ху 寅 јинјангтретдрво
4Зајак兔 ту 卯 маојинчетвртидрво
5Змеј龍/龙 лунг 辰 ченјангпрвземја
6Змија蛇 ше 巳 сејинвтороган
7Коњ馬/马 ма 午 вујангтретоган
8Коза羊 јанг 未 вејјинчетвртиземја
9Мајмун猴 хоу 申 шенјангпрвметал
10Петел雞/鸡 ѓи 酉 јоујинвторметал
11Куче狗 гоу 戌 сујангтретземја
12Свиња豬/猪 џу 亥 хајјинчетвртивода

Во кинеската астрологија знаците се според годината и го означуваат самопретставувањето на личноста или нејзиното восприемање во очите на другите. Погрешно е сметањето дека годишните знаци се единствените знаци во кинеската астрологија. Има знаци (животни) кои се водат според месецот (наречени „внатрешни животни“), според денот (наречени „вистински животни“) и според часот (наречени „тајни животни“). Земјата е присутна во сите дванаесет знаци, со пет годишни времиња.

Мишел Ферлис (2013) забележува дека старокинеските имиња на земските гранки се од австроазиско потекло.[12] Некои од неговите споредби се дадени подолу, каде старокинската реконструкција е добиена од Бакстер и Сагарт (2014).[13]

Има и лексичко соодветство со австронезиските јазици:[12]

Назиците на земските гранки се посведочени од натписи во времето на династијата Шанг и веројатно се користеле и пред тоа. Ферлис (2013) вели дека тие се позајмени во многу постаро време од австроазиските јазици кои тогаш се говореле во подрачјето на реката Јангцекјанг.[12]

Кинески календар

[уреди | уреди извор]

Години

[уреди | уреди извор]

Во рамките на Четирите столба, годината е столбот со информации за семејната и општествената позадина на лицето, и неговата врска со бабата и дедото. Возраста на лицето лесно се гледа од неговиот знак, знакот на тековната година и неговата генерација (тинејџер, во средината на 20-тите итн). на пример, лицето родено како тигар има 12, 24, 36 (итн.) години во годината на тигарот (2022); во годината на зајакот (2023), тоа лице е една година постаро.

Следнава табела го прикажува 60-годишниот циклус ускладен со грегоријанскиот календар за периодот од 1924 до 2043 г. Шеесетгодишниот циклус почнува со периодот личуен околу 4 февруари според некои астролошки извори.[14][15]

 ГодинаГодинаЖивотно Јин/јангЕлементНебесно
стебло		Земска
гранка
1924–19831984–2043
15 февруари 1924 – 23 јануари 19252 февруари 1984 – 19 февруари 1985Стаорец јангдрво甲子
224 јануари 1925 – 12 февруари 192620 февруари 1985 – 8 февруари 1986Вол јиндрво乙丑
313 февруари 1926 – 1 февруари 19279 февруари 1986 – 28 јануари 1987Тигар јангоган丙寅
42 февруари 1927 – 22 јануари 192829 јануари 1987 – 16 февруари 1988Зајак јиноган丁卯
523 јануари 1928 – 9 февруари 192917 февруари 1988 – 5 февруари 1989Змеј јангземја戊辰
610 февруари 1929 – 29 јануари 19306 февруари 1989 – 26 јануари 1990Змија јинземја己巳
730 јануари 1930 – 16 февруари 193127 јануари 1990 – 14 февруари 1991Коњ јангметал庚午
817 февруари 1931 – 5 февруари 193215 февруари 1991 – 3 февруари 1992Коза јинметал辛未
96 февруари 1932 – 25 јануари 19334 февруари 1992 – 22 јануари 1993Мајмун јангвода壬申
1026 јануари 1933 – 13 февруари 193423 јануари 1993 – 9 февруари 1994Петел јинвода癸酉
1114 февруари 1934 – 3 февруари 193510 февруари 1994 – 30 јануари 1995Куче јангдрво甲戌
124 февруари 1935 – 23 јануари 193631 јануари 1995 – 18 февруари 1996Свиња јиндрво乙亥
1324 јануари 1936 – 10 февруари 193719 февруари 1996 – 6 февруари 1997Стаорец јангоган丙子
1411 февруари 1937 – 30 јануари 19387 февруари 1997 – 27 јануари 1998Вол јиноган丁丑
1531 јануари 1938 – 18 февруари 193928 јануари 1998 – 15 февруари 1999Тигар јангземја戊寅
1619 февруари 1939 – 7 февруари 194016 февруари 1999 – 4 февруари 2000Зајак јинземја己卯
178 февруари 1940 – 26 јануари 19415 февруари 2000 – 23 јануари 2001Змеј јангметал庚辰
1827 јануари 1941 – 14 февруари 194224 јануари 2001 – 11 февруари 2002Змија јинметал辛巳
1915 февруари 1942 – 4 февруари 194312 февруари 2002 – 31 јануари 2003Коњ јангвода壬午
205 февруари 1943 – 24 јануари 19441 февруари 2003 – 21 јануари 2004Коза јинвода癸未
2125 јануари 1944 – 12 февруари 194522 јануари 2004 – 8 февруари 2005Мајмун јангдрво甲申
2213 февруари 1945 – 1 февруари 19469 февруари 2005 – 28 јануари 2006Петел јиндрво乙酉
232 февруари 1946 – 21 јануари 194729 јануари 2006 – 17 февруари 2007Куче јангоган丙戌
2422 јануари 1947 – 9 февруари 194818 февруари 2007 – 6 февруари 2008Свиња јиноган丁亥
2510 февруари 1948 – 28 јануари 19497 февруари 2008 – 25 јануари 2009Стаорец јангземја戊子
2629 јануари 1949 – 16 февруари 195026 јануари 2009 – 13 февруари 2010Вол јинземја己丑
2717 февруари 1950 – 5 февруари 195114 февруари 2010 – 2 февруари 2011Тигар јангметал庚寅
286 февруари 1951 – 26 јануари 19523 февруари 2011 – 22 јануари 2012Зајак јинметал辛卯
2927 јануари 1952 – 13 февруари 195323 јануари 2012 – 9 февруари 2013Змеј јангвода壬辰
3014 февруари 1953 – 2 февруари 195410 февруари 2013 – 30 јануари 2014Змија јинвода癸巳
313 февруари 1954 – 23 јануари 195531 јануари 2014 – 18 февруари 2015Коњ јангдрво甲午
3224 јануари 1955 – 11 февруари 195619 февруари 2015 – 7 февруари 2016Коза јиндрво乙未
3312 февруари 1956 – 30 јануари 19578 февруари 2016 – 27 јануари 2017Мајмун јангоган丙申
3431 јануари 1957 – 17 февруари 195828 јануари 2017 – 15 февруари 2018Петел јиноган丁酉
3518 февруари 1958 – 7 февруари 195916 февруари 2018 – 4 февруари 2019Куче јангземја戊戌
368 февруари 1959 – 27 јануари 19605 февруари 2019 – 24 јануари 2020Свиња јинземја己亥
3728 јануари 1960 – 14 февруари 196125 јануари 2020 – 11 февруари 2021Стаорец јангметал庚子
3815 февруари 1961 – 4 февруари 196212 февруари 2021 – 31 јануари 2022Вол јинметал辛丑
395 февруари 1962 – 24 јануари 19631 февруари 2022 – 21 јануари 2023Тигар јангвода壬寅
4025 јануари 1963 – 12 февруари 196422 јануари 2023 – 9 февруари 2024Зајак јинвода癸卯
4113 февруари 1964 – 1 февруари 196510 февруари 2024 – 28 јануари 2025Змеј јангдрво甲辰
422 февруари 1965 – 20 јануари 196629 јануари 2025 – 16 февруари 2026Змија јиндрво乙巳
4321 јануари 1966 – 8 февруари 196717 февруари 2026 – 5 февруари 2027Коњ јангоган丙午
449 февруари 1967 – 29 јануари 19686 февруари 2027 – 25 јануари 2028Коза јиноган丁未
4530 јануари 1968 – 16 февруари 196926 јануари 2028 – 12 февруари 2029Мајмун јангземја戊申
4617 февруари 1969 – 5 февруари 197013 февруари 2029 – 2 февруари 2030Петел јинземја己酉
476 февруари 1970 – 26 јануари 19713 февруари 2030 – 22 јануари 2031Куче јангметал庚戌
4827 јануари 1971 – 14 февруари 197223 јануари 2031 – 10 февруари 2032Свиња јинметал辛亥
4915 февруари 1972 – 2 февруари 197311 февруари 2032 – 30 јануари 2033Стаорец јангвода壬子
503 февруари 1973 – 22 јануари 197431 јануари 2033 – 18 февруари 2034Вол јинвода癸丑
5123 јануари 1974 – 10 февруари 197519 февруари 2034 – 7 февруари 2035Тигар јангдрво甲寅
5211 февруари 1975 – 30 јануари 19768 февруари 2035 – 27 јануари 2036Зајак јиндрво乙卯
5331 јануари 1976 – 17 февруари 197728 јануари 2036 – 14 февруари 2037Змеј јангоган丙辰
5418 февруари 1977 – 6 февруари 197815 февруари 2037 – 3 февруари 2038Змија јиноган丁巳
557 февруари 1978 – 27 јануари 19794 февруари 2038 – 23 јануари 2039Коњ јангземја戊午
5628 јануари 1979 – 15 февруари 198024 јануари 2039 – 11 февруари 2040Коза јинземја己未
5716 февруари 1980 – 4 февруари 198112 февруари 2040 – 31 јануари 2041Мајмун јангметал庚申
585 февруари 1981 – 24 јануари 19821 февруари 2041 – 21 јануари 2042Петел јинметал辛酉
5925 јануари 1982 – 12 февруари 198322 јануари 2042 – 9 февруари 2043Куче јангвода壬戌
6013 февруари 1983 – 1 февруари 198410 февруари 2043 – 29 јануари 2044Свиња јинвода癸亥

Складност и нескладност

[уреди | уреди извор]
Шема на складност и нескладност според карактерот, особеностите и елементите на човекот

Бидејќи кинескиот зодијак е изведен од древната теорија за петте елементи, секој кинески знак е поврзан со пет елементи, односот меѓу тие елементи: вметнување, заемодејство, прекудејство и противдејство. Се сета дека ова е законитоста за движењата и промените на суштествата во вселената. Се верува дека луѓето со различен знак (животно) имаат различни карактери, па затоа познавачите на кинеската астрологија ги ги проверуваат овие поединости и складности кога советуваат за насоки во животот, љубовта и бракот.[16] Нашироко се употребува нагледна шема, на која се претставени знаците и нивните односи. Знаците кои се сметаат за складни имаат слични вредности и интереси, а нескладните имаат спротивни карактери и начини на општење.[17]

Складност на знаците во кинескиот зодијак[18]
Знак Највеќе си одговараат (складни). Четири тринови (三合)[19] Највеќе си одговараат (складни). Шест склопови (六合)[20] Просечно совпаѓање (пријателски)[18] Многу лошо (спротивстаени). Шест судирни групи (六冲)[21] Штетно (да се избегнува). Шест меѓусебно штетни групи (六害)[22] Казнени групи (相刑). Поштетни од штетните и судирните[23]
Стаорец Змеј, Мајмун Вол Свиња, Тигар, Куче, Змија, Петел, Стаорец Коњ Коза Зајак
Вол Змија, Петел Стаорец Мајмун, Куче, Зајак, Тигар, Змеј, Свиња, Вол Коза Коњ
Тигар Коњ, Куче Свиња Зајак, Змеј, Петел, Стаорец, Коза, Вол, Тигар Мајмун Змија
Зајак Коза, Свиња Куче Тигар, Мајмун, Зајак, Вол, Коњ, ЗмијаПетел Змеј Стаорец
Змеј Стаорец, Мајмун Петел Тигар, Змија, Коњ, Коза, Свиња, Вол Куче Зајак Змеј
Змија Вол, Петел Мајмун Коњ, Змеј, Коза, Куче, Зајак, Стаорец, Змија Свиња Тигар
Коњ Тигар, Куче Коза Змија, Зајак, Змеј, Петел, Свиња, Мајмун Стаорец Вол Коњ
Коза Зајак, Свиња Коњ Змија, Коза, Змеј, Мајмун, Петел, Куче, Тигар Вол Стаорец
Мајмун Стаорец, Змеј Змија Мајмун, Куче, Вол, Коза, Зајак, Петел, Коњ Тигар Свиња
Петел Вол, Змија Змеј Коњ, Коза, Свиња, Тигар, Мајмун, Стаорец Зајак Куче Петел
Куче Тигар, Коњ Зајак Мајмун, Свиња, Стаорец, Вол, Змија, Коза, Куче Змеј Петел
Свиња Зајак, Коза Тигар Стаорец, Петел, Куче, Змеј, Коњ, Вол Змија Мајмун Свиња

Приказни за потеклото

[уреди | уреди извор]

Постојат многу приказни и басни за настанокот на зодијакот. Почнувајќи од династијата Хан, времето од денот се означува со дванаесетте земски гранки, но се заменети со имиња на животни, и низното значење се памети според нивното поведение:

Под земски гранки може да се подразбере и двоен часовен период.[24] Во тој случај, знакот е центарот на периодот; на пример, 馬 mǎ (коњ) значи пладне, или пак период од 11:00 до 13:00 ч.

Животно Име на периодот Период Време кога...
Стаорец子時 Ѕеше23:00 до 00:59Стаорците се најактивни кога бараат храна. Имаат различен број прсти на предните и задните нозе, поради што стаорецот го има симболот „свртување“ или „нов почеток“
Вол丑時 Чошуе01:00 - 02:59Воловите почнуваат да преживаат бавно и лежерно
Тигар寅時 Јинше03:00 - 04:59Тигрите ловат повеќе и ја покажуаат нивната жестина
Зајак卯時 Маоше05:00 - 06:59Жадниот зајак толчи лековити тревки на Месечината според приказната
Змеј辰時 Ченше07:00 - 08:59Змејовите лебдат на небото и носат дожд
Змија巳時 Сеше09:00 - 10:59Змиите ги напуштаат нивните дувла
Коњ午時 Вуше11:00 - 12:59Сонцето е високо, и додека другите животно одмораат, коњите сè уште стојат
Коза未時 Вејше13:00 - 14:59Козите јадат трева и често мочаат
Мајмун申時 Шенше15:00 - 16:59Мајмуните се живи
Петел酉時 Јоуше17:00 - 18:59Петлите почнуваат да се враќаат во кокошарниците
Куче戌時 Суше19:00 - 20:59Кучињата ги чуваат домовите
Свиња亥時 Хајше21:00 - 22:59Свињите слатко спијат

Варијанти во други земји

[уреди | уреди извор]

Кинескиот зодијак се користи и во други азиски земји под историско влијание на кинеската култура, но некои животни се разликуваат од една земја до друга.

Корејскиот зодијак има овца (јанг) наместо коза, иако изворниот кинески збор на заемката јанг може да означува било кое животно од потсемејството на козите.

Јапонскиот зодијак има овца (хуцуџи) наместо коза и дива свиња (иношиши, и) наместо свиња.[25] Од 1873 г. наваму Јапонците прославуваат Јапонска нова година на 1 јануари според грегоријанскиот календар.[26]

Филипинскиот зодијак има овен/овца (tupa) наместо коза, бидејќи меѓу кинеското население во земјата зборот tupa може да означува било кое животно од потсемејството на козите.

Виетнамскиот зодијак се разликува од кинескиот по тоа што второто животно е бивол наместо вол, а четвртото е мачка наместо зајак.[27]

Камбоџанскиот зодијак е истоветен на кинескиот, но змејот се смета исто што и неак, кој е митска морска змија.[28] Sheep and Goat are interchangeable as well. Канбоџанската Нова година е во април, наместо јануари и февруари како во Кина и највеќето други земји.[29][30]

Зодијакот на Чамите го има истиот редослед како кинескиот, но наместо мајмун има желка (kra).

Малајскиот зодијак го заменува зајакот со еленче (pelanduk), а свињата со желка (kura или kura-kura).[31] Змејот (Loong) се поистоветува со нагата, но понекогаш се нарекува голема змија (ular besar), а змијата се нарекува втора змија (ular sani).[32]

Тајландскиот созијак има нага наместо змеј[33] и почнува не со Кинеската Нова Година, туку или од првиот ден на петтиот месец од тајландскиот месечев календар, или за време на Сонгкран или тајландска Нова година (денес на 13–15 април), зависно од целта за која се користи.[34] Во минатото, кралството Лан На во северен Тајланд имало слон наместо свиња. Денешните Тајланѓани ја имаат вратено свињата, но знакот сè уште го носи името กุน (gu̜n), што значи слон.[35]

Гуруншкиот зодијак во Непал има крава наместо вол, мачка наместо зајак, орел наместо змеј, прица наместо петел и елен наместо свиња.

Прабугарскиот календар кој се користел од II век[36] и денес е делумно реконструиран користи сличен шестгодишен циклус од дванаесет животни.[37]

Старомонголскиот календар има глушец, вол, леопард, див зајак, крокодил, змија, коњ, овца, мајмун, кокошка, куче и свиња.[38]

Тибетскиот календар го заменува петелот со птица.

Волшките Бугари, Хазарите и другите туркиски народи замениле некои животни со нивни: леопард (наместо тигар), риба или крокодил (наместо змеј), еж (наместо мајмун), слон (наместо свиња) и камила (наместо стаорец/глушец).[39][40]

Во казашката верзија на циклусот (казашки: мүшел), змејот е заменет со полжав (казашки: ұлу), а тигар е леопард (казашки: барыс).[41]

Во киргиската верзија (киргиски: мүчөл) зборовите за змеј (киргиски: улуу), мајмун (киргиски: мечин) и тигар (киргиски: барс) се среќаваат само за кинескиот зодијак, а другите животни се глушец, крава, зајак, змија, коњ, овца, кокошка, куче и дива свиња.[42]

Во турската верзија животните се речиси истите, со тоа што тигарот е заменет со леопард (pars), змејот со риба (balık), а козата со овца (koyun). Изненадува тоа што практикувањето на зодијакот продолжило низ целиот османлиски период, а свињата (domuz) не била исфрлена, иако се коси со исламските начела.[43][44]

Кинескиот зодијак кај различни народи
Народ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Кинези Стаорец Вол Тигар Зајак Змеј Змија Коњ Коза Мајмун Петел Куче Свиња
Корејци Стаорец Вол Тигар Зајак Змеј Змија Коњ Овца Мајмун Петел Куче Свиња
Јапонци Стаорец Вол Тигар Зајак Змеј Змија Коњ Овца Мајмун Петел Куче Дива свиња
Филипинци Стаорец Вол Тигар Зајак Змеј Змија Коњ Овен/Овца Мајмун Петел Куче Свиња
Виетнамци Стаорец Бивол Тигар Мачка Змеј Змија Коњ Коза Мајмун Петел Куче Свиња
Камбоџанци Стаорец Вол Тигар Зајак Нага Змија Коњ Коза Мајмун Петел Куче Свиња
Чами Стаорец Вол Тигар Зајак Змеј Змија Коњ Коза Желка Петел Куче Свиња
Малајци Стаорец Вол Тигар Еленче Нага Змија Коњ Коза Мајмун Петел Куче Желка
Тајланѓани Стаорец Вол Тигар Зајак Нага Змија Коњ Коза Мајмун Петел Куче Свиња
Лан На (Тајланд) Стаорец Вол Тигар Зајак Нага Змија Коњ Коза Мајмун Петел Куче Слон
Гурунзи Стаорец Крава Тигар Мачка Орел Змија Коњ Коза Мајмун Птица Куче Елен
Прабугари Стаорец Вол Тигар/Волк Зајак Змеј Змија Коњ Овен Мајмун Петел Куче Дива свиња
Старомонголци Стаорец Вол Леопард Див зајак Крокодил Змија Коњ Овца Мајмун Кокошка Куче Свиња
Тибеќани Стаорец Вол Тигар Зајак Змеј Змија Коњ Коза Мајмун Птица Куче Свиња
Хазари Камила Вол Леопард Зајак Риба/Крокодил Змија Коњ Коза Еж Петел Куче Слон
Персијци Стаорец Вол Тигар Зајак Кит Змија Коњ Коза Мајмун Петел Куче Свиња
Каџаци Стаорец Вол Леопард Зајак Полжав Змија Коњ Коза Мајмун Петел Куче Свиња
Киргизи Глушец Крава Тигар Зајак Змеј Змија Коњ Овца Мајмун Кокошка Куче Дива свиња
Туркмени Глушец Крава Тигар Зајак Змеј/Риба Змија Коњ Овца Мајмун Кокошка Куче Свиња
Турци Стаорец Вол Леопард Зајак Риба Змија Коњ Овца Мајмун Петел Куче Свиња

Поврзано

[уреди | уреди извор]

Наводи

[уреди | уреди извор]
  1. ↑ „The Chinese Zodiac“. Timothy S. Y. Lam Museum of Anthropology (англиски). Посетено на 27 декември 2023.
  2. ↑ „Chinese Zodiac | Home“. UW Departments Web Server. Посетено на 27 декември 2023.
  3. ↑ Gao, Jinlin; Joh, Yoon-kyoung (2019-04-30). „Chinese Zodiac Culture and the Rhetorical Construction of A Shu B, C“ (PDF). Lanaguage Research (англиски). Seoul National University. 55 (1): 2. doi:10.30961/lr.2019.55.1.55. Архивирано (PDF) од изворникот Jan 6, 2024.
  4. ↑ Abe, Namiko. „The Twelve Japanese Zodiac Signs“. ThoughtCo (англиски). Архивирано од изворникот 2017-10-14. Посетено на 16 јули 2019.
  5. 1 2 „Chinese Zodiac and Chinese Year Animals“. astroica.com. Архивирано од изворникот 2011-03-24. Посетено на 16 јули 2019.
  6. ↑ „Animals of the Thai Zodiac and the Twelve Year Cycle“. Thaizer (англиски). 2011-09-08. Архивирано од изворникот 2012-08-14. Посетено на 16 јули 2019.
  7. ↑ „Chinese Zodiac: 2024 Year of Dragon, 12 Animal Signs, Calculator“. www.travel china guide.com. Посетено на 26 декември 2023.
  8. ↑ Markarian, Taylor (2023-08-12). „The 12 Chinese Astrology Signs and What They Mean for You“. Reader's Digest (англиски). Посетено на 26 декември 2023.
  9. ↑ „Chinese zodiac“. Encyclopaedia Britannica (англиски).
  10. ↑ Theodora Lau, The Handbook of Chinese Horoscopes, pp. 2–8, 30–35, 60–64, 88–94, 118–124, 148–153, 178–184, 208–213, 238–244, 270–278, 306–312, 338–344, Souvenir Press, New York, 2005
  11. ↑ Chiu, Lisa (2019-07-21). „Learn the History of the Chinese Zodiac“. ThoughtCo (англиски). Посетено на 26 декември 2023.
  12. 1 2 3 Ferlus, Michel (2013). The sexagesimal cycle, from China to Southeast Asia. 23rd Annual Conference of the Southeast Asian Linguistics Society, May 2013, Bangkok, Thailand. <halshs-00922842v2>
  13. ↑ Baxter, William H.; Sagart, Laurent (2014). Old Chinese: A New Reconstruction. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-994537-5.
  14. ↑ „"Almanac" "lunar" zodiac beginning of spring as the boundary dislocation?“. China Network. 16 February 2009. Архивирано од изворникот 14 June 2011. Посетено на 5 January 2011.
  15. ↑ „What is Your Chinese Zodiac Sign and Chinese Horoscope Zodiac Birth Chart?“. Архивирано од изворникот 2019-09-05. Посетено на 2020-01-01.
  16. ↑ „Chinese Compatibility Matching“. Jan 2016. Архивирано од изворникот на 2019-12-25. Посетено на 2016-01-05.
  17. ↑ „十二生肖兼容性的迷人世界-过雪居“. www.guoxueju.com. Посетено на 26 декември 2023.
  18. 1 2 „Chinese Zodiac Animal Signs Compatibility“. yourchineseastrology.com.
  19. ↑ „4 Trines of Chinese Zodiac Signs (San He - 三合)“. yourchineseastrology.com.
  20. ↑ „Chinese Zodiac Six Harmonies (Liu He - 六合)“. yourchineseastrology.com.
  21. ↑ „Chinese Zodiac Six Offending Groups (Liu Chong - 六冲)“. yourchineseastrology.com.
  22. ↑ „Six Harming Groups of Chinese Zodiac (Liu Hai - 六害)“. yourchineseastrology.com.
  23. ↑ „Chinese Zodiac Punishment Groups (相刑)“. yourchineseastrology.com.
  24. ↑ „Heavenly Stems and Earthly Branches“. www.hko.gov.hk (англиски). Посетено на 2024-05-14.
  25. ↑ „Japanese Zodiac Signs and Symbols“. japanesezodiac.org/. 5 January 2012. Архивирано од изворникот 17 December 2014. Посетено на 1 јануари 2015.
  26. ↑ „Japan's 1873 Calendar Reform“. Japaneo (англиски).
  27. ↑ „Vietnamese Zodiac Animals“. More Vietnamese (англиски).
  28. ↑ „Chinese Zodiac:Legend and Characteristics“. windowintochina.wordpress.com. Архивирано од изворникот на 19 July 2019. Посетено на 19 July 2019.
  29. ↑ „The Khmer Calendar | Cambodian Religion, Festivals and Zodiac Astrology“. humanoriginproject.com. 2019-04-25. Архивирано од изворникот 2019-07-19. Посетено на 19 July 2019.
  30. ↑ „Khmer Chhankitek Calendar“. cam-cc.org. Архивирано од изворникот 30 October 2009. Посетено на 19 July 2019.
  31. ↑ Farouk Yahya (2015). „Glossary“. Malay Magic and Divination in Illuminated Manuscripts. Brill. стр. 296–306. ISBN 978-90-04-30172-6.
  32. ↑ Leyden, John. „Cycle of years used by the Malays“. Notes and vocabularies in Malay, Thai, Burmese and other minor languages. The British Library. стр. 104. Посетено на 16 June 2022 – преку Digitised Manuscripts.[мртва врска]
  33. ↑ „"งูใหญ่-พญานาค-มังกร" รู้จัก 3 สัญลักษณ์ปี "มะโรง"“. ประชาชาติธุรกิจ. 5 January 2012. Архивирано од изворникот на 1 јануари 2015. Посетено на 1 јануари 2015.
  34. ↑ „การเปลี่ยนวันใหม่ การนับวัน ทางโหราศาสตร์ไทย การเปลี่ยนปีนักษัตร โหราศาสตร์ ดูดวง ทำนายทายทัก“. Архивирано од изворникот на 2011-01-03.
  35. ↑ „ตุงตั๋วเปิ้ง“. The Center for the Promotion of Arts and Culture, Chiang Mai University.
  36. ↑ „dtrif/abv: Name list of Bulgarian hans“. theo.inrne.bas.bg. Архивирано од изворникот на 2012-02-04. Посетено на 2009-04-15.
  37. ↑ Именник на българските ханове – ново тълкуване. М.Москов. С. 1988 г. § 80,70
  38. ↑ Grahame, F. R. (1860). The archer and the steppe; or, The empires of Scythia, a history of Russia. стр. 258. Посетено на 13 March 2020.
  39. ↑ Davletshin1, Gamirzan M. (2015). „The Calendar and the Time Account of the Turko-Tatars“. Journal of Sustainable Development. 8 (5).
  40. ↑ Dani, A. H.; Mohen, J.-P. History of Humanity. II: From the Third Millennium to the Seventh Century B.C. UNESCO. Архивирано од изворникот 14 June 2020. Посетено на 13 March 2020.
  41. ↑ А. Мухамбетова, Казахский традиционный календарь Архивирано на 15 јануари 2022 г. (на руски)
  42. ↑ „Chinese Lunar Calendar Stamps from Kyrgyzstan“ (англиски). 2003.
  43. ↑ „Facebook“. www.facebook.com.
  44. ↑ „Upcoming Year of Rabbit reminds Turks of ancient 12-animal calendar“.

Извори

[уреди | уреди извор]
  • Shelly H. Wu. (2005). Chinese Astrology. Publisher: The Career Press, Inc. ISBN 1-56414-796-7.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Кинески_зодијак&oldid=5509604“