Киевски листови

Од Википедија — слободната енциклопедија
Киевски мисал
Листови од Киевскиот мисал. Копија. Киевски историски музеј
Создаден10ти век
Откриен19ти век
Сегашна локацијаКиев

Киевските листови (или Киевски мисал; научна кратенка Ki) се седум листови од старословенски ракопис напишан на глаголица, кои содржат делови од римската литургија. Вообичаено се смета за најстариот и најархаичен старословенски ракопис,[1] и се датира не подоцна од втората половина на 10ти век.[2] Седумте пергаментни листови се во мал формат (ок.14.5 cm × 10.5 cm), односно биле дел од лесно пренослива книга која ја користеле мисионери кои често се движеле од едно на друго место.

Датирање и потекло[уреди | уреди извор]

Првата страница од листовите е напишана подоцна во споредба со другите страници, веројатно на преминот од 11ти во 12ти век.[3] Лингвистичките, палеографските и графичките особености ја индицираат јужна Хрватска како место на потекло на оваа страница.[3]

Останатите листови содржат дел од римскиот мисал, и се датираат не подоцна од втората половина на 10ти век.[3]

Лингвистички особини[уреди | уреди извор]

Киевските листови од страна на славистите се сметаат за најстари меѓу старословенските ракописи, иако тие имаат некои западнословенски одлики што укажуваат на зачетокот на чешко-моравската рецензија на старословенски.[4] Тие се:

  • Наместо старословенските шт, жд присутни се западнословенските рефлекси на прасловенските */tj/ и */dj/, т.е. наместо помошть, просѧште, даждь, туждимъ, тъжде се среќаваат помоць, просѧце, дазь, тузимъ, тъзе итн.[4]
  • На местото на прасловенските *stj и *skj каде се очекува старословенскиот рефлекс шт, но се среќава шч: очишчениѣ, зашчити (императив), зашчитить.
  • Генетив на прво лице на заменката азъ во старословенски е мене. Во Киевските листови се среќава мне.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Lunt (2001:9) "The seven glagolitic folia known as the Kiev Folia (KF) are generally considered as most archaic from both the paleographic and the linguistic points of view..."
  2. Damjanović (2003:15)
  3. 3,0 3,1 3,2 Грешка во наводот: Погрешна ознака <ref>; нема зададено текст за наводите по име Damjanovic_2003_p16.
  4. 4,0 4,1 Damjanović (2003:17)