Прејди на содржината

Кидански јазик

Од Википедија — слободната енциклопедија
Кидански јазик
Застапен воКина
ПодрачјеСеверна Кина
Изумреноколу 1243, (последен човек за кој се знае дека го знаел јазикот еЈелу Чуцај)
Јазично семејство
монголски[1]
  • кидански јазик
Писмокиданско големо писмо и киданско мало писмо
Јазични кодови
ISO 639-3zkt
Linguistzkt

Киданскиот, или познат како китански или лијаоски (кинески: 契丹語), е мртов монголски јазик кој го зборувале Кидајците (388–1243). За јазикот општо се смета дека е член на монголските јазици.[2] Киданскиот јазик се пишувал на две писма, меѓусебно заменливи, познати како киданско големо писмо и киданско мало писмо. Овој јазик бил службен јазик на Династијата Лијао (907–1125) и Каракиданскиот Ханат (1124–1218). Сè повеќе се прифаќа тезата дека јазикот е монголски одошто тунгуски.[3]

Зборовен фонд

[уреди | уреди извор]

Постојат неколку затворени системи со кои се проучува зборовниот фонд на киданскиот јазик.[4]

Сезони
киданскипреводмонголски
heu.urпролетqabur
ju.unлетоjun
n.am.urесенnamur
u.ulзимаebül
Броеви
киданскипреводмонголски
dz.ur.erвтор*jir 'два'
hu.ur.erтретиgurba 'три'
durer/durenчетвртиdörben
tauпетtabun
t.ad.o.hoпеттиtabu-daki
da.lo.erседмиdololga 'седум'
isдеветyesü
jauстоjagun
mingилјадаminggan
Животни
киданскипреводмонголски
te.qo.aкокошкаtaqiya
ni.qoкучеnoqai
s.au.aсоколsibuga
em.aкозаimaga
tau.li.aзајакtaulai
mo.riкоњmori
uniкраваüniye
mu.ho.oзмијаmogoi
Насоки
киданскипреводмонголски
ud.urистокdoruna
dzi.ge.nлевоjegün
bo.ra.ianдесноbaragun
dau.ur.unсредноdumda
xe.du.unхоризонталноköndelen
ja.cen.iграницаjaqa
Време
киданскипреводмонголски
suniноќsöni
un.n/un.eсега, сегашностönö
Роднини
киданскипреводмонголски
c.i.isкрвcisu
mo kuженаeme
deuпомлад братdegü
n.ai.ciпријателnayija
na.ha.anчичкоnagaca
s.ia/s.enдобарsayin
g.en.unтага, жал"genü-"
kuчовекkümün
  1. „Linguist List entry for Kitan“. Архивирано од изворникот на 2008-09-23. Посетено на 2013-12-23.
  2. Janhunen, Juha (2003): Para-Mongolic. In: Juha Janhunen (ed.): The Mongolic languages. London: Routledge: 391-402.
  3. Cf. Franke. In Sinor ed., 1990, p. 407, and note. 6; Liu, Fengzhu 1992, p. 1; Janhunen 1996, p. 143.
  4. Kane, Daniel The Kitan language and script 2009, Leiden, The Netherlands

Дополнителни информации

[уреди | уреди извор]

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]