Карта на Винланд

Винланд е прикажан во горниот лев агол на картата.

Карта на Винланд — вешт фалсификат од XX век, создаден на пергамент од XV век. До 2021 г., дел од истражувачите ја сметале за најран географски приказ на Новиот Свет, на која во XV век бил прикажан дел од брегот на Северна Америка југозападно од Гренланд. Таа била откриена од научници од Јејлскиот универзитет во 1965 г., кога била објавена и монографија за неа, напишана од книжничари и куратори од истиот универзитет. Нејзиното откритие изгледа покажувало дека Норвежаните биле првите Европејци што стигнале до Новиот Свет, слетувајќи во Америка многу пред првото патување на Колумбо.

Историја

Во 1957 г., картата дошла до рацете на вработените од Јејлскиот универзитет како документ од XV век, наводно заснован на оригинал од XIII век. Поради нејзината значителна вредност и сомнежите во автентичноста, раководството на универзитетот се обратило до алумнито Пол Мелон (син на филантропот Ендру Мелон). Тој не само што се согласил да ја купи картата, туку и ги вклучил стручњаците од Британскиот музеј во нејзиното истражување. До 1965 г., постоењето на картата не било објавувано во јавноста.

Во 1960 г., станало познато за откривањето на населба на Викинзи на брегот на Њуфаундленд (Ланс-о-Медоуз), што го поттикнало интересот за норманската колонизација на Америка и додало аргументи во прилог на целосноста на картата. Во 1965 г., научниците што ја истражувале картата конечно го објавиле нејзиното постоење, и набргу потоа во Смитсоновскиот институт се одржала посебна конференција на оваа тема.

Во следните години, Јејлскиот универзитет, откако добил многу понуди за продажба на картата, ја продал за 10 милиони долари на Библиотеката на Конгресот на САД — најбогатата библиотека во светот.

Во 1996 г., картата била осигурена на 25 милиони долари.

Автентичност

Хемиската анализа на мастилото и другите научни испитувања извршени на картата не дале конечен одговор. Некои научници тврделе дека докажале дека картата е фалсификат, дури и го именувале наводниот автор. Други настојувале дека картата може да е вистинска.

Во 2021 г., научниците од Јејлскиот универзитет, користејќи современ спектроскопски метод на истражување, докажале дека картата на Винланд, претставена како најстара карта на Америка, е фалсификат направен во XX век. Фаличниот предмет бил изработен на пергамент од XV век, но сите линии и натписи на картата се направени со мастило што содржи анатаз, облик на титан диоксид, појавена на почетокот на минатиот век. Рентгенската флуоресцентна спектрометрија потврдила дека такво мастило е присутно во сите линии и натписи на картата, иако претходните истражувања пронашле траги од титан само на одредени точки. Средновековните писари обично пишувале со мастило од железо-гален орев, кое се состои од железен сулфат, прашкасти галени ореви и врзувачко средство, чии траги практично ги нема на картата на Винланд. Во исто време, рентгенската флуоресцентна анализа на картата на Винланд практично не покажала присуство на железо, сулфур или бакар. Наместо тоа, скенирањето покажало присуство на титан во целото мастило на картата.

Истражувачите исто така утврдиле дека измамата со картата била намерна. На задната страна имало средновековен запис од книговезец (упатства за составување), кој подоцна бил препишан со современо мастило.

Надворешни врски

• Review of a book thesis with alleged connection of the fraud with the German jesuit Josef Fischer in the 1930ties