Карнотит
| Карнотит | |
|---|---|
 Карнотит во фосилизирано дрво од Сент Џорџ, Јута | |
| Општо | |
| Категорија | Вандалски минерал |
| Формула | K2(UO2)2 (VO4)2·3H2O |
| Штрунцова класификација | 4.HB.05 |
| Просторна група | P21/a |
| Единична ќелија | a = 10.47 Å, b = 8.41 Å, c = 6.91 Å; β = 103.83°; Z = 2 |
| Распознавање | |
| Боја | Светло жолта до лимоно-жолта, може да биде зеленикаво жолта. |
| Хабитус | Кори, земјени маси, фолијатни и грануларни агрегати. |
| Кристален систем | Моноклиничен |
| Сраснување | На {001} и како рамнина на збратимување и како рамнина на состав |
| Цепливост | совршено на {001} |
| Прелом | нерамномерно |
| Цврстина на Мосовата скала | 2 |
| Сјај | Слаб, земјен; свиленкаст кога е кристален |
| Огреб | жолт |
| Проѕирност | Полупроѕирен |
| Специфична тежина | 4.70 |
| Оптички својства | биаксијален (−) |
| Показател на прекршување | nα=1.750 – 1.780, nβ=1.901 – 2.060, nγ=1.920 – 2.080 |
| Двојно прекршување | δ = 0.200 |
| 2V-агол | измерен: 43° to 60°, калкулиран: 26° to 36° |
| Други особености |  Radioactive, не е флуоресцентен |
| Наводи | [1][2][3][4][5] |
Карнотит — минерал од калиум ураниум ванадат со хемиска формула K2(UO2)2
(VO4)2·3H2O. Содржината на вода може да варира и често се присутни мали количини на калциум, бариум, магнезиум, железо и натриум. Тој е главна руда на ураниум. Тој е малку радиоактивен.
Појава
[уреди | уреди извор]Карнотитот е светло зеленикаво-жолт минерал кој обично се јавува како кора и снегулки во песочниците. Количини од само еден процент можат го обојат песочникот во светло жолта боја. Високата содржина на ураниум го прави карнотит важна ураниумска руда. Тој е секундарен минерал од ванадиум и ураниум кој обично се наоѓа во седиментни карпи во сушни клими.
Во Соединетите Американски Држави, тој е важна руда на ураниум во регионот на платото Колорадо, каде што се јавува како дисеминација во песочник и како концентрации околу скаменети трупци. Исто така, се јавува во американските држави Вајоминг, Колорадо, Јужна Дакота, Невада, Аризона и Јута. Понекогаш се јавува и во Грантс, Ново Мексико и округот Карбон, Пенсилванија.[6]
Карнотитот бил откриен во Конго (Киншаса), Мароко, Австралија (Рид Радиум) и Казахстан. Во Пакистан, карнотит се јавува во песочникот од средниот Сивалик од горниот миоцен (формација Дхокпатан), во близина на Такат Насрати, округ Карак.
Име и откритие
[уреди | уреди извор]Минералот првпат бил опишан во 1899 година од француските научници М. М. К. Фрајдел и Е. Куменж, кои го идентификувале во примероци од Рок Крик во округот Монтроуз, Колорадо, САД. Бил имнуван по Мари Адолф Карно (1839–1920), француски рударски инженер и хемичар.[4]
Примена
[уреди | уреди извор]Карнотитот е руда од ураниум. Пред да биде измислен нуклеарниот реактор во 1942 година, тој се минирал првенствено за радиум или ванадиум.
Минералот се користел за производство на разни уреди што вклучуваат радиоактивни супстанции.
Поврзани минерални видови
[уреди | уреди извор]Постојат неколку поврзани минерални видови, вклучувајќи: маргаритазит ((Cs,K,H3O)2(UO2)(VO4)2·H2O) и тјујамунит, (Ca(UO2)2(VO4)2·5-8H2O).
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Mineralienatlas
- ↑ „Handbook of Mineralogy“ (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2012-04-15. Посетено на 2026-02-28.
- ↑ Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis, 1985, Manual of Mineralogy, 20th ed., John Wiley and Sons, New York ISBN 0-471-80580-7
- 1 2 Mindat.org
- ↑ Webmineral
- ↑ Mindat with locations