Прејди на содржината

Исландски лишај

Од Википедија — слободната енциклопедија

{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Cetraria|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}

Iceland moss

Безбеден (ТНЦ)[1]
Научна класификација [ у ]
Непознат таксон (попр): Cetraria
Вид: Iceland moss
Научен назив
Cetraria islandica
(L.) Ach. (1802)
Синоними
  • Lichen islandicus L. (1753)

Исландски лишај (науч.:Cetraria islandica) — арктичко-алпски лишај.

Исландски лишај

Често е со бледа костен боја, но значително варира, понекогаш е речиси целосно сиво-бел; и расте до височина од 3 до 4 инчи, гранките се канализираат или се тркалаат во цевки, кои завршуваат со зарамнети лобуси со рабови со реси.[2]

Распространетост

[уреди | уреди извор]

Расте изобилно во планинските предели на северните земји, а особено е карактеристичен за падините на лавата и рамнините на западниот и северниот дел на Исланд. Се наоѓа на планините на северен Велс, северна Англија, Шкотска и југозападна Ирска. Во Северна Америка, неговиот опсег се протега низ арктичките региони, од Алјаска до Њуфаундленд и Лабрадор и на југ во Карпестите Планини до Колорадо и до Апалачките планини во Нова Англија.[2]

Екологија

[уреди | уреди извор]

Cetraria islandica е познат домаќин на лихениколозната вид на габа Lichenopeltella cetrariicola, која е позната од Европа и Исланд.

Хемиска структура на лихенинот.

Во трговијата, тоа е светло-сиво грубо 'рскавично тело, речиси безбојно и има малку горчлив вкус. Содржи околу 70% лихенин или лишај-скроб, телесен изомер со обичен скроб. Исто така, дава посебна модификација на хлорофилот (наречен талохлор), фумарна киселина, лихеностеаринска киселина и цетраринска киселина (што му дава горчлив вкус). Создава хранлива и лесно сварлива амилична храна, која се користи наместо скроб во некои препарати од какао. Содржи и личестеринска киселина и протолихестеринска киселина.[3]

Употреба

[уреди | уреди извор]

Не е многу баран, па дури и во Исланд само повремено се користи за правење народни лекови[4] и во неколку традиционални јадења. Во поранешните времиња, многу повеќе се користел во леб, каши, супи итн.[5] Цетраринска киселина или цетрарин, бел микро-кристален прав со горчлив вкус, е лесно растворлив во алкохол и малку растворлив во вода и етер.[3] Се препорачува за медицинска употреба особено за алтернативна медицина, во дози од 2 до 4 зрна (0,1 до 0,25 грама), како горчлив тоник и лаксатив.[3] Традиционално се користи за ублажување на болести на градниот кош,[6]  иритација на оралната и фарингеалната мукозна мембрана и за сузбивање на сува кашлица.[7]

Галерија

[уреди | уреди извор]
  1. Предлошка:Cite NatureServe
  2. 1 2 Angier, Bradford (1974). Field Guide to Edible Wild Plants. Stackpole Books. стр. 106. ISBN 978-0-8117-2018-2.
  3. 1 2 3 1911 Encyclopædia Britannica
  4. Cetraria islandica at Plants for the Future
  5. Iceland Recipe
  6. Iceland Moss Архивирано на 20 октомври 2006 г.
  7. „Assessment report on Cetraria islandica (L.) Acharius s.l., thallus“ (PDF). European Medicines Agency. Архивирано од изворникот (PDF) на 2017-03-16. Посетено на 2016-12-27.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]