Инвазија на Светослав I во Бугарија

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Инвазија на Светослав I во Бугарија
Дел од Византиско-руски војни
Византиско-бугарски војни
Датум 967/968–971
Место Мизија и Тракија
Исход Победа на Византија, анексија не Бугарија, крај на Бугарското царство
Завојувани страни
Киевска Русија,
Печензи,
Унгарци
Прво Бугарско царство Византија
Команданти и водачи
Светослав I Петар I
Борис II
Јован I Цимискиј
Варда Склир
Сила
60,000+ ~30,000 ~30–40,000

Инвазијата на кнезот Светослав I во Бугарија — две руски воени експедиции во Бугарското царство во 968-969 година, кои дале повод за започнување на Руско-византиска војна. Победувајќи ги Бугарите, киевскиот кнез Светослав I се утврдил во главниот град Тулча. Во борбата со Византијците опустошил голем дел од Тракија, но во 971 година претрпел пораз и бил принуден да се откаже од сите свои освојувања. По освојувањето од страна на Русија на Источна Бугарија (заедно со главниот град Преслав), по нивниот пораз против Византија, овие територии биле присоединети кон византиска земја.

Руско-бугарска војна[уреди | уреди извор]

Во 966 година византискиот император Никифор II Фока ставил крај на мирот меѓу Бугарија и Византија, кое траело речиси 40 години, од времето на Симеон I. Незадоволен од одбивањето на Петар I да ги спречи унгарските напади кои преку Бугарија вршеле напади и во Византија, Никифор започнал поход во Тракија. Походот не ја постигнал својата цел бидејќи главните византиски сили биле сконцентрирани во освојувањето на Сирија од Арапите[1] . Затоа, византискиот император решил со руска подршка да ја потисне Бугарија. Во 967 биле испратени византиски пратеници во Киев, кои го убедиле на рускиот кнез да ги нападне териториите на Бугарија, а во замена му биле понудени 100.000 златници.[2]

Така, Светослав следната 968 година со голема армија (според различни извори меѓу 10 000 и 60 000 борци) преку реката Днепар и црноморскиот брег започнал поход кон Бугарија, и во текот на летото на истата година пристигнал до Дунав. Бугарската армија била поразена уште во првата битка, по кое руските сили започнале со освојување на десетици градови од двете страни на Дунав (денес во јужна Бесарабија и северна Добруџа). По ова започнал напад на Печензите (кои биле во сојуз со Бугарите). Овој напад го принудил на Светослав да се повлече бидејќи под закана се наоѓал неговиот главен град, но во Тулча и други освоени градови биле оставени руски гарнизони.[3].

Во летото 969 година, откако се справил со Печензите, Светослав повторно се вратил кон Бугарија и ги принудил на бугарските сили да му се потчинат. Борис II (кој го наследил во меѓувреме починатиот Петар I) ја задржал формално титулата на бугарски владетел, но бил принуден да војува заедно со Русија против Византија.

Руско-византиска војна[уреди | уреди извор]

Трајното воспоставување на контрола кај Дунав од страна на руските сили довело до создавање на нова закана за византиска Тракија. Затоа малку пред Бугарите да се потчинат на Светослав, Никифор II Фока склучил сојуз со Борис II, но не успеал да му даде навремена помош. Подготовките за војна против Русија биле спречени од превратот против Никифор (декември 969) од страна на Јован I Цимискиј, кој се обидел да го убеди Светослав да се повлече од Бугарија со дипломатски средства, но безуспешно.

Во 970 година руско-бугарската војска влегла во Тракија. Светослав со себе го донел кандидатот за византискиот престол - Калокир од Херсонес. Градот Филипопол (Пловдив) бил преземен и дел од неговите жители биле убиени. Византискиот војсководец Варда Склир успеал да ја порази Русија кај Аркадиопол, но неуспехот не ги сопрел нападите на Светослав.

Во пролетта на 971 година императорот започнал голема контраофанзива по копно и по море. Во почетокот на април копнената византиска армија ги преминала незаштитените премини на Стара Планина и го освоила Преслав. Бугарите по ова поминале на страната на Византијците, откако императорот објавил дека бил дојден за да ги ослободи од руското владеење. Подоцна истата година, Јован I Цимискиј успеал да ги порази на руските сили и да го принуди да се повлече кон Дрестер. Опсадата на копно и вода (со учество на византиската флота) траела три месеци. Светослав на крајот бил принуден да склучи мировен договор.

Последици[уреди | уреди извор]

Според договорот руските војници се повлекле од Бугарија. Спротивно на ветувањата, Цимискиј ја наметнал византиска воена администрација во освоените бугарски територии во Тракија и источна Мизија. Бугарскотоцарство заедно со Бугарската патријаршија биле уништени, а царот Борис II бил однесен како заробеник во Константинопол.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Златарски, В. История на българската държава през средните векове. Том I, част 2. Издателство Наука и изкуство. София 1971, стр. 545-548 (достъп 27.02.2011);
    Острогорски, Г. История на византийската държава. Издателска къща „Прозорец“. София 1998. ISBN 954-8079-92-5, стр. 381-384
  2. Златарски, История на българската държава през средните векове (1971), I/2, стр. 548-551
  3. Златарски, История на българската държава през средните векове (1971), I/2, стр. 559-561

Литература[уреди | уреди извор]