Империјална држава Иран
| Империјална држава Иранa کشور شاهنشاهی ایران (Persian) Kešvar-e Šâhanšâhi-ye Irân |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Гесло: مرا داد فرمود و خود داور است Marâ dâd farmud o xod dâvar ast "Justice He bids me do, as He will judge me"[3] |
||||||
| Химна: (1925–1933) سلامتی دولت علیهٔ ایران Salâmati-ye Dowlat-e 'Aliyeye Irân "Salute of the Sublime State of Persia" (1933–1979) سرود شاهنشاهی ایران Sorud-e Šâhanšâhi-ye Irân[4] "Imperial Anthem of Iran" |
||||||
| Главен град (и најголем) | Техеран | |||||
| Службен јазик | Persian | |||||
| Демоним | Iranian Persian |
|||||
| Уредување | Unitary parliamentary constitutional monarchy (de jure)[б 1] Unitary parliamentary semi-constitutional monarchy (de facto)[б 2]
|
|||||
| • | PRIN General Secretary | Amir Abbas Hoveyda | ||||
| Законодавство | National Consultative Assembly (as a unicameral legislature; 1925–1949) Parliament (as a bicameral legislature; 1949–1979) |
|||||
| Површина | ||||||
| • | Вкупна | 1.648.195 км2 (17th) | ||||
| Валута | Rial (ریال) (IRR)[4] | |||||
| а. | ^ From 1935. From 1925 to 1935, it was known officially as the Imperial State of Persia in the Western world. | |||||
Империјалната Држава Иран, официјално позната како Империјална Држава Персија до 1935 година и вообичаено наречена Пахлави Иран,[d] била иранската држава под владеењето на династијата Пахлави. Династијата Пахлави била создадена во 1925 година и траела до 1979 година, кога била соборена како дел од Иранската револуција, која ставила крај на иранската монархија и ја основала Исламската Република Иран.
Пахлавидите дошле на власт во 1925 година со искачувањето на тронот на Реза Шах, поранешен бригаден генерал на Персиската козачкa бригада, и соборувањето на Ахмад Шах Каџар, последниот ирански владетел под династијата Каџар. Иранскиот Маџлис, свикан како уставотворно собрание на 12 декември 1925 година, го депонирал младиот Ахмад Шах Каџар и го прогласил Реза Шах за нов шах на Империјалната Држава Персија. Во 1935 година, Реза Шах побарал од странските делегации да го користат ендонимот Иран наместо егзонимот Персија кога се обраќаат до земјата во формална преписка. Реза Шах го прогласил Иран за неутрална страна за време на Втората светска војна. Сепак, Иран бил окупиран од британски и советски сили по англо-советската инвазија на Иран. Потоа, Реза Шах бил принуден да абдицира.
По принудната абдикација на Реза Шах, тој бил наследен од својот син Мухамед Реза Пахлеви, кој станал последниот шах на Иран. До 1953 година, владеењето на Мохамад Реза Шах станало поавторитарно и цврсто усогласено со Западниот блок за време на Студената војна, по државниот удар во Иран во 1953 година, кој бил организиран од Обединетото Кралство и Соединетите Американски Држави. Во согласност со оваа реориентација на надворешната политика на Иран, земјата станала сојузник на Соединетите Држави со цел да дејствува како бедем против советската идеолошка експанзија, а ова му го дало на шахот политичкиот капитал да спроведе досега невидена социо-економска програма која ќе ги трансформира сите аспекти на иранскиот живот преку Белата револуција. Како последица, Иран доживеал извонреден успех во сите показатели, вклучувајќи писменост, здравство и животен стандард. До 1978 година, шахот се соочил со растечко јавно незадоволство кое кулминирало во целосно народно револуционерно движење предводено од верскиот клерик Рухола Хомеини. Мохамад Реза Шах отишол во егзил со своето семејство во јануари 1979 година, што предизвикало низа настани кои брзо довеле до крајот на монархијата и основањето на Исламската Република на 31 март 1979 година. По смртта на Мохамад Реза Пахлави во 1980 година, неговиот син Реза Пахлави сега го предводи семејниот трон од егзил.
Белешки
[уреди | уреди извор]Наводи
[уреди | уреди извор]- Whitney Smith (1980), Flags and Arms across the World, McGraw-Hill, ISBN 978-0-07-059094-6
- ↑ Whitney Smith (1980), Flags and Arms across the World, McGraw-Hill, ISBN 978-0-07-059094-6
- ↑ „The Imperial Standards of Iran“.
- 1 2 Грешка во наводот: Погрешна ознака
<ref>; нема зададено текст за наводите по имеStatesman's.
