Изотопи на хасиумот
| Општи својства | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Име и симбол | хасиум (Hs) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Изглед | сребреникава (предвиден)[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хасиумот во периодниот систем | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомски број | 108 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Стандардна атомска тежина (Ar) | [269] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Категорија | преоден метал | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Група и блок | група 8, d-блок | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Периода | VII периода | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Електронска конфигурација | [Rn] 5f14 6d6 7s2 (предвидена)[2] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
по обвивка | 2, 8, 18, 32, 32, 14, 2 (предвидени) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Физички својства | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Фаза | цврста (предвидена)[3] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Густина близу с.т. | 40,7 г/см3 (предвидена)[2][4] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомски својства | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Оксидациони степени | 8, (6), (5), (4), (3), (2)[1][2][4][5] (предвидени) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Енергии на јонизација | I: 733,3 kJ/mol II: 1.756 kJ/mol II: 2.827 kJ/mol (повеќе) (претпоставки)[2] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Атомски полупречник | емпириски: 126 пм (предвиден)[2] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ковалентен полупречник | 134 пм (предвиден)[6] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Разни податоци | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Кристална структура | шестаголна збиена (шаз) (предвидена)[3] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| CAS-број | 54037-57-9 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Историја | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Наречен по | Според Хасија, латинското име за Хесен, Германија, каде што е откриен[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Откриен | Германски институт за истражување на тешки јони (1984) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Најстабилни изотопи | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Хасиумот (108Hs) — вештачки елемент и затоа не може да се даде стандардна атомска тежина. Како и сите вештачки елементи, нема стабилни изотопи. Првиот изотоп кој бил синтетизиран бил 265Hs во 1984 година. Познати се 13 изотопи од 263Hs до 277Hs и до шест изомери. Најстабилниот познат изотоп е 271Hs, со полураспад од околу 46 секунди, иако оваа задача не е дефинитивна поради несигурноста што произлегува од малиот број мерења. Изотопите 269Hs и 270Hs соодветно имаат полураспад од околу 12 секунди и 7,6 секунди. Исто така, можно е изомерот 277mHs да е постабилен од овие, со пријавен полураспад 130 ± 100 секунди, но само еден настан на распаѓање на овој изотоп е регистриран од 2016 година. [8] [9]
Список на изотопи
[уреди | уреди извор]| Нуклид [б 1] |
Z | N | Изотопна маса (Da)[10] [б 2][б 3] |
Полураспад |
Распаден облик |
Изведен изотоп |
Спин и парност [б 4] | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Енергија на возбуда | |||||||||||||||||||
| 263Hs | 108 | 155 | 263.12848(21)# | 760(40) μs | α | 259Sg | 3/2+# | ||||||||||||
| 264Hs[11] | 108 | 156 | 264.12836(3) | 0.7(3) ms | α (70%) | 260Sg | 0+ | ||||||||||||
| СЦ (30%) | (различен) | ||||||||||||||||||
| 265Hs[12] | 108 | 157 | 265.129792(26) | 1.96(16) ms | α | 261Sg | 9/2+# | ||||||||||||
| 265mHs | 229(22) keV | 360(150) μs | α | 261Sg | 3/2+# | ||||||||||||||
| 266Hs[n 1][13] | 108 | 158 | 266.130049(29) | 2,97+0,78 0,51 ms |
α (76%) | 262Sg | 0+ | ||||||||||||
| СЦ (24%) | (различен) | ||||||||||||||||||
| 266mHs | 1100(70) keV | 280(220) ms [74+354 34 ms] |
α | 262Sg | 9-# | ||||||||||||||
| 267Hs | 108 | 159 | 267.13168(10)# | 55(11) ms | α | 263Sg | 5/2+# | ||||||||||||
| 267mHs[n 2] | 39(24) keV | 990(90) μs | α | 263Sg | |||||||||||||||
| 268Hs | 108 | 160 | 268.13201(32)# | 1.42(1.13) s [0,38+1,8 0,17 s] |
α | 264Sg | 0+ | ||||||||||||
| 269Hs | 108 | 161 | 269.13365(14)# | 13+10 4 s[14] |
α | 265Sg | 9/2+# | ||||||||||||
| 269mHs[14] | 20 keV# | 2,8+13,6 1,3 s |
α | 265mSg | 1/2# | ||||||||||||||
| ИП | 269Hs | ||||||||||||||||||
| 270Hs[15] | 108 | 162 | 270.13431(27)# | 7,6+4,9 2,2 s |
α | 266Sg | 0+ | ||||||||||||
| СЦ (<50%) | (различен) | ||||||||||||||||||
| 271Hs | 108 | 163 | 271.13708(30)# | 46+56 16 s[14] |
α | 267Sg | 11/2# | ||||||||||||
| 271mHs[14] | 20 keV# | 7,1+8,4 2,5 s |
α | 267mSg | 3/2# | ||||||||||||||
| ИП | 271Hs | ||||||||||||||||||
| 272Hs[n 3][16] | 108 | 164 | 272.13849(55)# | 160+190 60 ms |
α | 268Sg | 0+ | ||||||||||||
| 273Hs[n 4] | 108 | 165 | 273.14146(40)# | 510+300 140 ms[17] |
α | 269Sg | 3/2+# | ||||||||||||
| 275Hs[n 5][18] | 108 | 167 | 275.14653(64)# | 600+230 130 ms |
α | 271Sg | |||||||||||||
| СЦ (<11%) | (различен) | ||||||||||||||||||
| 277Hs[n 6] | 108 | 169 | 277.15177(48)# | 18+25 7 ms[19] |
СЦ | (различен) | 3/2+# | ||||||||||||
| 277mHs[n 2][n 6][20] | 100(100) keV# | 130(100) s | СЦ | (различен) | |||||||||||||||
- ↑ mHs – Возбуден јадрен изомер.
- ↑ ( ) – Неизвесноста (1σ) е дадена во концизен облик во загради по соодветните последни цифри.
- ↑ # – Атомска маса означена со #: вредноста и неизвесноста не се само изведени само од опитни податоци, туку барем делумно од трендови од масената површина (TMS).
- ↑ # – Вредностите означени со # не се само изведени од опитни податоци, туку барем делумно и од трендови во соседните нуклиди (TNN).
Изотопи и јадрени својства
[уреди | уреди извор]| Цел | Проектил | CN | Резултат |
|---|---|---|---|
| 136Xe | 136Xe | 272Hs | Неуспешна реакција |
| 198Pt | 70Zn | 268Hs | Неуспешна реакција [21] |
| 208Pb | 58Fe | 266Hs | Успешна реакција |
| 207Pb | 58Fe | 265Hs | Успешна реакција |
| 208Pb | 56Fe | 264Hs | Успешна реакција |
| 207Pb | 56Fe | 263Hs | Реакција допрва треба да се докаже |
| 206Pb | 58Fe | 264Hs | Успешна реакција |
| 209Bi | 55Mn | 264Hs | Неуспешна реакција |
| 226Ra | 48Ca | 274Hs | Успешна реакција |
| 232Th | 40Ar | 272Hs | Реакција допрва треба да се докаже |
| 238U | 36S | 274Hs | Успешна реакција |
| 238U | 34S | 272Hs | Успешна реакција |
| 244Pu | 30Si | 274Hs | Реакција допрва треба да се докаже |
| 248Cm | 26Mg | 274Hs | Успешна реакција |
| 248Cm | 25Mg | 273Hs | Неуспешна реакција |
| 250Cm | 26Mg | 276Hs | Реакција допрва треба да се докаже |
| 249Cf | 22Ne | 271Hs | Успешна реакција |
Комбинации на цел-проектил што водат до Z =108
[уреди | уреди извор]Нуклеосинтеза
[уреди | уреди извор]Супертешките елементи како што е хасиумот се произведуваат со бомбардирање на полесни елементи во забрзувачите на честички кои предизвикуваат јадрено соединување. Додека поголемиот дел од изотопите на хасиум може да вештачки да се создадат директно на овој начин, некои потешки се забележани само како распаѓачки производи на елементи со поголем атомски број. [22]
Во зависност од вклучените енергии, првите се поделени на „топли“ и „ладни“. Во реакциите на топло соединување, многу лесни проектили со висока енергија се забрзуваат кон многу тешки цели (актиноиди), предизвикувајќи сложени јадра при висока енергија на возбудување (~ 40-50 MeV) што може или да се оддели или да испари неколку (3 до 5) неутрони. [23] Во реакциите на ладно соединување, произведените споени јадра имаат релативно ниска енергија на возбудување (~ 10-20 MeV), што ја намалува веројатноста овие производи да подлежат на реакции на цепење. Како што споените јадра се ладат до основната состојба, тие бараат емисија на само еден или два неутрони, и на тој начин овозможува генерирање на повеќе производи богати со неутрони. Вториот е различен концепт од оној каде што се тврди дека јадреното соединување се постигнува во услови на собна температура (погледни ладно соединување). [24]
Ладно соединување
[уреди | уреди извор]Пред првата успешна синтеза на хасиум во 1984 година од страна на тимот Центарот за истражување на тешки јони (ЦИТЈ), научниците од Заедничкиот институт за јадрени истражувања (ЗИЈИИ) во Дубна, Русија, исто така, направиле обид да синтетизираат хасиум со бомбардирање на олово-208 со железо-58 во 1978 година. Не билр идентификувани атоми на хасиум. Тие го повториле експериментот во 1984 година и биле во можност да откријат спонтана активност на цепење доделено на 260Sg, ќерка на 264Hs. [25] Подоцна истата година, тие повторно го пробале експериментот и направиле обид хемиски да ги идентификуваат распадните производи на хасиум за да обезбедат поддршка за нивната синтеза на елементот 108. Тие биле во можност да откријат неколку алфа-распади од 253Es и 253Fm, распадни производи од 265Hs. [26]
Во официјалното откритие на елементот во 1984 година, тимот на Центарот за истражување на тешки јони (ЦИТЈ) ја проучувал истата реакција користејќи го методот на генетска корелација на алфа-распади и можел позитивно да идентификува 3 атоми од 265Hs. [27] По надградбата на нивните капацитети во 1993 година, тимот го повторил експериментот во 1994 година и открил 75 атоми од 265Hs и 2 атоми од 264Hs, за време на мерењето на функцијата на делумна возбуда за каналот за испарување на неутроните 1n. [28] Понатамошна серија на реакцијата била спроведена кон крајот на 1997 година во која биле откриени уште 20 атоми. [29] Овој експеримент за откривање бил успешно повторен во 2002 година кај RIKEN (10 атоми) и во 2003 година во Големиот национален акцелератор за тешки јони (ГНАТЈ)(7 атоми). Тимот од РИКЕН дополнително ја проучувал реакцијата во 2008 година со цел да ги спроведе првите спектроскопски иследувања на рамномерното јадро 264Hs. Тие, исто така, биле во можност да детектираат дополнителни 29 атоми од 265Hs.
Тимот во Дубна, исто така, спровел слична реакција со цел олово -207 наместо цел олово-208 во 1984 година:
Тие биле во можност да ја откријат истата спонтана активност на цепење како што била забележана во реакцијата со цел на олово-208 и уште еднаш ја доделиле на 260Sg, ќерка на 264Hs. Тимот од Центарот за истражување на тешки јони (ЦИТЈ) за прв пат ја проучувал реакцијата во 1986 година користејќи го методот на генетска корелација на алфа-распаѓање и идентификувал еден атом од 264Hs со пресек од 3,2pb. [30] Реакцијата била повторена во 1994 година и тимот успеал да измери и алфа-распад и спонтано цепење за 264Hs. Оваа реакција исто така била проучувана во 2008 година во РИКЕН со цел да се спроведат првите спектроскопски иследувања на рамномерното јадро 264Hs. Тимот открил 11 атоми од 264Hs.
Во 2008 година, тимот на RIKEN за прв пат спровел слична реакција со олово -206 цел:
- 206
82Pb
+ 58
26Fe
→ 263
108Hs
+
n
Тие биле во можност да идентификуваат 8 атоми од новиот изотоп 263Hs.
Во 2008 година, тимот од Националната лабораторија Лоренс Беркли (НЛЛБ) ја проучувала аналогната реакција со проектили од железо-56 за прв пат:
Тие биле во можност да произведат и идентификуваат шест атоми од новиот изотоп 263Hs. [31] Неколку месеци подоцна, тимот на РИКЕН исто така ги објавил своите резултати на истата реакција. [32]
Понатамошни обиди за синтеза на јадра на хасиум биле направени од тимот во Дубна во 1983 година користејќи реакција на ладно соединување помеѓу целта бизмут-209 и проектилите од манган -55:
Тие биле во можност да откријат спонтана активност на цепење доделена на 255Rf, производ на ланецот на распаѓање 263Hs. Идентични резултати биле измерени во повторениот експеримент во 1984 година. Во еден последователен експеримент во 1983 година, тие го примениле методот на хемиска идентификација на потомок за да обезбедат поддршка за синтезата на хасиум. Тие биле во можност да откријат алфа-распад од изотопи на фермиум, доделени како потомци на распаѓањето на 262Hs. Оттогаш оваа реакција не е испробана и 262Hs моментално е непотврден.
Топло соединување
[уреди | уреди извор]Под водство на Јуриј Оганесијан, тимот од Заедничкиот институт за јадрени истражувања ја проучувал реакцијата на топло соединување помеѓу проектилите од калциум-48 и цели радиум -226 во 1978 година:
Сепак, резултатите не се достапни во литературата. Реакцијата била повторена од Заедничкиот институт за јадрени истражувања (ЗИЈИИ) во јуни 2008 година и биле откриени 4 атоми од изотопот 270Hs. Во јануари 2009 година, тимот го повторил експериментот и биле откриени уште 2 атоми од 270Hs. [33]
Тимот во Дубна ја проучувал реакцијата помеѓу целите на калифорниум -249 и проектилите неон -22 во 1983 година со откривање на активности на спонтано цепење:
Биле пронајдени неколку кратки активности на спонтано цепење, што укажува на формирање на јадра на хасиум.
Реакцијата на топло соединување помеѓу целите на ураниум-238 и проектилите на реткиот и скап изотоп сулфур-36 била спроведена од Центарот за истражување на тешки јони (ЦИТЈ) во април-мај 2008 година:
- 238
92U
+ 36
16S
→ 270
108Hs
+ 4
n
Прелиминарните резултати покажале дека е откриен еден атом од 270Hs. Овој експеримент ги потврдил својствата на распаѓање на изотопите 270Hs и 266Sg.
Во март 1994 година, тимот во Дубна предводен од покојниот Јуриј Лазарев се обидел преку аналогна реакција со проектили сулфур-34:
- 238
92U
+ 34
16S
→ 272−x
108Hs
+ x
n
(x = 4 или 5)
Тие најавиле откривање на 3 атоми од 267Hs од каналот за испарување на неутрони 5n. [34] Својствата на распаѓање биле потврдени од тимот на Центарот за истражување на тешки јони (ЦИТЈ) во нивното истовремено проучување на дармштатиумот. Реакцијата била повторена на ЦИТЈ во јануари-февруари 2009 година со цел да се бара новиот изотоп 268Hs. Тимот, предводен од проф. Нишио, открил по еден атом од 268Hs и 267Hs. Новиот изотоп 268Hs претрпел алфа-распад до претходно познатиот изотоп 264Sg.
Помеѓу мај 2001 година и август 2005 година, соработката помеѓу Центарот за истражување на тешки јони (ЦИТЈ) и Институтот Пол Шерер (ИПШ) ја проучувале јадрената реакција помеѓу цели куриум -248 и проектилите со магнезиум -26:
- 248
96Cm
+ 26
12Mg
→ 274−x
108Hs
+ x
n
(x = 3, 4, или 5)
Тимот ја проучувал возбудната функција на каналите за испарување 3n, 4n и 5n што водат до изотопите 269Hs, 270Hs и 271Hs. [35] [36] Синтезата на двојно волшебниот изотоп 270Hs била објавена во декември 2006 година од тимот на научници од Техничкиот универзитет во Минхен. [37] Било објавено дека овој изотоп се распаѓа со емисија на алфа честичка со енергија од 8,83 MeV и полураспад од ~22 с. Оттогаш, оваа бројка е ревидирана на 3,6 с. [38]
Распаден производ
[уреди | уреди извор]| Остатоци од испарување | Набљудуван изотоп на хасиум |
|---|---|
| 267 Ds | 263 Hs [39] |
| 269 Ds | 265 Hs [40] |
| 270 Ds | 266 Hs [41] |
| 271 Ds | 267 Hs [42] |
| 277 Cn, 273 Ds | 269 Hs [43] |
| 276 Ds | 272 Hs |
| 285 Fl, 281 Cn, 277 Ds | 273 Hs [44] |
| 291 Lv, 287 Fl, 283 Cn, 279 Ds | 275 Hs [45] |
| 293 Lv, 289 Fl, 285 Cn, 281 Ds | 277 Hs [46] [47] [48] |
Изотопи на хасиум биле забележани како распадни производи на дармштатиумот. Дармштатиум моментално има десет познати изотопи, од кои сите освен еден се покажале дека се подложени на алфа-распади за да станат хасиумови јадра со масен број помеѓу 263 и 277. Изотопи на хасиум со масовни броеви 266, 272, 273, 275 и 277 до денес се произведени единствено преку распаѓање на јадрата на дармштатиумот. Родителските јадра на дармштатиумот можат самите да бидат распадни производи на копернициум, флеровиум или ливермориум. На пример, во 2004 година, тимот на Дубна го идентификувал хасиум-277 како финален производ во распаѓањето на ливермориум-293 преку алфа секвенца на распаѓање: [48]
- 293
116Lv
→ 289
114Fl
+ 4
2He - 289
114Fl
→ 285
112Cn
+ 4
2He - 285
112Cn
→ 281
110Ds
+ 4
2He - 281
110Ds
→ 277
108Hs
+ 4
2He
Непотврдени изотопи
[уреди | уреди извор]- 277mHs
Изотоп доделен на 277Hs бил забележан во една прилика како се распаѓа од спонтано цепење со долг полураспад од ~ 11 минути. [49] Изотопот не бил забележан во распаѓањето на основната состојба од 281Ds, но бил забележан во распаѓањето од ретко, сè уште непотврдено изомерско ниво, имено 281mDs. Полураспадот е многу долго за основната состојба и можно е да припаѓа на изомерно ниво во 277Hs. Исто така, било предложено дека оваа активност всушност доаѓа од 278Bh, формирана како правнука на 290Fl преку едно електронско заробување до 290Nh и три дополнителни алфа-распади. Понатаму, во 2009 година, тимот на Центарот за истражување на тешки јони набљудувал мала гранка на алфа-распад за 281Ds што го произведува нуклидот 277Hs кој се распаѓа од спонтано цепење за краток животен век. Измерениот полураспад е блиску до очекуваната вредност за изомерот на основната состојба, 277Hs. Потребни се дополнителни истражувања за да се потврди производството на изомерот.
Повлечени изотопи
[уреди | уреди извор]- 273Hs
Во 1999 година, американските научници од Универзитетот во Калифорнија, Беркли, објавиле дека успеале да синтетизираат три атоми од 293118. [50] Овие матични јадра било објавено дека последователно емитирале три алфа честички за да формираат јадра на хасиум-273, за кои се тврди дека претрпеле алфа-распади, емитувајќи алфа честички со енергија на распаѓање од 9,78 и 9,47 MeV и полураспад од 1.2 сек, но нивното барање било повлечено во 2001 година. [51] Изотопот, сепак, бил произведен во 2010 година од истиот тим. Новите податоци се совпаѓаат со претходните (фабрикувани) [52] податоци.
270Hs: изгледи за деформирано двојно волшебно јадро
[уреди | уреди извор]Според макроскопско-микроскопската (ММ) теорија, Z = 108 е деформиран протонски волшебен број, во комбинација со неутронската обвивка на N = 162. Ова значи дека таквите јадра се трајно деформирани во нивната основна состојба, но имаат високи, тесни бариери за цепење за понатамошна деформација и оттаму релативно долг делумен полуѕраспад на спонтано цепење. Полураспадот на спонтаното цепење во овој регион обично се намалува за фактор 109 во споредба со оние во близина на сферичното двојно магично јадро 298Fl, предизвикано од зголемување на веројатноста за пенетрација на бариерата со квантно тунелирање, поради бариерата на потесното цепење. Покрај тоа, N = 162 е пресметан како деформиран неутронски волшебен број и оттука јадрото 270Hs ветува како деформирано двојно волшебно јадро. Експериментални податоци од распаѓањето на Z = 110 изотопи 271Ds и 273Ds, обезбедува силни докази за волшебната природа под-обвивката на N = 162. Неодамнешната синтеза на 269Hs, 270Hs и 271Hs, исто така, целосно го поддржува доделувањето на N = 162 како волшебна затворена обвивка. Особено, ниската енергија на распаѓање за 270Hs е во целосна согласност со пресметките. [53]
Доказ за Z = 108 како деформирана протонска обвивка
[уреди | уреди извор]Доказ за Z= 108 како деформирана протонска обвивка може да се смета од два извора:
- варијацијата во полураспадот на делумното спонтано цепење за изотоните
- големиот јаз во Qα за изотонични парови помеѓу Z = 108 и Z = 110.
За спонтано цепење, потребно е да се измери полураспад за изотонични јадра 268Sg, 270Hs и 272Ds. Бидејќи цепењето на 270Hs не е измерено, деталните податоци за цепењето 268 Sg сè уште не се достапни, и 272Ds сè уште е непозната, овој метод не може да се користи до денес за да се потврди стабилизирачката природа на обвивката на Z = 108. Сепак, добри докази за магијата на Z = 108 може да се смета од големите разлики во енергиите на алфа-распади измерени за 270Hs, 271Ds и 273Ds. Поубедливи докази би дошле од определувањето на енергијата на распаѓање на сè уште непознатиот нуклид 272Ds.
- ===Јадрен изомеризам===
- 277Hs
Изотоп доделен на 277Hs бил забележан во една прилика како се распаѓа со спонтано цепење со долг полураспад од ~ 11 минути.[7] Изотопот не бил забележан во распаѓањето на најчестиот изомер 281Ds но бил забележан во распаѓањето од ретко, сè уште непотврдено изомерско ниво, имено 281mDs. Полураспадот е многу долг за основната состојба и можно е да припаѓа на изомерно ниво во277Hs. Понатаму, во 2009 година, тимот на Центарот за истражување на тешки јони набљудувал мала гранка на алфа-распад за 281Ds што произведува изотоп од 277Hs 277Hs кој се распаѓа со спонтано цепење со краток животен век. Измерениот полураспад е блиску до очекуваната вредност за изомерот на основната состојба, 277Hs. Потребни се дополнителни истражувања за да се потврди производството на изомерот. Едно поново иследување сугерира дека оваа набљудувана активност всушност може да биде од 278Bh.[54]
- 269Hs
Директната синтеза на 269Hs резултирала со набљудување на три алфа честички со енергии 9,21, 9,10 и 8,94 MeV емитиран од 269Hs атоми. Меѓутоа, кога овој изотоп индиректно се синтетизира од распаѓањето на 277Cn, само алфа честички со енергија 9,21 MeV биле забележани, што покажува дека ова распаѓање се јавува од изомерно ниво. Потребни се дополнителни истражувања за да се потврди ова.[35][43]
- 267Hs
Познато е дека 267Hs се распаѓа со алфа-распад, емитувајќи алфа честички со енергија од 9,88, 9,83 и 9,75 MeV. Има полураспад од 52 ms. Во неодамнешните синтези на 271Ds i 271mDs, биле забележани дополнителни активности. 0,94 ms активност што емитува алфа честички со енергија 9.83 MeV била забележана како додаток на подолготрајните активности од ~0,8 секунди и ~ 6,0 секунди. Во моментов, ниту едно од нив не е доделено и потврдено и потребни се дополнителни истражувања за позитивно да се идентификуваат.[34]
- 265Hs
Синтезата на 265Hs исто така обезбедила докази за две изомерни нивоа. Основната состојба се распаѓа со емисија на алфа честичка со енергија 10,30 MeV и има полураспад од 2,0 ms. Изомерната состојба има 300 keV вишок енергија и се распаѓа со емисија на алфа честичка со енергија 10,57 MeV и има полураспад од 0,75 ms.[27]
- Идни експерименти
Научниците од Центарот за истражување на тешки јони (ЦИТЈ) планираат да бараат изомери од 270Hs користејќи ја реакцијата 226Ra(48Ca,4n) во 2010 година користејќи го новиот објект TASCA во ЦИТЈ.[55] Покрај тоа, тие исто така се надеваат дека ќе ја проучуваат спектроскопијата на 269Hs, 265Sg and 261Rf, користејќи ја реакцијата 248Cm(26Mg,5n) или 226Ra(48Ca,5n). Ова ќе им овозможи да ја одредат структурата на нивоата во 265Sg и 261Rf и да се обидат да дадат доделување на спин и паритет на различните предложени изомери.[56]
Физички приноси
[уреди | уреди извор]Табелите подолу ги даваат пресеците и енергиите на побудување за јадрени реакции кои директно произведуваат изотопи на хасиум. Податоците со задебелени букви претставуваат максимални изведени од мерењата на функцијата на возбудување. + претставува набљудуван излезен канал.
Ладно соединување
[уреди | уреди извор]| Проектил | Цел | CN | 1n | 2n | 3n |
|---|---|---|---|---|---|
| 58Fe | 208Pb | 266Hs | 69 pb, 13.9 MeV | 4.5 pb | |
| 58Fe | 207Pb | 265Hs | 3.2 pb |
Топло соединување
[уреди | уреди извор]| Проектил | Цел | CN | 3n | 4n | 5n |
|---|---|---|---|---|---|
| 48Ca | 226Ra | 274Hs | 9.0 pb | ||
| 36S | 238U | 274Hs | 0.8 pb | ||
| 34S | 238U | 272Hs | 2.5 pb, 50.0 MeV | ||
| 26Mg | 248Cm | 274Hs | 2.5 pb | 3.0 pb | 7.0 pb |
Теоретски пресметки
[уреди | уреди извор]Пресеци на остатоци од испарување
[уреди | уреди извор]Табелата подолу содржи различни комбинации на цели-проектили за кои пресметките обезбедиле проценки за приносите на пресек од различни канали за испарување на неутрони. Даден е каналот со највисок очекуван принос. DNS = Ди-јадрен систем ; σ = пресек
| Цел | Проектил | CN | Производ | σ макс | Модел | навод |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 136Xe | 136Xe | 272Hs | 1–4n (271–268Hs) | 10−6 pb | DNS | [57] |
| 238U | 34S | 272Hs | 4n (268Hs) | 10 pb | DNS | [57] |
| 238U | 36S | 274Hs | 4n (270Hs) | 42.97 pb | DNS | [58] |
| 244Pu | 30Si | 274Hs | 4n (270Hs) | 185.1 pb | DNS | [58] |
| 248Cm | 26Mg | 274Hs | 4n (270Hs) | 719.1 pb | DNS | [58] |
| 250Cm | 26Mg | 276Hs | 4n (272Hs) | 185.2 pb | DNS | [58] |
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 3 Emsley, John (2011). Nature's Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements (New. изд.). New York, NY: Oxford University Press. стр. 215–7. ISBN 978-0-19-960563-7.
- 1 2 3 4 5 Hoffman, Darleane C.; Lee, Diana M.; Pershina, Valeria (2006). „Transactinides and the future elements“. Во Morss; Edelstein, Norman M.; Fuger, Jean (уред.). The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements (3rd. изд.). Dordrecht, The Netherlands: Springer Science+Business Media. ISBN 1-4020-3555-1.
- 1 2 Östlin, A.; Vitos, L. (2011). „First-principles calculation of the structural stability of 6d transition metals“. Physical Review B. 84 (11). Bibcode:2011PhRvB..84k3104O. doi:10.1103/PhysRevB.84.113104.
- 1 2 Fricke, Burkhard (1975). „Superheavy elements: a prediction of their chemical and physical properties“. Recent Impact of Physics on Inorganic Chemistry. 21: 89–144. doi:10.1007/BFb0116498. Посетено на 4 October 2013.
- ↑ Düllmann, Christoph E. (31 October 2008). „Investigation of group 8 metallocenes @ TASCA“ (PDF). 7th Workshop on Recoil Separator for Superheavy Element Chemistry TASCA 08. Gesellschaft für Schwerionenforschung. Посетено на 25 March 2013.
- ↑ Robertson, Murray (2011). „Chemical Data: Hassium“. Visual Elements Periodic Table. Royal Society of Chemistry. Посетено на 28 November 2012.
- 1 2 Oganessian, Yu. Ts.; Utyonkov, V. K.; Lobanov, Yu. V.; Abdullin, F. Sh.; Polyakov, A. N.; Shirokovsky, I. V.; Tsyganov, Yu. S.; Gulbekian, G. G.; и др. (2000). „Synthesis of superheavy nuclei in 48Ca+244Pu interactions“ (PDF). Physics of Atomic Nuclei. 63 (10): 1679–1687. Bibcode:2000PAN....63.1679O. doi:10.1134/1.1320137. Грешка во наводот: Неважечка ознака
<ref>; називот „Ogan“ е зададен повеќепати со различна содржина. - ↑ „Radioactive Elements“. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights (англиски). 2018. Посетено на 2020-09-20.
- ↑ Audi et al. 2017.
- ↑ Wang, Meng; Huang, W.J.; Kondev, F.G.; Audi, G.; Naimi, S. (2021). „The AME 2020 atomic mass evaluation (II). Tables, graphs and references*“. Chinese Physics C. 45 (3): 030003. doi:10.1088/1674-1137/abddaf.
- ↑ Kondev, F. G.; Wang, M.; Huang, W. J.; Naimi, S.; Audi, G. (1 March 2021). „The NUBASE2020 evaluation of nuclear physics properties *“. Chinese Physics C, High Energy Physics and Nuclear Physics (English). 45 (3): 030001. Bibcode:2021ChPhC..45c0001K. doi:10.1088/1674-1137/abddae. ISSN 1674-1137. OSTI 1774641.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
- ↑ Kondev, F. G.; Wang, M.; Huang, W. J.; Naimi, S.; Audi, G. (1 March 2021). „The NUBASE2020 evaluation of nuclear physics properties *“. Chinese Physics C, High Energy Physics and Nuclear Physics (English). 45 (3): 030001. Bibcode:2021ChPhC..45c0001K. doi:10.1088/1674-1137/abddae. ISSN 1674-1137. OSTI 1774641.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
- ↑ Ackermann, Dieter (23–27 January 2012). „270Ds and its decay products – K-isomers, α-СЦ competition and masses“. Proceedings of 50th International Winter Meeting on Nuclear Physics — PoS(Bormio2012). 50th International Winter Meeting on Nuclear Physics. стр. 030. doi:10.22323/1.160.0030. Посетено на 1 July 2023.
- 1 2 3 4 Oganessian, Yu. Ts.; Utyonkov, V. K.; Shumeiko, M. V.; и др. (6 May 2024). „Synthesis and decay properties of isotopes of element 110: Ds 273 and Ds 275“. Physical Review C (англиски). 109 (5): 054307. doi:10.1103/PhysRevC.109.054307. ISSN 2469-9985. Посетено на 11 May 2024.
- ↑ Oganessian, Yu. Ts.; Utyonkov, V. K.; Abdullin, F. Sh.; Dmitriev, S. N.; Graeger, R.; Henderson, R. A.; Itkis, M. G.; Lobanov, Yu. V.; Mezentsev, A. N.; Moody, K. J.; Nelson, S. L.; Polyakov, A. N.; Ryabinin, M. A.; Sagaidak, R. N.; Shaughnessy, D. A.; Shirokovsky, I. V.; Stoyer, M. A.; Stoyer, N. J.; Subbotin, V. G.; Subotic, K.; Sukhov, A. M.; Tsyganov, Yu. S.; Türler, A.; Voinov, A. A.; Vostokin, G. K.; Wilk, P. A.; Yakushev, A. (5 March 2013). „Synthesis and study of decay properties of the doubly magic nucleus 270Hs in the 226Ra + 48Ca reaction“. Physical Review C. 87 (3): 034605. Bibcode:2013PhRvC..87c4605O. doi:10.1103/PhysRevC.87.034605.
- ↑ Oganessian, Yu. Ts.; Utyonkov, V. K.; Shumeiko, M. V.; и др. (2023). „New isotope 276Ds and its decay products 272Hs and 268Sg from the 232Th + 48Ca reaction“. Physical Review C. 108 (24611): 024611. Bibcode:2023PhRvC.108b4611O. doi:10.1103/PhysRevC.108.024611. S2CID 261170871 Проверете ја вредноста
|s2cid=(help). - ↑ Utyonkov, V. K.; Brewer, N. T.; Oganessian, Yu. Ts.; Rykaczewski, K. P.; Abdullin, F. Sh.; Dimitriev, S. N.; Grzywacz, R. K.; Itkis, M. G.; Miernik, K.; Polyakov, A. N.; Roberto, J. B.; Sagaidak, R. N.; Shirokovsky, I. V.; Shumeiko, M. V.; Tsyganov, Yu. S.; Voinov, A. A.; Subbotin, V. G.; Sukhov, A. M.; Karpov, A. V.; Popeko, A. G.; Sabel'nikov, A. V.; Svirikhin, A. I.; Vostokin, G. K.; Hamilton, J. H.; Kovrinzhykh, N. D.; Schlattauer, L.; Stoyer, M. A.; Gan, Z.; Huang, W. X.; Ma, L. (30 January 2018). „Neutron-deficient superheavy nuclei obtained in the 240Pu+48Ca reaction“. Physical Review C. 97 (14320): 014320. Bibcode:2018PhRvC..97a4320U. doi:10.1103/PhysRevC.97.014320.
- ↑ Oganessian, Yu. Ts.; Utyonkov, V. K.; Ibadullayev, D.; и др. (2022). „Investigation of 48Ca-induced reactions with 242Pu and 238U targets at the JINR Superheavy Element Factory“. Physical Review C. 106 (24612): 024612. Bibcode:2022PhRvC.106b4612O. doi:10.1103/PhysRevC.106.024612. OSTI 1883808. S2CID 251759318 Проверете ја вредноста
|s2cid=(help). - ↑ Cox, D. M.; Såmark-Roth, A.; Rudolph, D.; Sarmiento, L. G.; Clark, R. M.; Egido, J. L.; Golubev, P.; Heery, J.; Yakushev, A.; Åberg, S.; Albers, H. M.; Albertsson, M.; Block, M.; Brand, H.; Calverley, T.; Cantemir, R.; Carlsson, B. G.; Düllmann, Ch. E.; Eberth, J.; Fahlander, C.; Forsberg, U.; Gates, J. M.; Giacoppo, F.; Götz, M.; Götz, S.; Herzberg, R.-D.; Hrabar, Y.; Jäger, E.; Judson, D.; Khuyagbaatar, J.; Kindler, B.; Kojouharov, I.; Kratz, J. V.; Krier, J.; Kurz, N.; Lens, L.; Ljungberg, J.; Lommel, B.; Louko, J.; Meyer, C.-C.; Mistry, A.; Mokry, C.; Papadakis, P.; Parr, E.; Pore, J. L.; Ragnarsson, I.; Runke, J.; Schädel, M.; Schaffner, H.; Schausten, B.; Shaughnessy, D. A.; Thörle-Pospiech, P.; Trautmann, N.; Uusitalo, J. (6 February 2023). „Spectroscopy along flerovium decay chains. II. Fine structure in odd-A 289Fl“. Physical Review C. 107 (2): L021301. Bibcode:2023PhRvC.107b1301C. doi:10.1103/PhysRevC.107.L021301.
- ↑ Kondev, F. G.; Wang, M.; Huang, W. J.; Naimi, S.; Audi, G. (2021). „The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties“ (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.
- ↑ „Archived copy“ (PDF). www.nupecc.org. Архивирано од изворникот (PDF) на 23 August 2007. Посетено на 11 January 2022.CS1-одржување: архивиран примерок како наслов (link)
- ↑ Armbruster, Peter; Münzenberg, Gottfried (1989). „Creating superheavy elements“. Scientific American. 34: 36–42.
- ↑ Barber, Robert C.; Gäggeler, Heinz W.; Karol, Paul J.; Nakahara, Hiromichi; Vardaci, Emanuele; Vogt, Erich (2009). „Discovery of the element with atomic number 112 (IUPAC Technical Report)“. Pure and Applied Chemistry. 81 (7): 1331. doi:10.1351/PAC-REP-08-03-05.
- ↑ Fleischmann, Martin; Pons, Stanley (1989). „Electrochemically induced nuclear fusion of deuterium“. Journal of Electroanalytical Chemistry and Interfacial Electrochemistry. 261 (2): 301–308. doi:10.1016/0022-0728(89)80006-3.
- ↑ Oganessian, Yu Ts; Demin, A. G.; Hussonnois, M.; Tretyakova, S. P.; Kharitonov, Yu P.; Utyonkov, V. K.; Shirokovsky, I. V.; Constantinescu, O.; и др. (1984). „On the stability of the nuclei of element 108 with A=263–265“. Zeitschrift für Physik A. 319 (2): 215–217. Bibcode:1984ZPhyA.319..215O. doi:10.1007/BF01415635.
- ↑ Barber, R. C.; Greenwood, N. N.; Hrynkiewicz, A. Z.; Jeannin, Y. P.; Lefort, M.; Sakai, M.; Ulehla, I.; Wapstra, A. P.; Wilkinson, D. H. (1993). „Discovery of the transfermium elements. Part II: Introduction to discovery profiles. Part III: Discovery profiles of the transfermium elements (Note: for Part I see Pure Appl. Chem., Vol. 63, No. 6, pp. 879–886, 1991)“. Pure and Applied Chemistry. 65 (8): 1757. doi:10.1351/pac199365081757.
- 1 2 Münzenberg, G.; Armbruster, P.; Folger, H.; Heßberger, F. P.; Hofmann, S.; Keller, J.; Poppensieker, K.; Reisdorf, W.; и др. (1984). „The identification of element 108“. Zeitschrift für Physik A. 317 (2): 235–236. Bibcode:1984ZPhyA.317..235M. doi:10.1007/BF01421260.
- ↑ Hofmann, S. (1998). „New elements – approaching“. Reports on Progress in Physics. 61 (6): 639–689. Bibcode:1998RPPh...61..639H. doi:10.1088/0034-4885/61/6/002.
- ↑ Hofmann, S.; Heßberger, F.P.; Ninov, V.; Armbruster, P.; Münzenberg, G.; Stodel, C.; Popeko, A.G.; Yeremin, A.V.; и др. (1997). „Excitation function for the production of 265 108 and 266 109“. Zeitschrift für Physik A. 358 (4): 377–378. Bibcode:1997ZPhyA.358..377H. doi:10.1007/s002180050343.
- ↑ Münzenberg, G.; Armbruster, P.; Berthes, G.; Folger, H.; Heßberger, F. P.; Hofmann, S.; Poppensieker, K.; Reisdorf, W.; и др. (1986). „Evidence for264108, the heaviest known even-even isotope“. Zeitschrift für Physik A. 324 (4): 489–490. Bibcode:1986ZPhyA.324..489M. doi:10.1007/BF01290935.
- ↑ Dragojević, I.; Gregorich, K.; Düllmann, Ch.; Dvorak, J.; Ellison, P.; Gates, J.; Nelson, S.; Stavsetra, L.; Nitsche, H. (2009). „New Isotope 263108“. Physical Review C. 79 (1): 011602. Bibcode:2009PhRvC..79a1602D. doi:10.1103/PhysRevC.79.011602.
- ↑ Kaji, Daiya; Morimoto, Kouji; Sato, Nozomi; Ichikawa, Takatoshi; Ideguchi, Eiji; Ozeki, Kazutaka; Haba, Hiromitsu; Koura, Hiroyuki; и др. (2009). „Production and Decay Properties of 263108“. Journal of the Physical Society of Japan. 78 (3): 035003. Bibcode:2009JPSJ...78c5003K. doi:10.1143/JPSJ.78.035003.
- ↑ Tsyganov, Yu.; Oganessian, Yu.; Utyonkov, V.; Lobanov, Yu.; Abdullin, F.; Shirokovsky, I.; Polyakov, A.; Subbotin, V.; Sukhov, A. (2009-04-07). „Results of 226Ra+48Ca Experiment“. Посетено на 2012-12-25.[мртва врска]
- 1 2 Lazarev, Yu. A.; Lobanov, YV; Oganessian, YT; Tsyganov, YS; Utyonkov, VK; Abdullin, FS; Iliev, S; Polyakov, AN; и др. (1995). „New Nuclide 267108 Produced by the 238U + 34S Reaction“ (PDF). Physical Review Letters. 75 (10): 1903–1906. Bibcode:1995PhRvL..75.1903L. doi:10.1103/PhysRevLett.75.1903. PMID 10059158.
- 1 2 "Decay properties of 269Hs and evidence for the new nuclide 270Hs" Архивирано на {{{2}}}., Turler et al., GSI Annual Report 2001.
- ↑ Dvorak, Jan (2006-09-25). „On the production and chemical separation of Hs (element 108)“ (PDF). Technical University of Munich. Архивирано од изворникот (PDF) на 2009-02-25. Посетено на 2012-12-23.
- ↑ "Doubly magic 270Hs" Архивирано на {{{2}}}., Turler et al., GSI report, 2006.
- ↑ Sonzogni, Alejandro. „Interactive Chart of Nuclides“. National Nuclear Data Center: Brookhaven National Laboratory. Архивирано од изворникот на 2016-01-12. Посетено на 2008-06-06.
- ↑ Ghiorso, A.; Lee, D.; Somerville, L.; Loveland, W.; Nitschke, J.; Ghiorso, W.; Seaborg, G.; Wilmarth, P.; и др. (1995). „Evidence for the possible synthesis of element 110 produced by the 59Co+209Bi reaction“. Physical Review C. 51 (5): R2293–R2297. Bibcode:1995PhRvC..51.2293G. doi:10.1103/PhysRevC.51.R2293. PMID 9970386.
- ↑ Hofmann, S.; Ninov, V.; Heßberger, F. P.; Armbruster, P.; Folger, H.; Münzenberg, G.; Schött, H. J.; Popeko, A. G.; Yeremin, A. V. (1995). „Production and decay of 269110“. Zeitschrift für Physik A. 350 (4): 277–280. Bibcode:1995ZPhyA.350..277H. doi:10.1007/BF01291181.
- ↑ Hofmann, S.; Heßberger, F. P.; Ackermann, D.; Antalic, S.; Cagarda, P.; Ćwiok, S.; Kindler, B.; Kojouharova, J.; Lommel, B. (2001). „The new isotope 270110 and its decay products 266Hs and 262Sg“ (PDF). The European Physical Journal A. 10 (1): 5–10. Bibcode:2001EPJA...10....5H. doi:10.1007/s100500170137.
- ↑ Hofmann, S. (1998). „New elements – approaching“. Reports on Progress in Physics. 61 (6): 639–689. Bibcode:1998RPPh...61..639H. doi:10.1088/0034-4885/61/6/002.
- 1 2 Hofmann, S.; и др. (1996). „The new element 112“. Zeitschrift für Physik A. 354 (1): 229–230. Bibcode:1996ZPhyA.354..229H. doi:10.1007/BF02769517.
- ↑ Public Affairs Department (26 October 2010). „Six New Isotopes of the Superheavy Elements Discovered: Moving Closer to Understanding the Island of Stability“. Berkeley Lab. Посетено на 2011-04-25.
- ↑ Yeremin, A. V.; Oganessian, Yu. Ts.; Popeko, A. G.; Bogomolov, S. L.; Buklanov, G. V.; Chelnokov, M. L.; Chepigin, V. I.; Gikal, B. N.; Gorshkov, V. A. (1999). „Synthesis of nuclei of the superheavy element 114 in reactions induced by 48Ca“. Nature. 400 (6741): 242–245. Bibcode:1999Natur.400..242O. doi:10.1038/22281.
- ↑ „Element 114 – Heaviest Element at GSI Observed at TASCA“. Архивирано од изворникот на February 11, 2013.
- ↑ Oganessian, Yu. Ts.; Utyonkov, V.; Lobanov, Yu.; Abdullin, F.; Polyakov, A.; Shirokovsky, I.; Tsyganov, Yu.; Gulbekian, G.; и др. (1999). „Synthesis of Superheavy Nuclei in the 48Ca+ 244Pu Reaction“. Physical Review Letters. 83 (16): 3154–3157. Bibcode:1999PhRvL..83.3154O. doi:10.1103/PhysRevLett.83.3154.
- 1 2 Oganessian, Yu. Ts.; и др. (2004). „Measurements of cross sections for the fusion-evaporation reactions 244Pu(48Ca,xn)292−x114 and 245Cm(48Ca,xn)293−x116“. Physical Review C. 69 (5): 054607. Bibcode:2004PhRvC..69e4607O. doi:10.1103/PhysRevC.69.054607.
- ↑ Yu. Ts. Oganessian; V. K. Utyonkov; Yu. V. Lobanov; F. Sh. Abdullin; A. N. Polyakov; I. V. Shirokovsky; Yu. S. Tsyganov; G. G. Gulbekian; S. L. Bogomolov; и др. (October 2000). „Synthesis of superheavy nuclei in 48Ca+244Pu interactions“. Nuclei Experiment: Physics of Atomic Nuclei. 63 (10): 1679–1687. Bibcode:2000PAN....63.1679O. doi:10.1134/1.1320137.
- ↑ Ninov, V.; и др. (1999). „Observation of Superheavy Nuclei Produced in the Reaction of 86
Kr
with 208
Pb
“. Physical Review Letters. 83 (6): 1104–1107. Bibcode:1999PhRvL..83.1104N. doi:10.1103/PhysRevLett.83.1104. - ↑ Public Affairs Department (21 July 2001). „Results of element 118 experiment retracted“. Berkeley Lab. Архивирано од изворникот на 29 January 2008. Посетено на 2008-01-18.
- ↑ George Johnson (15 October 2002). „At Lawrence Berkeley, Physicists Say a Colleague Took Them for a Ride“. The New York Times.
- ↑ Robert Smolanczuk (1997). „Properties of the hypothetical spherical superheavy nuclei“. Physical Review C. 56 (2): 812–824. Bibcode:1997PhRvC..56..812S. doi:10.1103/PhysRevC.56.812.
- ↑ Hofmann, S.; Heinz, S.; Mann, R.; Maurer, J.; Münzenberg, G.; Antalic, S.; Barth, W.; Burkhard, H. G.; Dahl, L.; Eberhardt, K.; Grzywacz, R.; Hamilton, J. H.; Henderson, R. A.; Kenneally, J. M.; Kindler, B.; Kojouharov, I.; Lang, R.; Lommel, B.; Miernik, K.; Miller, D.; Moody, K. J.; Morita, K.; Nishio, K.; Popeko, A. G.; Roberto, J. B.; Runke, J.; Rykaczewski, K. P.; Saro, S.; Scheidenberger, C.; Schött, H. J.; Shaughnessy, D. A.; Stoyer, M. A.; Thörle-Popiesch, P.; Tinschert, K.; Trautmann, N.; Uusitalo, J.; Yeremin, A. V. (2016). „Review of even element super-heavy nuclei and search for element 120“. The European Physical Journal A. 2016 (52): 180. Bibcode:2016EPJA...52..180H. doi:10.1140/epja/i2016-16180-4. S2CID 124362890.
- ↑ „TASCA in Small Image Mode Spectroscopy“ (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на March 5, 2012.
- ↑ Hassium spectroscopy experiments at TASCA, A. Yakushev Архивирано на 5 март 2012 г.
- 1 2 Influence of entrance channels on formation of superheavy nuclei in massive fusion reactions, Zhao-Qing Feng, Jun-Qing Li, Gen-Ming Jin, April 2009
- 1 2 3 4 Feng, Z.; Jin, G.; Li, J. (2009). „Production of new superheavy Z=108–114 nuclei with 238U, 244Pu and 248,250Cm targets“. Physical Review C. 80: 057601. arXiv:0912.4069. doi:10.1103/PhysRevC.80.057601. S2CID 118733755.
- National Nuclear Data Center, Brookhaven National Laboratory Архивирано на 12 јануари 2016 г.
- Audi, G.; Kondev, F. G.; Wang, M.; и др. (2017). „The NUBASE2016 evaluation of nuclear properties“ (PDF). Chinese Physics C. 41 (3): 030001. Bibcode:2017ChPhC..41c0001A. doi:10.1088/1674-1137/41/3/030001. S2CID 126750783. Архивирано од изворникот (PDF) на 2020-08-01.
- Audi, G.; Kondev, F. G.; Wang, M.; Pfeiffer, B.; Sun, X.; Blachot, J.; MacCormick, M. (2012). „The NUBASE2012 evaluation of nuclear properties“ (PDF). Chinese Physics C. 36 (12): 1157–1286. Bibcode:2012ChPhC..36....1A. doi:10.1088/1674-1137/36/12/001. Архивирано од изворникот (PDF) на 2014-02-22.
- Audi, Georges; Bersillon, Olivier; Blachot, Jean; Wapstra, Aaldert Hendrik (2003), „The NUBASE evaluation of nuclear and decay properties“, Nuclear Physics A, 729: 3–128, Bibcode:2003NuPhA.729....3A, doi:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.001
- National Nuclear Data Center. „NuDat 2.x database“. Brookhaven National Laboratory.
- Holden, Norman E. (2004). „11. Table of the Isotopes“. Во Lide, David R. (уред.). CRC Handbook of Chemistry and Physics (85th. изд.). Boca Raton, Florida: CRC Press. ISBN 978-0-8493-0485-9.
- GSI (2011). „Superheavy Element Research at GSI“ (PDF). GSI. Архивирано од изворникот (PDF) на 2016-01-12. Посетено на 20 August 2012.
| Изотопи на хемиските елементи | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 H |
2 He | ||||||||||||||||
| 3 Li |
4 Be |
5 B |
6 C |
7 N |
8 O |
9 F |
10 Ne | ||||||||||
| 11 Na |
12 Mg |
13 Al |
14 Si |
15 P |
16 S |
17 Cl |
18 Ar | ||||||||||
| 19 K |
20 Ca |
21 Sc |
22 Ti |
23 V |
24 Cr |
25 Mn |
26 Fe |
27 Co |
28 Ni |
29 Cu |
30 Zn |
31 Ga |
32 Ge |
33 As |
34 Se |
35 Br |
36 Kr |
| 37 Rb |
38 Sr |
39 Y |
40 Zr |
41 Nb |
42 Mo |
43 Tc |
44 Ru |
45 Rh |
46 Pd |
47 Ag |
48 Cd |
49 In |
50 Sn |
51 Sb |
52 Te |
53 I |
54 Xe |
| 55 Cs |
56 Ba |
72 Hf |
73 Ta |
74 W |
75 Re |
76 Os |
77 Ir |
78 Pt |
79 Au |
80 Hg |
81 Tl |
82 Pb |
83 Bi |
84 Po |
85 At |
86 Rn | |
| 87 Fr |
88 Ra |
104 Rf |
105 Db |
106 Sg |
107 Bh |
108 Hs |
109 Mt |
110 Ds |
111 Rg |
112 Cn |
113 Nh |
114 Fl |
115 Mc |
116 Lv |
117 Ts |
118 Og | |
| 57 La |
58 Ce |
59 Pr |
60 Nd |
61 Pm |
62 Sm |
63 Eu |
64 Gd |
65 Tb |
66 Dy |
67 Ho |
68 Er |
69 Tm |
70 Yb |
71 Lu | |||
| 89 Ac |
90 Th |
91 Pa |
92 U |
93 Np |
94 Pu |
95 Am |
96 Cm |
97 Bk |
98 Cf |
99 Es |
100 Fm |
101 Md |
102 No |
103 Lr | |||
- ↑ Not directly synthesized, occurs as decay product of 270Ds
- 1 2 Existence of this isomer is unconfirmed
- ↑ Not directly synthesized, occurs in decay chain of 276Ds
- ↑ Not directly synthesized, occurs in decay chain of 285Fl
- ↑ Not directly synthesized, occurs in decay chain of 287Fl
- 1 2 Not directly synthesized, occurs in decay chain of 289Fl
<ref> за група именувана како „n“, но нема соодветна ознака <references group="n"/>.