Прејди на содржината

Изотопи на стронциумот

Од Википедија — слободната енциклопедија

Земноалкалниот метал стронциум (38Sr) има четири стабилни, природно присутни изотопи: 84Sr (0,56%), 86Sr (9,86%), 87Sr (7,0%) и 88Sr (82,58%). Неговата стандардна атомска тежина изнесува 87,62 (1).

Само 87Sr е радиоген. Се добива со распаѓање од радиоактивниот алкален метал 87Rb, кој има време на полураспад од 4,88 × 1010 години (т.е. повеќе од три пати подолгo од сегашната старост на универзумот). Така, постојат два извора на 87Sr во кој било материјал: првобитен, образуван за време на нуклеосинтезата заедно со 84Sr, 86Sr и 88Sr, и образуван со радиоактивно распаѓање од 87Rb. Односот 87Sr/ 86Sr е параметарот што обично се пријавува во геолошките истражувања.[1] Соодносите во минералите и карпите имаат вредности кои се движат од околу 0,7 до поголеми од 4,0 (види рубидиум-стронциумово датирање). Бидејќи стронциумот има електронска конфигурација слична на онаа на калциумот, тој лесно го заменува калциумот во минералите.

Покрај четирите стабилни изотопи, познато е дека постојат триесет и два нестабилни изотопи на стронциумот, кои се движат од 73Sr до 108Sr. Радиоактивните изотопи на стронциумот првенствено се распаѓаат во соседните елементи итриум (89Sr и потешки изотопи, преку бета-минус распад) и рубидиум (85Sr, 83Sr и полесни изотопи, преку позитронска емисија или електронски зафат). Најдолговечните од овие изотопи и најрелевантно проучуваните се 90Sr со време на полураспад од 28,9 години, 85Sr со време на полураспад од 64,853 дена и 89Sr со време на полураспад од 50,57 дена. Сите други изотопи на стронциумот имаат време на полураспад пократко од 50 дена, повеќето под 100 минути.

Стронциумот-89 е вештачки радиоизотоп кој се користи во третман на рак на коските.[2] Оваа примена ја користи неговата хемиска сличност со калциумот, што му овозможува да го замени калциумот во коскените структури. Во околности кога пациентите со рак имаат широко распространети и болни коскени метастази, употребата на 89Sr резултира со испорака на бета-честички непосредно до канцерогените делови на коската, каде што е најголем прометот на калциум. Стронциумот-90 е нуспроизвод на јадреното цепење, присутен во јадрениот пад. Јадрената несреќа во Чернобил во 1986 година контаминирала огромна област со 90Sr.[3] Предизвикува здравствени проблеми, бидејќи го заменува калциумот во коските, спречувајќи исфрлање од телото. Бидејќи е долготраен високоенергетски бета-емитер, се користи во уредите SNAP (Systems for Nuclear Auxiliary Power). Овие уреди ветуваат употреба во вселенски летала, оддалечени метеоролошки станици, навигациски пловци итн., каде што е потребен лесен, долготраен, јадрено-електричен извор на енергија.

Во 2020 година, истражувачите откриле дека огледалните нуклиди 73Sr и 73Br не се однесуваат идентично еден со друг како што се очекувало.[4]

Список на изотопите

[уреди | уреди извор]
Нуклид[5]
[б 1]		 Z N Изотопна маса (Da)[6]
[б 2][б 3]		 Полураспад
[б 4]		 Распаден
облик
[б 5]		 Изведен
изотоп
[б 6][б 7]		 Спин и
парност
[б 8][б 4]		 Природна застапеност (моларен удел)
Енергија на возбуда Нормален сразмер Варијантен опсег
73Sr 38 35 72,96570(43)# 25,3(14) мс β+, p (63%) 72Kr (5/2−)
β+ (37%) 73Rb
74Sr 38 36 73,95617(11)# 27,6(26) мс β+ 74Rb 0+
75Sr 38 37 74,94995(24) 85,2(23) мс β+ (94,8%) 75Rb (3/2−)
β+, p (5,2%) 74Kr
76Sr 38 38 75,941763(37) 7,89(7) с β+ 76Rb 0+
β+, p (0,0034%) 75Kr
77Sr 38 39 76,9379455(85) 9,0(2) с β+ (99,92%) 77Rb 5/2+
β+, p (0,08%) 76Kr
78Sr 38 40 77,9321800(80) 156,1(27) с β+ 78Rb 0+
79Sr 38 41 78,9297047(80) 2,25(10) мин β+ 79Rb 3/2−
80Sr 38 42 79,9245175(37) 106,3(15) мин β+ 80Rb 0+
81Sr 38 43 80,9232114(34) 22,3(4) мин β+ 81Rb 1/2−
81m1Sr 79,23(4) keV 390(50) нс IT 81Sr (5/2)−
81m2Sr 89,05(7) keV 6,4(5) μs (7/2+)
82Sr 38 44 81,9183998(64) 25,35(3) д EC 82Rb 0+
83Sr 38 45 82,9175544(73) 32,41(3) ч β+ 83Rb 7/2+
83mSr 259,15(9) keV 4,95(12) с IT 83Sr 1/2−
84Sr 38 46 83,9134191(13) Опсервациски стабилен[б 9] 0+ 0,0056(2)
85Sr 38 47 84,9129320(30) 64,846(6) д EC 85Rb 9/2+
85mSr 238,79(5) keV 67,63(4) мин IT (86,6%) 85Sr 1/2−
β+ (13,4%) 85Rb
86Sr 38 48 85,9092607247(56) Стабилен 0+ 0,0986(20)
86mSr 2956,09(12) keV 455(7) нс IT 86Sr 8+
87Sr[б 10] 38 49 86,9088774945(55) Стабилен 9/2+ 0,0700(20)
87mSr 388,5287(23) keV 2,805(9) ч IT (99,70%) 87Sr 1/2−
EC (0,30%) 87Rb
88Sr[б 11] 38 50 87,905612253(6) Стабилен 0+ 0,8258(35)
89Sr[б 11] 38 51 88,907450808(98) 50,563(25) д β− 89Y 5/2+
90Sr[б 11] 38 52 89,9077279(16) 28,91(3) г β− 90Y 0+
91Sr 38 53 90,9101959(59) 9,65(6) ч β− 91Y 5/2+
92Sr 38 54 91,9110382(37) 2,611(17) ч β− 92Y 0+
93Sr 38 55 92,9140243(81) 7,43(3) мин β− 93Y 5/2+
94Sr 38 56 93,9153556(18) 75,3(2) с β− 94Y 0+
95Sr 38 57 94,9193583(62) 23,90(14) с β− 95Y 1/2+
96Sr 38 58 95,9217190(91) 1,059(8) с β− 96Y 0+
97Sr 38 59 96,9263756(36) 432(4) мс β− (99,98%) 97Y 1/2+
β−, n (0,02%) 96Y
97m1Sr 308,13(11) keV 175,2(21) нс IT 97Sr 7/2+
97m2Sr 830,83(23) keV 513(5) нс IT 97Sr (9/2+)
98Sr 38 60 97,9286926(35) 653(2) мс β− (99,77%) 98Y 0+
β−, n (0,23%) 97Y
99Sr 38 61 98,9328836(51) 269,2(10) мс β− (99,90%) 99Y 3/2+
β−, n (0,100%) 98Y
100Sr 38 62 99,9357833(74) 202,1(17) мс β− (98,89%) 100Y 0+
β−, n (1,11%) 99Y
100mSr 1618,72(20) keV 122(9) нс IT 100Sr (4−)
101Sr 38 63 100,9406063(91) 113,7(17) мс β− (97,25%) 101Y (5/2−)
β−, n (2,75%) 100Y
102Sr 38 64 101,944005(72) 69(6) мс β− (94,5%) 102Y 0+
β−, n (5,5%) 101Y
103Sr 38 65 102,94924(22)# 53(10) мс β− 103Y 5/2+#
104Sr 38 66 103,95302(32)# 50,6(42) мс β− 104Y 0+
105Sr 38 67 104,95900(54)# 39(5) мс β− 105Y 5/2+#
106Sr 38 68 105,96318(64)# 21(8) мс β− 106Y 0+
107Sr 38 69 106,96967(75)# 25# мс
[>400 нс]		 1/2+#
108Sr[7] 38 70
 прегледај 
  1. ↑ mSr – Возбуден јадрен изомер.
  2. ↑ ( ) – Неизвесноста (1σ) е дадена во концизен облик во загради по соодветните последни цифри.
  3. ↑ # – Атомска маса означена со #: вредноста и неизвесноста не се само изведени само од опитни податоци, туку барем делумно од трендови од масената површина (TMS).
  4. 1 2 # – Вредностите означени со # не се само изведени од опитни податоци, туку барем делумно и од трендови во соседните нуклиди (TNN).
  5. ↑ Облици на распад:
    EC:Електронски зафат
    IT:Јадрен преод
    n:Неутронски распад
    p:Протонски распад
  6. ↑ Задебелен закосен симбол како изведен – Изведениот производ е речиси производ.
  7. ↑ Задебелен симбол како изведен – Изведениот производ е стабилен.
  8. ↑ ( ) спинова вредност – Означува спин со слаби зададени аргументи.
  9. ↑ Се верува дека се распаѓа со β+β+ до 84Kr
  10. ↑ Се користи при рубидиум–стронциумово датирање
  11. 1 2 3 Фисионен производ

Наводи

[уреди | уреди извор]
  1. ↑ Dickin, Alan P. (2018). Radiogenic Isotope Geology (3. изд.). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-09944-9.
  2. ↑ Reddy, Eashwer K.; Robinson, Ralph G.; Mansfield, Carl M. (January 1986). „Strontium 89 for Palliation of Bone Metastases“. Journal of the National Medical Association. 78 (1): 27–32. ISSN 0027-9684. PMC 2571189. PMID 2419578.
  3. ↑ Wilken, R.D.; Diehl, R. (1987). „Strontium-90 in environmental samples from Northern Germany before and after the Chernobyl accident“. Radiochimica Acta. 41 (4): 157–162. doi:10.1524/ract.1987.41.4.157. S2CID 99369165.
  4. ↑ „Discovery by UMass Lowell-led team challenges nuclear theory“. Space Daily. Посетено на 2022-06-26.
  5. ↑ Half-life, decay mode, nuclear spin, and isotopic composition is sourced in:
    Kondev, F. G.; Wang, M.; Huang, W. J.; Naimi, S.; Audi, G. (2021). „The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties“ (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.
  6. ↑ Wang, Meng; Huang, W.J.; Kondev, F.G.; Audi, G.; Naimi, S. (2021). „The AME 2020 atomic mass evaluation (II). Tables, graphs and references*“. Chinese Physics C. 45 (3): 030003. doi:10.1088/1674-1137/abddaf.
  7. ↑ Sumikama, T,; и др. (2021). „Observation of new neutron-rich isotopes in the vicinity of 110Zr“ Проверете ја вредноста |url= (help). Physical Review C. 103 (1): 014614. Bibcode:2021PhRvC,103a4614S Проверете го |bibcode= value (help). doi:10,1103/PhysRevC,103,014614 Проверете ја вредноста |doi= (help). hdl:10261/260248. S2CID 234019083 Проверете ја вредноста |s2cid= (help).CS1-одржување: излишна интерпункција (link)[мртва врска]
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Изотопи_на_стронциумот&oldid=5522376“