Прејди на содржината

Изотопи на никелот

Од Википедија — слободната енциклопедија
Никел  (28Ni)
Општи својства
Име и симболникел (Ni)
Изгледсјаен метален и сребрен, со златна нијанса
Никелот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технециум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рендгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Нихониум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Московиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Тенесин (непознати хемиски својства)
Оганесон (непознати хемиски својства)
–
↑
Ni
↓
Pd
кобалт ← никел → бакар
Атомски број28
Стандардна атомска тежина (±) (Ar)58,6934(4)[1]
Категорија  преоден метал
Група и блокгрупа 10, d-блок
ПериодаIV периода
Електронска конфигурација[Ar] 3d8 4s2 или
[Ar] 3d9 4s1
по обвивка
2, 8, 16, 2 или 2, 8, 17, 1
Физички својства
Фазацврста
Точка на топење1728 K ​(1455 °C)
Точка на вриење3003 K ​(2730 °C)
Густина близу с.т.8,908 г/см3
кога е течен, при т.т.7,81 г/см3
Топлина на топење17,48 kJ/mol
Топлина на испарување379 kJ/mol
Моларен топлински капацитет26,07 J/(mol·K)
парен притисок
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
при T (K) 1783 1950 2154 2410 2741 3184
Атомски својства
Оксидациони степени4,[2] 3, 2, 1,[3] −1 ​(благо базен оксид)
ЕлектронегативностПолингова скала: 1,91
Енергии на јонизацијаI: 737,1 kJ/mol
II: 1753,0 kJ/mol
II: 3395 kJ/mol
(повеќе)
Атомски полупречникемпириски: 124 пм
Ковалентен полупречник124±4 пм
Ван дер Валсов полупречник163 пм
Color lines in a spectral range
Спектрални линии на никел
Разни податоци
Кристална структура ​страноцентрирана коцкеста (сцк)
Кристалната структура на никелот
Брзина на звукот тенка прачка4900 м/с (при с.т.)
Топлинско ширење13,4 µм/(m·K) (при 25 °C)
Топлинска спроводливост90,9 W/(m·K)
Електрична отпорност69,3 nΩ·m (при 20 °C)
Магнетно подредувањеферомагнетно
Модул на растегливост200 GPa
Модул на смолкнување76 GPa
Модул на збивливост180 GPa
Поасонов сооднос0,31
Мосова тврдост4,0
Викерсова тврдост638 MPa
Бринелова тврдост667–1600 MPa
CAS-број7440-02-0
Историја
Откриен и првпат издвоенАксел Фредрик Кронштет (1751)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на никелот
изо ПЗ полураспад РР РЕ (MeV) РП
58Ni 68,077 % >7×1020 г. (β+β+) 1,9258 58Fe
59Ni траги 7,6×104 г. ε – 59Co
60Ni 26,223 % 60Ni е стабилен со 32 неутрони
61Ni 1,14 % 61Ni е стабилен со 33 неутрони
62Ni 3,634 % 62Ni е стабилен со 34 неутрони
63Ni веш 100,1 г. β− 0,0669 63Cu
64Ni 0,926 % 64Ni е стабилен со 36 неутрони
Режимите на распад во загради се предвидени, но сè уште не се забележани
| наводи | Википодатоци

Природниот никел (28Ni) е составен од пет стабилни изотопи; 58
Ni
, 60
Ni
, 61
Ni
, 62
Ni
и 64
Ni
, со 58
Ni
се најзастапени (68,077% природно изобилство).[4] Карактеристични се 26 радиоизотопи од кои најстабилни се 59
Ni
со полураспад од 81.000 години, 63
Ni
со полураспад од 100,1 години и 56
Ni
со полураспад од 6.077 дена. Сите преостанати радиоактивни изотопи имаат полураспад помал од 60 часа, а поголемиот дел од нив имаат полурасоад помал од 30 секунди. Овој елемент има и 8 мета состојби.

Список на изотопи

[уреди | уреди извор]
Нуклид[5]
[б 1]
Z N Изотопна маса (Da)[6]
[б 2][б 3]
Полураспад
[б 4]
Распаден
облик

[б 5]
Изведен
изотоп

[б 6]
Спин и
парност
[б 7][б 4]
Природна застапеност (моларен удел)
Енергија на возбуда Нормален сразмер Варијантен опсег
48
Ni
28 20 48.01952(46)# 2.8(8) ms 2п (70%) 46
Fe
0+
β+ (30%) 48
Co
β+, p? 47
Fe
49
Ni
28 21 49.00916(64)# 7.5(10) ms β+, p (83%) 48
Fe
7/2−#
β+ (17%) 49
Co
50
Ni
28 22 49.99629(54)# 18.5(12) ms β+, p (73%) 49
Fe
0+
β+, 2p (14%) 48
Error in Template:SymbolForElement: unknown element Mn
β+ (13%) 50
Co
51
Ni
28 23 50.98749(54)# 23.8(2) ms β+, p (87.2%) 50
Fe
7/2−#
β+ (12.3%) 51
Co
β+, 2p (0.5%) 49
Error in Template:SymbolForElement: unknown element Mn
52
Ni
28 24 51.975781(89) 41.8(10) ms β+ (68.9%) 52
Co
0+
β+, p (31.1%) 51
Fe
53
Ni
28 25 52.968190(27) 55.2(7) ms β+ (77.3%) 53
Co
(7/2−)
β+, p (22.7%) 52
Fe
54
Ni
28 26 53.9578330(50) 114.1(3) ms β+ 54
Co
0+
β+, p? 53
Fe
54m
Ni
6457.4(9) keV 152(4) ns ИП (64%) 54
Ni
10+
p (36%) 53
Co
55
Ni
28 27 54.95132985(76) 203.9(13) ms β+ 55
Co
7/2−
56
Ni
28 28 55.94212776(43) 6.075(10) d ЕЗ 56
Co
0+
β+ (<0%)[7] 56
Co
57
Ni
28 29 56.93979139(61) 35.60(6) h β+ 57
Co
3/2−
58
Ni
28 30 57.93534165(37) Набљудувачко стабилен[n 1] 0+ 0.680769(190)
59
Ni
28 31 58.93434544(38) 8.1(5)×104 y ЕЗ (99%) 59
Co
3/2−
β+ (1.5×10−5%)[8]
60
Ni
28 32 59.93078513(38) Стабилен 0+ 0.262231(150)
61
Ni
28 33 60.93105482(38) Стабилен 3/2− 0.011399(13)
Елементот Nickel не постои.[n 2] 28 34 61.92834475(46) Стабилен 0+ 0.036345(40)
63
Ni
28 35 62.92966902(46) 101.2(15) y β− 63
Cu
1/2−
63m
Ni
87.15(11) keV 1.67(3) μs ИП 63Ni 5/2−
64
Ni
28 36 63.92796623(50) Стабилен 0+ 0.009256(19)
65
Ni
28 37 64.93008459(52) 2.5175(5) h β− 65
Cu
5/2−
65m
Ni
63.37(5) keV 69(3) μs ИП 65Ni 1/2−
66
Ni
28 38 65.9291393(15) 54.6(3) h β− 66
Cu
0+
67
Ni
28 39 66.9315694(31) 21(1) s β− 67
Cu
1/2−
67m
Ni
1006.6(2) keV 13.34(19) μs ИП 67
Ni
9/2+
ИП 67
Ni
68
Ni
28 40 67.9318688(32) 29(2) s β− 68
Cu
0+
68m1
Ni
1603.51(28) keV 270(5) ns ИП 68Ni 0+
68m2
Ni
2849.1(3) keV 850(30) μs ИП 68Ni 5−
69
Ni
28 41 68.9356103(40) 11.4(3) s β− 69
Cu
(9/2+)
69m1
Ni
321(2) keV 3.5(4) s β− 69
Cu
(1/2−)
ИП (<0.01%) 69
Ni
69m2
Ni
2700.0(10) keV 439(3) ns ИП 69Ni (17/2−)
70
Ni
28 42 69.9364313(23) 6.0(3) s β− 70
Cu
0+
70m
Ni
2860.91(8) keV 232(1) ns ИП 70Ni 8+
71
Ni
28 43 70.9405190(24) 2.56(3) s β− 71
Cu
(9/2+)
71m
Ni
499(5) keV 2.3(3) s β− 71Cu (1/2−)
72
Ni
28 44 71.9417859(24) 1.57(5) s β− 72
Cu
0+
β−, н? 71
Cu
73
Ni
28 45 72.9462067(26) 840(30) ms β− 73
Cu
(9/2+)
β−, n? 72
Cu
74
Ni
28 46 73.9479853(38)[9] 507.7(46) ms β− 74
Cu
0+
β−, n? 73
Cu
75
Ni
28 47 74.952704(16)[9] 331.6(32) ms β− (90.0%) 75
Cu
9/2+#
β−, n (10.0%) 74
Cu
76
Ni
28 48 75.95471(32)# 234.6(27) ms β− (86.0%) 76
Cu
0+
β−, n (14.0%) 75
Cu
76m
Ni
2418.0(5) keV 547.8(33) ns ИП 76Ni (8+)
77
Ni
28 49 76.95990(43)# 158.9(42) ms β− (74%) 77
Cu
9/2+#
β−, n (26%) 76
Cu
β−, 2n? 75
Cu
78
Ni
28 50 77.96256(43)# 122.2(51) ms β− 78
Cu
0+
β−, n? 77
Cu
β−, 2n? 76
Cu
79
Ni
28 51 78.96977(54)# 44(8) ms β− 79
Cu
5/2+#
β−, n? 78
Cu
β−, 2n? 77
Cu
80
Ni
28 52 79.97505(64)# 30(22) ms β− 80
Cu
0+
β−, n? 79
Cu
β−, 2n? 78
Cu
81
Ni
28 53 80.98273(75)# 30# ms
[>410 ns]
β−? 81
Cu
3/2+#
82
Ni
28 54 81.98849(86)# 16# ms
[>410 ns]
β−? 82
Cu
0+
 прегледај 
  1. ↑ mNi – Возбуден јадрен изомер.
  2. ↑ ( ) – Неизвесноста (1σ) е дадена во концизен облик во загради по соодветните последни цифри.
  3. ↑ # – Атомска маса означена со #: вредноста и неизвесноста не се само изведени само од опитни податоци, туку барем делумно од трендови од масената површина (TMS).
  4. 1 2 # – Вредностите означени со # не се само изведени од опитни податоци, туку барем делумно и од трендови во соседните нуклиди (TNN).
  5. ↑ Облици на распад:
    EC:Електронски зафат
    IT:Јадрен преод
    n:Неутронски распад
  6. ↑ Задебелен симбол како изведен – Изведениот производ е стабилен.
  7. ↑ ( ) спинова вредност – Означува спин со слаби зададени аргументи.

Забележителни изотопи

[уреди | уреди извор]

Познатите изотопи на никелот се движат по маса од 48
Ni
до 82
Ni
, и вклучуваат:[10]

Никел-48, откриен во 1999 година, е најсиромашниот со неутрони никел изотоп кој денес е познат. Со 28 протони и 20 неутрони 48
Ni
е „двојно магија“ (како 208
Pb
) и затоа многу постабилна (со пониска граница на неговиот полураспад од 0,5 μs) отколку што би се очекувало од неговата позиција во табелата на нуклиди.[11] Има највисок сооднос на протони и неутрони (вишок на протон) од кој било познат двојно волшебен нуклид.[12]

Никел-56 се произведува во големи количини во супернови. Во последните фази од ѕвездениот развој на многу големи ѕвезди, завршува јадрено соединување на полесни елементи како водород и хелиум. Подоцна во животниот циклус на ѕвездата, елементите како магнезиум, силициум и сулфур се споени за да формираат потешки елементи. Откако ќе престанат последните реакции на јадрено соединување , ѕвездата колабира и произведува супернова. За време на суперновата, силициумското согорување произведува 56Ni. Овој изотоп на никел е фаворизиран бидејќи има еднаков број на неутрони и протони, што го прави лесно произведен со спојување на два <sup id="mw-g">28</sup>Si атоми. 56Ni е последниот елемент што може да се формира во алфа-процесот. После 56Ni, јадрените реакции би биле ендоергични и би биле енергетски неповолни. Откако ќе се формира 56Ni, тој последователно се распаѓа на 56Co и потоа <sup id="mwAQI">56</sup>Fe со β+ распад .[13] Радиоактивното распаѓање на 56Ni и 56Co обезбедува голем дел од енергијата за светлосните кривини забележани за ѕвездените супернови.[14] Обликот на светлосната крива на овие супернови прикажува карактеристични временски размери што одговараат на распаѓањето од 56Ni до 56Co, а потоа и до 56Fe .

Никел-58 е најзастапениот изотоп на никел, кој сочинува 68,077% од природната застапеност. Можните извори вклучуваат електронски зафат од бакар-58 и EЗ + p од цинк-59.

Никел-59 е долготраен космоген радионуклид со полураспад од 81.000 години. 59
Ni
има многу примени во изотопската геологија. 59
Ni
се употребува за датирање на копнената старост на метеоритите и за одредување на изобилството на вонземска прашина во мразот и седиментот.

Никел-60 е производ ќерка на изумрениот радионуклид 60
Fe
(полураспад= 2,6 Мy). Бидејќи 60
Fe
има толку долг полураспад, неговата истрајност во материјалите во Сончевиот Систем при доволно високи концентрации може да генерира забележливи варијации во изотопскиот состав од 60
Ni
. Затоа, застапеноста од 60
Ni
присутен во вонземски материјал може да обезбеди увид во потеклото на Сончевиот Систем и неговата рана историја/многу рана историја. За жал, изотопи на никел се смета дека биле хетерогено распространети во раниот Сончев Систем. Според тоа, досега не се добиени фактички податоци за возраст од 60
Ni
. 60
Ni
е исто така стабилен краен производ на распаѓањето на 60
Zn
, производ на последното скалило на алфа скалата. Други извори исто така може да вклучуваат бета-распад од кобалт-60 и електронски зафат од бакар-60 .

Никел-61 е единствениот стабилен изотоп на никел со јадрен спин (I = 3/2), што го прави корисен за испитување со EPR спектроскопија.[15]

Никел-62 има најголема врзувачка енергија по нуклеон од кој било изотоп за кој било елемент, кога се вклучува електронската обвивка. Повеќе енергија се ослободува формирајќи го овој изотоп од кој било друг, иако соединувањето може да формира потешки изотопи. На пример, две 40
Ca
атомите можат да се спојат за да формираат криптон-80 плус 4 позитрони (плус 4 неутрина), ослободувајќи 77 keV по нуклеон, но реакциите што водат до регионот на железо/никел се поверојатни бидејќи ослободуваат повеќе енергија по барион.

Никел-63 има две главни намени: детекција на експлозивни траги и во одредени видови електронски уреди, како што се цевките за испуштање гас што се користат како Супресор на пренапони. Заштитник од пренапони е уред кој ја штити чувствителната електронска опрема како компјутерите од промени во електричната струја што тече во нив. Исто така се користи во детекторот за електронски зафат во гасната хроматографија за откривање главно на халогени. Се предлага да се користи за минијатурни бетаволтаични генератори за пејсмејкери.

Никел-64 е уште еден стабилен изотоп на никелот. Можни извори вклучуваат бета распаѓање од кобалт-64 и електронски зафат од бакар-64.

Никел-78 е еден од најтешките познати изотопи на елементот. Со 28 протони и 50 неутрони, никел-78 е двојно волшебен, што резултира со многу поголема врзувачка енергија и стабилност и покрај тоа што има неопределен однос неутрон-протон. Има полураспад од 122 ± 5.1 милисекунди.[16] Како последица на неговиот магичен неутронски број, се верува дека никел-78 има важна вклученост во нуклеосинтезата на суперновата на елементите потешки од железото.[17] 78Ni, заедно со N =50 изотони 79 Cu и 80 Zn претставуваат точка на чекање во r-процесот, каде што понатамошното неутронски зафат е одложено поради празнината на обвивката и акумулацијата на изотопи околу А = 80 резултати.[18]

  1. ↑ Се верува дела се распаѓа од β+β+ до 58
    Fe
    со полураспад од 7×1020 години
  2. ↑ Највисока енергија на врзување на нуклеон од сите нуклиди
  1. ↑ Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. ↑ Carnes, Matthew; Buccella, Daniela; Chen, Judy Y.-C.; Ramirez, Arthur P.; Turro, Nicholas J.; Nuckolls, Colin; Steigerwald, Michael (2009). „A Stable Tetraalkyl Complex of Nickel(IV)“. Angewandte Chemie International Edition. 48 (2): 3384. doi:10.1002/anie.200804435.
  3. ↑ Pfirrmann, Stefan; Limberg, Christian; Herwig, Christian; Stößer, Reinhard; Ziemer, Burkhard (2009). „A Dinuclear Nickel(I) Dinitrogen Complex and its Reduction in Single-Electron Steps“. Angewandte Chemie International Edition. 48 (18): 3357. doi:10.1002/anie.200805862.
  4. ↑ „Isotopes of the Element Nickel“. Science education. Jefferson Lab. Архивирано од изворникот на 2017-10-18. Посетено на 2025-02-26.
  5. ↑ Half-life, decay mode, nuclear spin, and isotopic composition is sourced in:
    Kondev, F. G.; Wang, M.; Huang, W. J.; Naimi, S.; Audi, G. (2021). „The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties“ (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.
  6. ↑ Wang, Meng; Huang, W.J.; Kondev, F.G.; Audi, G.; Naimi, S. (2021). „The AME 2020 atomic mass evaluation (II). Tables, graphs and references*“. Chinese Physics C. 45 (3): 030003. doi:10.1088/1674-1137/abddaf.
  7. ↑ Sur, Bhaskar; Norman, Eric B.; Lesko, K. T.; Browne, Edgardo; Larimer, Ruth-Mary (1 August 1990). „Reinvestigation of Ni 56 decay“. Physical Review C. 42 (2): 573–580. doi:10.1103/PhysRevC.42.573.
  8. ↑ I. Gresits; S. Tölgyesi (September 2003). „Determination of soft X-ray emitting isotopes in radioactive liquid wastes of nuclear power plants“. Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry. 258 (1): 107–112. doi:10.1023/A:1026214310645. S2CID 93334310.
  9. 1 2 Giraud, S.; Canete, L.; Bastin, B.; Kankainen, A.; Fantina, A.F.; Gulminelli, F.; Ascher, P.; Eronen, T.; Girard-Alcindor, V.; Jokinen, A.; Khanam, A.; Moore, I.D.; Nesterenko, D.A.; de Oliveira Santos, F.; Penttilä, H.; Petrone, C.; Pohjalainen, I.; De Roubin, A.; Rubchenya, V.A.; Vilen, M.; Äystö, J. (October 2022). „Mass measurements towards doubly magic 78Ni: Hydrodynamics versus nuclear mass contribution in core-collapse supernovae“. Physics Letters B. 833: 137309. doi:10.1016/j.physletb.2022.137309.
  10. ↑ „New nuclides included for the first time in the 2017 evaluation“ (PDF). Discovery of Nuclides Project. 22 December 2018. Посетено на 22 May 2018.
  11. ↑ „Discovery of doubly magic nickel“. CERN Courier. 15 March 2000. Архивирано од изворникот на 2010-12-14. Посетено на 2 April 2013.
  12. ↑ „Twice-magic metal makes its debut | Science News | Find Articles“. Архивирано од изворникот на 24 May 2012.
  13. ↑ Umeda, Hideyuki; Nomoto, Ken’ichi (1 February 2008). „How Much 56Ni Can Be Produced in Core‐Collapse Supernovae? Evolution and Explosions of 30–100M⊙ Stars“. The Astrophysical Journal. 673 (2): 1014–1022 – преку The Institute of Physics (IOP).
  14. ↑ Bouchet, P.; Danziger, I.J.; Lucy, L.B. (September 1991). „Bolometric Light Curve of SN 1987A: Results from Day 616 to 1316 After Outburst“. The Astronomical Journal. 102 (3): 1135–1146 – преку Astrophysics Data System.
  15. ↑ Maurice van Gastel; Wolfgang Lubitz (2009). „EPR Investigation of [NiFe] Hydrogenases“. Во Graeme Hanson; Lawrence Berliner (уред.). High Resolution EPR: Applications to Metalloenzymes and Metals in Medicine. Dordrecht: Springer. стр. 441–470. ISBN 9780387848563.
  16. ↑ Bazin, D. (2017). „Viewpoint: Doubly Magic Nickel“. Physics. 10 (121): 121. doi:10.1103/Physics.10.121.
  17. ↑ Davide Castelvecchi (2005-04-22). „Atom Smashers Shed Light on Supernovae, Big Bang“. Sky & Telescope.
  18. ↑ . Mackinac Island. Отсутно или празно |title= (help)