Прејди на содржината

Зихненско-неврокопска епархија

Од Википедија — слободната енциклопедија
Зихненско-неврокопска епархија

Ιερά Μητρόπολη Ζιχνών και Νευροκοπίου
Епархија
Митрополијата во Зелјахово
Место
ЗемјаЕгејска Македонија, Грција
МитрополитЈеротеј
СедиштеЗелјахово
Информации
КатедралаСв. Ѓорѓи
Св. Димитриј“ (митрополска)
Матична цркваЦариградска патријаршија
(под управа на Грчката православна црква)

Зихненско-неврокопска епархија (грчки: Ιερά Μητρόπολη Ζιχνών και Νευροκοπίου) — епархија на Цариградската патријаршија, управувана од Грчката православна црква, со седиште во селото Зелјахово, Егејска Македонија.

Историја

[уреди | уреди извор]

Зихненската епископија е основана во IX век. Спомената е во документ на царот Лав VI Мудриот од IX век. Поради географсата положба била потчинета ту на Серската митрополија, ту на Филипската. Спомената е како архиепископија во соопштение на царот Андроник II Палеолог на 37-мото место меѓу архиепископиите на Цариградската патријаршија.[1] Во април 1329 г. по заповед на царот Андроник III Палеолог патријархот Исаија ја издигнал во митрополија.[2][3] За да биде обесштетена Серската митрополија на која ѝ припаѓала епархијата, кон неа е придодадена Неврокопската епископија одземена од Филипската митрополија. Прв митриполит станал дотогашниот епископ Јоаким Зихненски, основач на Серскиот манастир.[2]

Во јули 1655 г. патријархот Јоаникиј II ја укинал Неврокопската епархија и ја споил со Зихненската. Во 1663 г. 70 села ја напуштиле епархијата и истата е споена со Драмско-филипската епархија, која го добила името Филипско-драмско-зихненско-неврокопска митрополија.[4][5]

Неврокопската епархија е одделена од Филипско-драмско-зихненско-неврокопската во 1882 г. за време на патријархот Јоаким III и создадена е Неврокопско-разлошката архиепископија (Αρχιεπισκοπή Νευροκόπου και Ρασλοκίου).[4][6] Во 1888 г. архиепископијата е издигната во митрополија.[4]

Во 1924 г. од Филипско-драмско-зихненската митрополија е одвоена Зихненската епархија.[5] Во 1951 г. Неврокопската митрополија е придодадена кон Зихненската. Од 2003 г. епархијата ја возглавува митрополитот Јеротеј.[7]

Митрополити

[уреди | уреди извор]
Гравюра на Свети Јоаким митрополит Зихненски од книга на Исаија Серски (1864).
Зихненски митрополити
ИмеГрчкиГодини
Јоаким ЗихненскиΙωακείμ Ζιχνών1288 – 1333
Софрониј ЗихненскиΣωφρόνιος Ζιχνώνво 1355, бил Србин[8]
Матеј ЗихненскиΜατθαίος Ζιχνών1383 – 1388
ПахомијΠαχώμιος? – 1503
ГригоријΓρηγόριοςво 1528
КалистΚάλλιστοςво 1561
ГригоријΓρηγόριοςво 1565; учествувал на Цариградскиот собор на кој е соборен патријархот Јоасаф II[9]
Александар ДиланасΑλέξανδρος Δηλανάς1924 – 1943
Кирил КарбалиотисΚύριλλος Καρμπαλιώτης1943 – 1951
Зихненски титуларни епископи
ИмеГрчкиГодини
Теодосиј IIΘεοδόσιοςмарт 1821 – октомври 1827
Неврокопски митрополити
ИмеГрчкиГодини
Григорих НеврокопскиΓρηγόριος1888 – 1891
Никифор ЛевантаридисΝικηφόρος Λεβανταρίδης1892 – 1894
Неофит КидониевсΝεόφυτος Κυδωνιεύς1896 – 1900
Никодим ХаѕихристуΝικόδημος Χατζηχρήστου1900 – 1903
Теодорит ВасмаѕидисΘεοδώρητος Βασματζίδης1903 – 1907
Дамаскин МосхопулосΔαμασκηνός Μοσχόπουλος1907 – 1924
Филотеј ЛукидисΦιλόθεος Λουκίδης1924 – 1935
Евгениј Теологу или ВакалисΕυγένιος Θεολόγου ή Βακάλης1945 – 1951
Василиј КомвопулосΒασίλειος1938 – 1941 (како драмски и неврокопски)
Георгих ПапагеоргијадисΓεώργιος Παπαγεωργιάδης1942 – 1945
Агатангел ЦаусисΑγαθάγγελος Τσαούσης1945 – 1951[4]
Зихненско-неврокопски митрополити
ИмеГрчкиГодини
Агатангел ЦаусисΑγαθάγγελος Τσαούσης1951 – 1965
Никодим ВалиндрасΝικόδημος Βαληνδράς1965 – 1974
Спиридон КиветосΣπυρίδων Κυβετός1974 – 2003
Јеротеј ЦољакосΙερόθεος Τσολιάκος2003 –

Парохиски цркви

[уреди | уреди извор]

Епархијата ги опфаќа следниве парохиски цркви:[10]

ИмеГрчкиНас. местоГрчкиГодина
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουЗелјаховоΝέα Ζίχνη1835
Св. Јован ПретечаΤιμίου Προδρόμου και Αγίου ΝικολάουАнџиштаΑγγίσταXIX век
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουГраченΑγιοχώριXIX век
Св. ХаралампијΑγίου ΧαραλάμπουςОравиштеΆγιος Χριστόφορος1830
Успение на пресв. БогородицаΚοιμήσεως της ΘεοτόκουКлепушнаΑγριανή1842
Св. АтанасијΑγίου ΑθανασίουАлистратикΑλιστράτη1866
Св. ПавлеΑγίου Αποστόλου ΠαύλουЕниќојΑμφίπολη1924
Св. Анастасија УзорешителницаΑγίας Αναστασίας ΦαρμακολύτριαςАнасташаΑναστασίαXI - XII век
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουПршовоΑνθοχώρι1952
Св. ПантелејмонΑγίου ΠαντελεήμονοςПорнаΓάζωρος1843
Рождество на пресв. БогородицаΓεννήσεως της ΘεοτόκουГраменциΓραμμένη1919
Св. АтанасијΑγίου ΑθανασίουДолна НушкаΔαφνούδι1833
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουЧепелџеΔήμητρα1926
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουВолчиштаΔόμιρος1880
Св. АтанасијΑγίου ΑθανασίουЗдравикΔραβήσκος1850
Св. ПреображениеΜεταμορφώσεως του ΣωτήροςЗдравикΔραβήσκος1927
Живоносен ИзворΖωοδόχου ΠηγήςЧерепленΗλιοκώμη1886
Успение на пресв. БогородицаΚοιμήσεως της ΘεοτόκουТолосΘολός1922
Св. НиколаΑγίου ΝικολάουГоренциΚαλή Βρύσηпред 1804
Св. АтанасијΑγίου ΑθανασίουКриводолΚαλλιθέαXIX век
Св. ИлијаΠροφήτου ΗλιούКормиштаΚορμίστα1835
Успение на пресв. БогородицаΚοιμήσεως της ΘεοτόκουВитачиштаΚρηνίδα1869
Успение на пресв. БогородицаΚοιμήσεως της ΘεοτόκουДрачевоΛευκοθέαXIX век
Св. НеделаΑγίας ΚυριακήςМандилевоΜανδήλι1830
Св. БессребренициΑγίων ΑναργύρωνКаратопракΜαυρόλοφος1924
Св. АтанасијΑγίου ΑθανασίουЛоквицаΜεσολακκιά1953
Св. АтанасијΑγίου ΑθανασίουРаховоΜεσορράχη1830
Св. БлаговештениеΕυαγγελισμού της ΘεοτόκουКрлуковоΜικρόποληо. 1903
Воздвижение на Чесниот КрстΤιμίου ΣταύρουКрлуковоΜικρόπολη1922
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουШемолтосΜικρό Σούλι1835
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουКочакΜυρίνη1870
Пресв. Богородица ВлахернскаΠαναγίας ΒλαχερνώνДоксамбосΜύρκινος1930
Св. ПреображениеΜεταμορφώσεως του ΣωτήροςНова БафраΝέα Μπάφρα1924
Успение на пресв. БогородицаΚοιμήσεως της ΘεοτόκουЧаносΝέα Πέτρα1940
Св. Три СветителиΤριών ΙεραρχώνНова ЛоквицаΝέα Μεσολακκιά1975
Св. ДимитријΑγίου ΔημητρίουНово ФилиΝέα Φυλή1924
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουПровиштаΠαλαιοκώμη1925
Воздвижение на Чесниот КрстΤιμίου ΣταύρουПровиштаΠαλαιοκώμη1830
Успение на пресв. БогородицаΚοιμήσεως της ΘεοτόκουКалапотΠανόραμα1841
Св. НиколаΑγίου ΝικολάουПетелиносΠεθελινός1920
Св. ДимитријΑγίου ΔημητρίουГолакΠεριχώρα1928
Св. ПеткаΑγίας ΠαρασκευήςЌупќојΠρώτη1764
Св. АрхангелиΠαμμεγίστων ΤαξιαρχώνРадулевоΡοδολίβος1835
Успение на пресв. БогородицаΚοιμήσεως της ΘεοτόκουРадулевоΡοδολίβος1811
Успение на пресв. БогородицаΚοιμήσεως της ΘεοτόκουСкрижовоΣκοπιά1830
Воздвижение на Чесниот КрстΤιμίου ΣταύρουСтаница АнџиштаΣταθμός Αγγίστης1970
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουСтаница ДрачевоΣταθμός Λευκοθέας1925
Свети АтанасијΑγίου ΑθανασίουБаницаΣυμβολή1920
Св. ТроицаΑγίας ΤριάδοςШилиносΣφελινός1830
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουТумбаΤούμπα1700
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουРесиловоΧαριτωμένη1920
Св. ДимитријΑγίου ΔημητρίουЗрновоΚάτω Νευροκόπι1840
Св. ХаралампијΑγίου ΧαραλάμπουςБлаченΑχλαδιά1924
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουДебренΑχλαδομηλιά1924
Св. НиколаΑγίου ΝικολάουТрлисΒαθύτοπος1834
Успение на пресв. БогородицаΚοιμήσεως της ΘεοτόκουКуманичΔασωτό1880
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουВитовоΔέλτα1924
Св. АтанасијΑγίου ΑθανασίουВезмеΕξοχή1886
Успение на пресв. БогородицаΚοιμήσεως της ΘεοτόκουКараќојΚατάφυτο1840
Св. Теодор Тирон и Теодор СтратилатΑγίων ΘεοδώρωνДолно БродиΚάτω Βρόντου1840
Св. Јован ПретечаΤιμίου Προδρόμου και Αγίου ΝικολάουБелотинциΛευκόγεια1836
Св. ЃорѓиΑγίου ΓεωργίουГорна ЛакавицаΜικροκλεισούρα1954
Св. ПантелејмонΑγίου ΠαντελεήμονοςОштицаΜικρομηλέα1954
Св. ДимитријΑγίου ΔημητρίουЕлесΟχυρό1882
Воведение на пресв. БогородицаΕισοδίων της ΘεοτόκουЧерешовоΠαγονέρι1807
Успение на пресв. БогородицаΚοιμήσεως της ΘεοτόκουСтраненΠέρασμα1835
Св. НиколаΑγίου ΝικολάουСтарчиштаΠεριθώρι1830
Св. Константин и ЕленаΑγίων Κωνσταντίνου και ΕλένηςБоровоΠοταμοί1954
Рождество на пресв. БогородицаΓεννήσεως της ΘεοτόκουВолковоΧρυσοκέφαλος1928

Манастири

[уреди | уреди извор]
Црквата „Св. Атанасиј“ во Алистратик, катедрала на Драмско-филипско-зихненската митрополија од 1753 до 1912 г.
Манастири
Нас. местоГрчкиМанастирГрчки
АлистратикΑλιστράτηАлистратички манастир „Св. Недела“Αγίας Κυριακής Αλιστράτηςженски
ВолчиштаΔόμιροςВолчишки манастир „Св. Петка“Αγίας Παρασκευής Δομίρουженски
ГолакΠεριχώραГолачки манастир „Св. Мина“Αγίου Μηνά Περιχώραςженски
ЌупќојΠρώτηЌупќојски манастир „Вознесение Христово“Αναλήψεως Χριστού Πρώτηςженски
ТумбаΤούμπαТумбенски манастир „Св. Троица“Αγίας Τριάδος Τούμπαςмашки
Затворени манастири
Нас. местоГрчкиМанастирГрчки
КалапотΠανόραμαСв. ДимитријΑγίου Δημητρίου Πανοράματος

Литература

[уреди | уреди извор]
  • Βασιλείου Λαούρδα, Η Μητρόπολις Νευροκοπίου 1900-1907. Εκθέσεις των μητροπολιτών Νικοδήμου και Θεοδωρήτου. Επιμελεία Βασιλείου Λαούρδα. Θεσσαλονίκη 1961. [Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών. ΄Ιδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου, 46]. 8ον, σ. ΧΧΙΙ+294 μετά πινάκων και εικόνων υπό Στίλπωνος Π. Κυριακίδου
  1. Παπακυριάκος, Kυριάκος (2011). Η Ιστορία της Ι. Μ. Αγίας Τριάδος Τούμπας Σερρών, Β ́ ἔκδοση, βελτιωμένη (PDF). Σέρρες. стр. 28. ISBN 78-960-92213-4-4 Проверете ја вредноста |isbn=: length (help). Архивирано од изворникот (PDF) на 2016-03-06. Посетено на 21 декември 2015.
  2. 1 2 Παπακυριάκος, Kυριάκος (2011). Η Ιστορία της Ι. Μ. Αγίας Τριάδος Τούμπας Σερρών, Β ́ ἔκδοση, βελτιωμένη (PDF). Σέρρες. стр. 29. ISBN 78-960-92213-4-4 Проверете ја вредноста |isbn=: length (help). Архивирано од изворникот (PDF) на 2016-03-06. Посетено на 21 декември 2015.
  3. Χρηστίδης, Νικόλαος Χρ (2012). Οι δρόμοι των Σερρών και η Ονοματολογία των (PDF). Σέρρες: Αφοι Χαραλαμπιδη Ο.Ε. стр. 29. Архивирано од изворникот (PDF) на 2015-09-24. Посетено на 26 јуни 2014.
  4. 1 2 3 4 „Τουρκοκρατούμενη Μακεδονία: Η Ελληνική Μητρόπολη του Νευροκοπίου-Goze Deltschew- Гоце Делчев(1870-1908)“. Yauna Takabara. 7 јуни 2013. Посетено на 27 август 2014.
  5. 1 2 „Συνοπτική ιστορία της Ιεράς Μητροπόλεως Δράμας“. Ιερά Μητρόπολη Δράμας. Архивирано од изворникот на 2013-10-24. Посетено на 27 август 2014.
  6. „Συνοπτική ιστορία της Ιεράς Μητροπόλεως Δράμας“. Ιερά Μητρόπολη Δράμας. Архивирано од изворникот на 2013-10-24. Посетено на 13 ноември 2013.
  7. „Εκκλησία της Ελλάδος. Ιερά Μητρόπολη Ζιχνών και Νευροκοπίου“. Архивирано од изворникот на 2022-10-07. Посетено на 2022-06-07.
  8. Сава, Епископ Шумадијски (1996). Српски јерарси од деветог до двадесетог века. Евро Београд, Унирекс Подгорица, Каленић Крагујевац. стр. 458. Архивирано од изворникот на 2013-02-11. Посетено на 3 февруари 2014 г. Проверете ги датумските вредности во: |accessdate= (help)
  9. Crusius, Martin (1584). Turcograecia. Basileae. стр. 172.
  10. „Αναγνώρισις συστάσεως Ενοριών και Ιερών Μονών της Ιεράς Μητροπόλεως Ζιχνών και Νευροκοπίου συμφώνως προς το άρθρον 25 του Ν. 4301/2014“. Εφημερίς της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας (Τεύχος Δεύτερο) (2575). 2015. Занемарен непознатиот параметар |month= (help)