Жировница

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Жировница
Жировница 05.jpg

Поглед на селото Жировница

Жировница се наоѓа во Republic of Macedonia
Жировница
Местоположба на Жировница во Македонија
Координати 41°40′27″ СГШ 20°35′08″ ИГД / 
Регион Река
Општина Општина Маврово-Ростуше
Население 1608 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 912 м
Commons-logo.svg Жировница на Ризницата

Жировница е село во Општина Маврово-Ростуше, во областа Долна Река.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Жировница претставува најсеверното село во областа Долна Река. Југозападно се издига планината Дешат, северно Кораб, а југоисточно планината Бистра. Селото е планинско на надморска височина од 912 метри. Оддалечено е 9,5 километри од општинскиот центар Ростуша, 26 километри од Дебар и 45 километри од Гостивар.

Историja[уреди | уреди извор]

До пред 1941 година границата со Албанија била проодна и на реонот на Голема Планина во месноста Пишкупска бара, се одржувал неделен пазар, каде што луѓето од двете страни на границата вршеле размена на стоки за широка потрошувачка. По 1948 година, односно по Резолуцијата на Инфорбирото се вопоставил обостран строг граничен режим, кој во првите години резултирал со погранични инциденти до вооружени пресметки. Од 1952 година пограничните инциденти стивнаа и се создадоа услови за мирно користење на пасиштата и косење на сеното. Во тие години по падините на Дешат и Кораб можеа да се сретнат од 200 до 500 косачи.

Со распадот на СФРЈ, од 1991 година ова подрачје повторно стана опасно за животот на граѓаните од Жировница, а пограничните инциденти како по некое непишано правило се повторуваа на истите погранични точки како што е месноста Цигански Врв или Висок Врв. Од безбедносни причини движењето е забрането во овој пограничен регион, а тоа го злоупотребуваат вооружените погранични албански банди кои го ограбуваат овој регион. Жителите се надеваат дека границата со тек на време ќе биде мирна. Жировница е населба во која живее население со исламска вероисповед познато под името Торбеши и која говори чист мајчин македонски јазик. Потеклото на името Торбеши би можело да се бара во времето на раниот период на исламизација во Западна Македонија, кој започнал во 1467 година и треал сè до 1868 година.

Население[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Жерновница имало 1.300 жители, сите Македонци муслимани.[1]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 1.608 жители. Следува табела на националната структура на населението[2]

Националност Вкупно
Македонци 1 314
Албанци 258
Бошњаци 4
Други 12

На табелата е прикажан бројот на население во сите пописни години:[3]

Година 1900 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 1.300[1] 1.538 1.763 1.174 1.526 1.818 2.155 1.997 1.608

Жировница е голема населба каде што постојано бројот на жители варира, во поголема или помала мера. Па така, најголемото намалување на населението било во периодот од 1953 година (1.763 жит.) до следниот попис во 1961 година (1.174 жит.), или за 589 жители помалку се избројани во следниот попис. Намалувањето на населението во овој период е вообичаено бидејќи се поврзува со иселувањето на турското или другото муслиманско население во Турција, па како и многу села и Жировница не успеала да ја одбегни таа преселба. Но иако многу турски и македонски муслимански села кои ги зафатила преселбата во Турција, целосно се испустиле и не дожевале обновување и развој, сепак Жировница веќе следната година демографски успева да се стабилизира и во наредната 1971 година, населението се зголемува на 1.526 жители, што зборува за високиот наталитет во селото. Селото било најбројно во 1991 година, кога во таа пописна година се запишани 2.155 жители, но од тогаш, па сè до денес, населението константно се намалува.

Родови[уреди | уреди извор]

Селото е поделено на маала. Во долно маало се родовите Незировци, Шопевци, Матимачковци. Бешир маало го сочинуваат: Пајковци со Булковци, Чакаровци, Валавичарци, Карлевци и Висманци. Осман маало го сочинуваат: Оџиевци, Пластевци, Галевци и Тулаовци. Мечкар маало го сочинуваат: Гуговци, Картовци, Шијаковци и Чоревци. Горно маало го сочинуваат: Гулевци, Жабаровци, Казовци.

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Галерија[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр.263.
  2. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  3. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.