Есад-паша Топтани

Есад-паша Топтани
Автохромен портрет направен од Огист Леон, ок. 1913
3-ет Премиер на Албанија
На должноста 5 октомври 1914 (1914-10-05) – 27 јануари 1916 (1916-01-27)
Монарх	Вилхелм
Претходник	Турхан Пермети
Наследник	Турхан Пермети

Есад-паша Топтани (1863/64–1920) бил албански политички и воен лидер, познат по својата амбициозна и често контроверзна улога во раните години на албанската држава. Тој бил премиер на Албанија (1914–1916), но неговата политика често предизвикувала поделби и непријателства, а животот му завршил со атентат во Париз.

Потекло и младост

Есад-паша Топтани е роден околу 1863 година во Тирана, во влијателното семејство Топтани. Благодарение на своето потекло, уште од младост имал пристап до политичките и воените кругови на Османлиското Царство. Се приклучил на Младотурците и станал пратеник во османлискиот парламент, што му овозможило да стекне искуство и врски со големите сили.

Балканските војни и Скадар

За време на Првата балканска војна, Есад-паша командувал со османлиските сили во Скадар. Во 1913 година го предал градот на Црна Гора, потег кој предизвикал жестоки реакции. За едни тоа било прагматично решение, за други предавство. Овој чин го поставил како значаен играч во балканската политика, но истовремено ја засилил неговата контроверзна репутација.

Власта во независна Албанија и односите со Србија

Топтани во Лондон, 1916

По прогласувањето на независноста на Албанија, Есад-паша се наметнал како еден од најмоќните бегови. Во 1914 година станал министер за внатрешни работи и војна во владата на принцот Вилхелм од Вид. Кога владата пропаднала, тој ја презел власта и од 1914 до 1916 година бил премиер на Албанија. Неговата влада била нестабилна и зависела од надворешна поддршка, особено од Србија.

Есад-паша бил познат по својата блискост со Србија, со која склучувал договори за воена и финансиска помош. Оваа политика го направила непопуларен кај многу Албанци, кои го гледале како човек што ја жртвува националната независност за лична моќ. Сепак, неговите дипломатски врски со големите сили му овозможиле да остане релевантен и за време на Првата светска војна.

Изгнанство и смрт

По војната, Есад-паша живеел во Париз, каде се претставувал како претставник на Албанија и се обидувал да обезбеди меѓународна поддршка за своите планови. Но неговата репутација како човек кој соработувал со Србија и кој често делувал против интересите на албанскиот национализам го следела до крајот. На 13 јуни 1920 година бил убиен во Париз од Авни Рустеми, албански националист кој го сметал за предавник.