Прејди на содржината

Ерида (митологија)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Ерида
Крилеста Ерида на атичка плоча, ок. 575–525 п.н.е., Античко собрание (Берлин)
Божица на раздорот и неслогата
РодителиНикта
ДецаПон, Лета, Лимос, Алгеа, Хисмина, Мачаи, Фоној, Андроктасија, Никеја, Псевдеја, Логој, Амфилогии, Дисномија, Ата, Хоркос
Римски панданДискордија
Ерида
Крилеста Ерида на атичка плоча, ок. 575–525 п.н.е., Античко собрание (Берлин)
Божица на раздорот и неслогата
РодителиНикта
ДецаПон, Лета, Лимос, Алгеа, Хисмина, Махеја, Фонеја, Андроктасија, Никеја, Псевдеја, Логој, Амфилогија, Дисномија, Ата, Хоркоја
Римски панданДискордија

Ерида (старогрчки: Ἔρις, romanized: Eris, букв. 'Раздор') — божица и персонификација на раздорот и неслогата во старогрчката митологија, особено во војната, и во Илијада (каде што е „сестра“ на Арес, богот на војната). Според Хесиод, таа била ќерка на исконската Никта (Ноќ) и мајка на долг список на непожелни персонифицирани апстракции, како што се Пон (Труд), Лимос (Глад), Алгеја (Болки) и Ата (Заблуда). Ерида иницирала кавга меѓу Хера, Атена и Афродита, што довело до Судот на Парис и на крајот до Тројанската војна. Римскиот еквивалент на Ерида е Дискордија. Според Хесиод, постоела уште една Ерида, одвоена и различна од Ерида, ќерката на Ника, која била корисна за луѓето.[1]

Етимологија

[уреди | уреди извор]

Името потекнува од именката eris, со корен erid-, што значи „кавга, раздор“ и е со непозната етимологија; врски со глаголот ὀρίνειν orínein „да се подигне, промеша, возбуди“ и сопственото име Ἐρινύες Еринии. Роберт Бекес не гледа силен доказ за оваа врска и го исклучува изведувањето од ἐρείδω ereídō „да потпре“ поради оригиналното ι- како основа на името.[2] Воткинс посочил дека потекнува од праиндоевропскиот корен ere - што значи „да одвои или да спои“.[3] Името дало неколку изведени зборови во старогрчкиот јазик, вклучувајќи го и ἐρίζω erízō „да се бориш“ и ἔρισμα érisma „предмет на кавга“. [2]

Семејство

[уреди | уреди извор]

Во хомеровата Илијада, Ерида е опишана како „сестра и другарка“ на Арес,[4] иако според Џефри Кирк таа „не е целосно персонифицирана“, а оваа генеалогија е „чисто ad hoc опис“.[5] Некои научници го толкуваат овој пасус како показател дека таа е ќерка на Зевс и Хера, родителите на Арес.[6] Сепак, според хесиодовата Теогонија, Ерида е ќерка на Никта (Ноќ), која е помеѓу многуте деца што Никта ги родила без партнер. Овие браќа и сестри на Ерида вклучуваат персонификации — како Ерида — на неколку „одвратни“ (στυγερός) нешта, како што се Морос („Пропаст“), Танат („Смрт“), Мојри („Судбини“), Немезида („Огорченост“), Апата („Измама“) и Герас („Старост“). [7]

Како и нејзината мајка Никта, Хесиод ја има опишано Ерида како мајка — без споменат татко — на многу деца (единственото дете на Никта со потомство) кои се исто така персонификации што претставуваат разни несреќи и штетни работи за кои, во случајот на Ерида, може да се смета дека се резултат на раздор и судир.[8] Сите деца на Ерида се малку повеќе од алегоризации на значењата на нивните имиња, практично без друг идентитет. Следната табела ги наведува децата на Ерида, како што ги дал Хесиод:

Деца
Име старогрчки Превод Забелешки
prop. n. com. n. sg.
Пон Πόνος πόνος[9] макотрпна работа,[10] труд,[11] тешка работа[12] Наречен од Хесиод „болниот Пон“(Πόνον ἀλγινόεντα).[13]Цицерон има еквивалентна персонификација на латинскиот збор „работа“ како потомок на Мракот и Ноќта (Erebo et Nocte).[14]
Лета Λήθη λήθη[15] заборавност,[16] заборав [17] Поврзано со Лета, реката на заборавот во Подземјето
Лимос Λιμός λιμός[18] Глад,[19] Гладување[20] [21] Со неизвесен пол; се почитувал особено во Спарта; еквивалент на римските Слави.
Алгеја Ἄλγεα (pl.) ἄλγος[22] Болка,[23] Тага[24] Хесиод ги нарекол „солзливи алги“ (Ἄλγεα δακρυόεντα).[25] Не е особено персонифицирана на друго место.
Хисмина Ὑσμῖναι (pl.) ὑσμίνη[26] Борби,[27] Тепачки,[28] Битки[29] Постхомерицата на Квинт Смирнеј има слика од Хисмина како го украсуваат Ахиловиот штит.[30]
Махеја Μάχαi (pl.) μάχη[31] Битки,[32] Војни[33] Не е особено персонифицирано на друго место
Фонеја Φόνοι (pl.) φόνος[34] Убиства,[35] Колење[36] Штитот на Херакле има слика од Фонеја како украс на штитот на Херакле[37]
Андроктасија Ἀνδροκτασίαι (pl.) ἀνδροκτασία[38] Убиства без умисла,[39][40] Убиства на мажи[41] Штитот на Херакле има слика од Андроктасија која го украсува штитот на Херакле.[42]
Никеја Νείκεά (pl.) νεῖκος[43] Кавги Не е особено персонифицирана на друго место.
Псевдеја Ψεύδεά (pl.) ψεῦδος[44] Лаги,[45] Невистини[46] Не е особено персонифицирана на друго место.
Логој Λόγοi (pl.) λόγος[47] Приказни,[48] Раскази,[49] ови[50] Не е особено персонифицирана на друго место.
Амфилогија Ἀμφιλλογίαι (pl.) ἀμφιλογία[51] Спорови,[52] Нејасни зборови[53] Не е особено персонифицирана на друго место.
Дисномија Δυσνομία δυσνομία[54] Беззаконие,[55] Лоша влада,[56] Анархија[57] Атинскиот државник Солон ја споредил Дисномија со Еуномија, персонификација на идеалната влада:[58]
Ата Ἄτη ἄτη[59] Заблуда,[60] Неразумност,[61] Лудост,[62] Пропаст[63] Таа била протерана од Олимп од Зевс затоа што го заслепила за триковите на Хера, со кои му го одзела правото на првородство на Херакле.[64]
Хоркоја Ὅρκος ὅρκος[65] Заклетва Проклетството што му се нанесува на секој што ќе се заколне лажно.[66]

Парисов Суд

[уреди | уреди извор]

Ерида игра клучна улога во еден важен мит. Таа била иницијатор на кавгата меѓу трите грчки божици, Хера, Атена и Афродита, која била решена со пресудата на Парис, што довело до грабнување на тројанката Елена од страна на Парис и избувнување на Тројанската војна.[67] Како што се раскажувала приказната, сите богови биле поканети на свадбата на Пелеј и Тетида освен Ерида. Таа сепак дошла, но ѝ било одбиено влегувањето. Во лутина, таа фрлила златно јаболко меѓу свадбените гости на кое пишувало „За најубавата“, што го барале трите божици.[68]

Хомер индиректно ја споменува на Судот на Парис, но без да ја споменува Ерида.[69] Приказната е раскажана во „Киприја“, една од поемите во епскиот циклус, која ја раскажува целата приказна за Тројанската војна. „Киприја“, која е првата поема во циклусот, ги опишува настаните што претходат на оние што се случуваат во „Илијада“, втората поема во циклусот. Според прознното резиме на денес изгубената „Киприја“, Ерида, дејствувајќи според плановите на Зевс и Темида за да ја предизвика Тројанската војна, покренува некиос („кавга“) помеѓу трите божици околу „убавината“ (веројатно околу тоа која од трите била најубава), додека тие присуствувале на свадбената гозба на Пелеј и Тетида (кои ќе станат родители на Ахил). За да го реши спорот, Зевс им наредува на трите божици да заминат на планината Ида за да им суди Парис. На Парис, откако Афродита му ја понудила Елена за возврат за тоа што Парис ја избрал неа, тој го прави тоа.[70]

Драматургот од петтиот век п.н.е., Еврипид, го опишува Судот на Париз неколку пати без да ја спомене ниту Ерида ниту јаболкото.[71]Подоцнежните записи вклучуваат детали, како што е златното Јаболко на раздорот, кое можеби потекнува од Киприја, а можеби и не. Според Фабулите на Хигин, составени некаде помеѓу првиот век п.н.е. и крајот на вториот век од н.е., сите богови биле поканети на свадбата освен Ерида. Сепак, таа дошла на свадбената гозба и кога ѝ било одбиено влегување, фрлила јаболко низ вратата, велејќи дека е за „најубавата“, што ја започнало расправијата.[72] Сатиричарот Лукијан (втор век од н.е.) ни кажува дека јаболкото на Ерида било „чисто злато“ и дека на него било напишано: „За кралицата на убавината“ (ἡ καλὴ λαβέτω). [73]

Раздор во војна

[уреди | уреди извор]

Ерида ги персонифицира судирите, особено раздорите поврзани со војната.[74] Во хомеровата Илијада, Ерида е прикажана и на бојната егида на Атена и на штитот на Ахил, каде што се појавува заедно со други персонификации поврзани со војната: Фоб („Пораз“), Алка („Храброст“) и Јоке („Напад“) на егидата, а Кидоима („Бунт“) и Кера („Судбина“) на штитот.[75] Слично, Хесиодскиот штит на Херакле ја има Ерида прикажана на штитот на Херакле, исто така со Фоб, Кидоима и Кера, како и други персонификации поврзани со војната: Проиоксида („Потера“), Палиоксида („Собир“), Хомадо („Бунт“), Фон („Убиство“) и Андроктасија („Колење“).[76] Тука Ерида е опишана како лета над главата на Фоб („Страв“):

Во средината беше Стравот, направен од неколебливиот, неискажлив, зјапачки наназад со очи што светкаа како оган. Устата му беше полна со бели заби, ужасни, страшни; а преку неговото намрштено чело леташе страшната Борба, подготвувајќи се за бојниот пораз на луѓето - сурова, таа им го одзеде умот и разумот на сите луѓе што водеа отворена војна против синот на Зевс [Херакле]. Хесоид, Штитот на Херакле, 144–150

  Ерида се појавува и во неколку борбени сцени во Илијада.[77] Сепак, за разлика од Аполон, Атена и неколку други олимпијци, Ерида не учествува во активна борба, ниту пак зазема страна во војната.[78] Нејзината улога во Илијада е „потикнувач на војските“, [79] поттикнувајќи ги двете војски да се борат една против друга. Во Книга 4, таа е едно од божествата (заедно со Арес, Атена, Дим („Ужас“) и Фоб („Пораз“) кои ги поттикнуваат војските да се борат, со спуштена глава на почетокот, но наскоро крената кон небото:

И Тројанците беа поттикнати од Арес, а Ахајците од блескавата Атина, и Теророт, и Разбивањето, и Раздорот, кој беснее непрестајно, сестра и другарка на човекоубиецот Арес; таа прво го крева грбот само малку, но потоа главата ѝ е фиксирана во небото додека нозете ѝ стапнуваат на земјата. Таа беше таа што сега фрли злобна борба во нивната средина додека одеше низ толпата, правејќи ја воздишката на луѓето да се зголемува. Хомер, Илијада, 4.439–445

Таа се појавува и во оваа улога на „потикнувач на војските“ во Книга 5,[80] и повторно во Книга 11, каде што Зевс ја испраќа Ерида да ја крене грчката војска со викање[81]:

Зевс го испратил Раздорот до брзите бродови на Ахајците, страшната Раздор, држејќи во рацете предзнак за војна. И таа стоела покрај црниот брод на Одисеј, со огромен труп, кој бил во средината, така што крик можел да стигне до двата краја, и до колибите на Ајас, синот на Теламон, и до оние на Ахил; бидејќи тие ги имале затегнато своите обликувани бродови на најоддалечените краеви, верувајќи во својата храброст и силата на своите раце. Таму божицата стоела и испуштила голем и страшен крик, пискав воен крик, и во срцето на секој човек од Ахајците таа разбудила сила за војна и за борба без престан. И веднаш војната им станала послатка отколку да се вратат со нивните шупливи бродови во нивната драга родна земја. Хомер, Илијада 11.3–14

Нејзината желба за крвопролевање е незаситна. Подоцна во Книга 11, таа е последната од боговите што го напуштаат бојното поле, радувајќи се додека ги набљудува борбите што ги предизвикала.[82]Додека во Книга 5, таа е опишана како бесна без престан.[83]

Хесиод, исто така, ја поврзува Ерида со војната. Во своите „Дела и денови“, тој напишал дека таа „поттикнува злобна војна и судири“.[84] А во својата „Теогонија“, ги наведува Хисминеја (Битките) и Махеја (Војните) како нејзини деца.[85]

Друга Ерида

[уреди | уреди извор]

Покрај Ерида, која била ќерка на Никта (Ноќ), Хесиод, во своите „Дела и денови“, споменува уште една Ерида. Тој ги споредува двете:[86]првата е „виновната“ која „поттикнува злобна војна и судири“, втората е достојна за „пофалба“, создадена од Зевс за да поттикне корисна конкуренција:

Значи, на крајот на краиштата, не постоело само едно раѓање на Раздорите, туку на земјата има две Раздори. Едната од нив човекот би ја пофалил откако ќе ја дознае, но другата е достојна за осуда; и тие имаат целосно спротивставени духови. Зашто едниот поттикнува злобна војна и судири - сурова, ниеден смртник не ја сака таа, но по потреба тие ја почитуваат угнетувачката Раздор, според плановите на бесмртниците. Но, другата мрачната Ноќ ја роди прва; и синот на Крон, кој живее во етерот, ја постави во корените на земјата, и тоа е многу подобро за луѓето. Го буди дури и беспомошниот човек да работи. Зашто човек кој не работи, но кој гледа во некој друг човек, богат кој брза да ја ори земјата, да сади и да ја среди својата куќа, тој му завидува, еден сосед му завидува на својот сосед кој брза кон богатство: и оваа Раздор е добра за смртниците. Хесиод, Дела и денови 11–24;

 

Други споменувања

[уреди | уреди извор]

Антонин Либерал, во своите Метаморфози, ја вклучува Ерида во приказната за Политехник и Аедона, кои тврделе дека се сакаат повеќе од Хера и Зевс. Ова ја налутило Хера, па таа ја испратила Ерида да предизвика раздор меѓу нив.[87] Ерида се споменува многу пати во „Постхомерика“ од Квинт Смирненски, која го опфаќа периодот помеѓу крајот на Илијада и почетокот на неговата Одисеја.[88] Исто како и во Илијада, постхомерика Ерида е поттикнувач на воени судири,[89] не зазема страна,[90] беснее,[91] и ужива во крвопролевањето во битките.[92] Ерида се споменува и во „Дионизијака“ од Нон. На почетокот на епското соочување меѓу Зевс и Тифон, Нон ја натерува Нике (Победа) да го води Зевс во битка, а Ерида да го води Тифон, а во друг пасус Ерида, заедно со божицата на војната Енио, го носи „Бунтот“ на двете страни од битката.[93]

Иконографија

[уреди | уреди извор]

Постојат малку сигурни претстави на Ерида во уметноста.[94] Нејзините најрани појавувања (средината на шестиот век п.н.е.) се наоѓаат на Кипселовиот ковчег и во тондото на црнофигурна чаша (Берлин F1775).[95] Географот Павсаниј опишува како ја видел Ерида прикажана на ковчегот, како „најодвратна“ [aischîstê] жена која стои помеѓу Ајант и Хектор како се борат.[96] На чашата таа е прикажана како нормална жена по изглед, освен што има крилја и крилести сандали.[97]

Од подоцнежниот дел на петтиот век п.н.е., горниот дел од црвенофигурен кратер од чашка ја прикажува Ерида со Темида свртени една кон друга, очигледно во меѓусебна расправа, додека долниот дел го прикажува Судот на Париз, потврдувајќи ја улогата на Ерида во настаните раскажани во Киприја. [98]

Галерија

[уреди | уреди извор]

Културни влијанија

[уреди | уреди извор]

Класичната бајка „Заспаната убавица“ од Шарл Перо се однесува на она што се смета дека е улогата на Ерида во свадбата на Пелеј и Тетида. Како и Ерида, злобна самовила ја проколнува принцезата откако не е поканета на крштевката на принцезата.[99][100]

Ерида е главната фигура на обожување во современата дискордијанска религија, измислена како „апсурдистичка шега“ во 1957 година од двајца школски пријатели Грегори Хил и Кери Вендел Торнли. Како што е митологизирано во сатиричниот текст на религијата „Principia Discordia“, напишан од Хил со Торнли и други, Ерида (очигледно) разговарала со Хил и Торнли во цела ноќна куглана, во форма на шимпанзо.[101]

Ерида, „Божицата на раздорот и хаосот“, е постојан антагонист во анимираната телевизиска серија „Мрачните авантури на Били и Менди“, каде што е прикажана како разгалена и богата жена која го држи „Јаболкото на раздорот“.

Слично на тоа, Ерида, злобната „Божица на раздорот и хаосот“, е главниот лик во анимираниот филм од DreamWorks од 2003 година, Синбад: Легендата за седумте мориња, против Синбад и неговите сојузници.

Џуџестата планета Ерида е именувана според оваа грчка божица во 2006 година.[102]


Во 2019 година, новозеландскиот вид молци Ichneutica eris бил именуван во чест на Ерида.[103]


Наводи

[уреди | уреди извор]
  1. ↑ Brown, s.v. Eris; Nünlist, s.v. Eris; Grimal, s.v. Eris; Tripp, s.v. Eris; Smith, s.v. Eris.
  2. 1 2 R. S. P. Beekes (2009). Etymological Dictionary of Greek. Brill. стр. 459.
  3. ↑ Harper, Douglas. „Eris“. Online Etymology Dictionary.
  4. ↑ Хомер, Илијада 4.440–441.
  5. ↑ Kirk, pp. 380–381.За употребата на 'sister' (casignήτη) и 'comrade' (ἑτάρη) еден покрај друг во овој пасус, видете Кореј, Криетер-Спиро и Висер, стр. 197-198, а за текстуалните тешкотии со овој и соседните пасуси, видете Кирк, стр. 381–382. Nünlist, s.v. Eris, ја карактеризира оваа генеалогија како „алегорична“, а Ганц, стр. 9, го наведува пасусот како пример за тоа дека Ерида е „само персонификација на нејзиното име“.
  6. ↑ Bell, p. 188; Parada, s.v. Eris.
  7. ↑ Gantz, pp. 4–5; Хесоид, Теогонија 223–225.
  8. ↑ Hard, pp. 30–31; Gantz, p. 5; Хесоид, Теогонија 226–232.
  9. ↑ LSJ s.v. πόνος.
  10. ↑ Most 2018a, p. 21; Hard, p. 31
  11. ↑ Gantz, p. 10.
  12. ↑ Caldwell, p. 40 on 212–232. In ancient Greek the word ponos which meant 'hard work' could also mean 'hardship, 'suffering', 'distress' or 'trouble', see The Cambridge Greek Lexicon, s.v. πόνος 1, 3; compare LSJ, s.v. πόνος. For the ancient Greeks' negative associations regarding ponos, see Millett, s.v. labour; Cartledge, s.v. industry, Greek and Roman.
  13. ↑ Hesiod, Theogony 226.
  14. ↑ Thurmann, s.v. Ponos; Cicero, De Natura Deorum 3.44.
  15. ↑ LSJ s.v. λήθη.
  16. ↑ Most 2018a, p. 21; Gantz, p. 10; Caldwell, p. 40 on 212–232.
  17. ↑ Hard, p. 31.
  18. ↑ LSJ s.v. λιμός.
  19. ↑ Hard, p. 31; Gantz, p. 10.
  20. ↑ Most 2018a, p. 21.
  21. ↑ Caldwell, p. 40 on 212–232.
  22. ↑ LSJ s.v. ἄλγος.
  23. ↑ Most 2018a, p. 21; Gantz, p. 10; Caldwell, p. 40 on 212–232.
  24. ↑ Hard, p. 31.
  25. ↑ Hesiod, Theogony 227.
  26. ↑ LSJ s.v. ὑσμίνη.
  27. ↑ Most 2018a, p. 21; Gantz, p. 10.
  28. ↑ Hard, p. 31.
  29. ↑ Caldwell, p. 40 on 212–232.
  30. ↑ Quintus Smyrnaeus, Posthomerica 5.36.
  31. ↑ LSJ s.v. μάχη.
  32. ↑ Most 2018a, p. 21; Gantz, p. 10; Hard, p. 31.
  33. ↑ Caldwell, p. 40 on 212–232.
  34. ↑ LSJ s.v. φόνος.
  35. ↑ Most 2018a, p. 21; Hard, p. 31; Caldwell, p. 42 on 212–232.
  36. ↑ Gantz, p. 10.
  37. ↑ Hesiod, Shield of Heracles 155.
  38. ↑ LSJ s.v. ἀνδροκτασία.
  39. ↑ Caldwell, p. 42 on 212–232
  40. ↑ Hard, p. 31.
  41. ↑ Gantz, p. 10
  42. ↑ Hesiod, Shield of Heracles 155.
  43. ↑ LSJ s.v. νεῖκος.
  44. ↑ LSJ s.v. ψεῦδος.
  45. ↑ Most 2018a, p. 21; Hard, p. 31; Caldwell, p. 42 on 212–232.
  46. ↑ Gantz, p. 10.
  47. ↑ LSJ s.v. λόγος.
  48. ↑ Most 2018a, p. 21.
  49. ↑ Caldwell, p. 42 on 212–232.
  50. ↑ Gantz, p. 10.
  51. ↑ LSJ s.v. ἀμφιλογία.
  52. ↑ Most 2018a, p. 21; Caldwell, p. 42 on 212–232.
  53. ↑ Gantz, p. 10.
  54. ↑ LSJ s.v. δυσνομία.
  55. ↑ Most 2018a, p. 21; Hard, p. 31.
  56. ↑ Gantz, p. 10.
  57. ↑ Caldwell, p. 42 on 212–232.
  58. ↑ Siewert, s.v. Nomos.
  59. ↑ LSJ s.v. ἄτη.
  60. ↑ Hard, p. 31.
  61. ↑ Most 2018a, p. 21.
  62. ↑ Gantz, p. 10.
  63. ↑ Caldwell, p. 42 on 212–232.
  64. ↑ Hard, p. 31.
  65. ↑ LSJ s.v. ὄρκος.
  66. ↑ Hard, p. 31.
  67. ↑ Hard, p. 30; Gantz, p. 9.
  68. ↑ Tripp, s.v. Eris.
  69. ↑ Gantz, p. 9; Homer, Iliad, 24.27—30.
  70. ↑ Gantz, p. 9; Proclus, Chrestomathy Cypria 1. Според Киприја fr. 1 West (споредено со Еврипид, Орест 1639–42, Елена 36–41) причината на Зевс за желбата за војна била пренаселеноста, погледнете Ривс 1966.
  71. ↑ Еврипид, Андромаха 274–292, Елена 23–30, Ифгенија во Авлида 1300–1308, Тројанската жена 924–931. Исто така и Исократ, елена 10.41.
  72. ↑ Gantz, p. 9; Хигин, Басни 92; compare with Аполодор, E.3.2.
  73. ↑ McCartney, p. 70; Лукијан, Дијалози на морските богови 7 (5); споредено со Лукијан, Судот на божиците (Dialogues of the Gods 20) 1; Јован Цеца, Chiliades, 5.31 (Story 24), На ликофрон 93; Прв ватикански митограф, 205 (Пепин, p. 89); Втор ватикански митограф, 249 (Пепин, p. 197).
  74. ↑ Nünlist, s.v. Eris.
  75. ↑ Nünlist, s.v. Eris; Homer, Iliad 5.740 (aegis), 18.535 (shield).
  76. ↑ Хесиод, Штитот на Херакле 154–156.
  77. ↑ Браун, s.v. Ерида; e.g. Хомер, Илијада 4.439–445, 5.517–518, 11.3–14, 11.73—74, 18.535, 20.47—48. За расправа за употребата на зборот „ерида“ во „Илијадата“, видете Наглер 1988.
  78. ↑ Leaf, on Iliad 440.
  79. ↑ Хомер, Илијада 20.47—48: „Но, кога Олимпијците влегоа во средината на толпата луѓе, тогаш скокна моќниот Спор, потикнувачот на војските.“
  80. ↑ Хомер, Илијада 5.517–518.
  81. ↑ Hard, p. 30.
  82. ↑ Хомер, Илијада 11.73—74.
  83. ↑ Хомер, Илијада 5.517–518.
  84. ↑ Хесоид, Дела и денови 14–16.
  85. ↑ West 1966, p. 231 on 228; Хесоид, Теогонија 228.
  86. ↑ Lecznar, p. 454.
  87. ↑ Антонин Либерал, Метаморфози 11.
  88. ↑ Hopkinson, pp. vii–ix.
  89. ↑ Квинт Смирненски, Постхомерика 1.159, 1.180, 5.31, 6.359, 8.68, 8.186, 9.147, 10.53, 11.8.
  90. ↑ Квинт Смирненски, Постхомерика, 2.460, 6.359.
  91. ↑ Квинт Смирненски, Постхомерика, 6.359, 8.326, 9.147.
  92. ↑ Квинт Смирненски, Постхомерика 2.460, 9.324.
  93. ↑ Нон, Дионисијака 2.358–359, 5.41–42.
  94. ↑ Giroux, p. 849.
  95. ↑ Gantz, p. 9.
  96. ↑ Gantz, p. 9; Giroux, p. 847 (Eris 3); Pausanias, 5.19.2.
  97. ↑ Gantz, p. 9; Giroux, p. 847 (Eris 1); Beazley Archive 207; LIMC III-2, p. 608 (Eris 1); Digital LIMC 33843.
  98. ↑ Gantz, p. 9; Giroux, p. 848 (Eris 7); Beazley Archive 215695; Perseus St. Petersburg St. 1807 (Vase); Digital LIMC 471; LIMC III-2, p. 608 (Eris 7).
  99. ↑ H. J. Rose (2006). A Handbook of Greek Mythology, Including Its Extension to Rome. Kessinger Publishing. ISBN 978-1-4286-4307-9.
  100. ↑ Maria Tatar, уред. (2002). The Annotated Classic Fairy Tales. W. W. Norton & Company. ISBN 978-0-393-05163-6. Посетено на 2007-11-06.
  101. ↑ Mäkelä & Petsche, "Abstract"; Robertson, pp. 421–424; Cusack, pp. 28–30.
  102. ↑ Blue, Jennifer (September 14, 2006). „2003 UB 313 named Eris“. USGS Astrogeology Research Program. Архивирано од изворникот на October 18, 2006. Посетено на January 3, 2007.
  103. ↑ Robert Hoare (9 декември 2019), Illustrator: Birgit E. Rhode, „Noctuinae (Insecta: Lepidoptera: Noctuidae) part 2: Nivetica, Ichneutica“, Fauna of New Zealand, 80: 1–455, doi:10.7931/J2/FNZ.80, Википодатоци Q94481265

Извори

[уреди | уреди извор]

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Ерида_(митологија)&oldid=5482686“