Прејди на содржината

Епилимнион

Од Википедија — слободната енциклопедија
Езерска стратификација. Епилимнионот е најгорниот слој (I)

Епилимнион или површински слој — најгорниот слој во топлински стратифицирано езеро.

Епилимнионот е слојот што е најмногу погоден од сончевата светлина, чија топлинска енергија ја загрева површината, со што станува потопол и помалку густ. Како последица на тоа, епилимнионот се наоѓа над подлабоките металимнион и хиполимнион, кои се постудени и погусти.[1] Дополнително, епилимнионот обично има повисока pH-вредност и повисока концентрација на растворен кислород од хиполимнионот.

Бидејќи слојот е отворен за воздух, епилимнионот обично содржи високи количини на растворен кислород (O2) и јаглерод диоксид (CO2). Ова значи дека епилимнионот е во постојана состојба на размена на растворени гасови со атмосферата.

На дебелината на епилимнионот може да влијае изложеноста на светлина; попроѕирните езера добиваат поголеми нивоа на светлина, што доведува до повеќе складирана енергија во водата и поплиток епилимнион. Епилимнионот е исто така област од интерес за цветање на алги поради истекување на фосфор и азот од копнени извори.[2] Ерозијата на ветерот што носи честички почва исто така може да внесе многу различни хранливи материи во водата, а тие честички ќе влезат во езерскиот систем преку епилимнионот.

Биологија

[уреди | уреди извор]

Поради близината до површината и фактот што е област што прима најмногу сончева светлина, епилимнионот е одличен дом за фитопланктон и други главни производители. Цветањето на алги е често во овој слој како последица на големите натрупувања на хранливи материи. Како одговор на големите количини на алги и фитопланктон, многу видови риби се чести во овој слој бидејќи бараат извор на храна. Птиците често го користат епилимнионот како област за одмор и/или риболов. Многу инсекти, исто така, го користат епилимнионот за правење гнезда и живеалишта.

Човечките заемодејства се исто така важен дел од биолошкото гледиште на епилимнионот. Некои непосредни човечки заемодејства се за разонодни употреби како што се пливање, возење со чамец или други дејности. Други посредни заемодејства можат да дојдат од отпадни води, истекување од земјоделски полиња или развој на земјиштето. Сето ова може да влијае на својствата на епилимнионот.[3]

  1. ↑ Haddout, Soufiane; Qanza, Hamid; Guennoun, Mohamed; Azidane, Hind; Karra, Rachid; Essaidi, Amine (31 July 2018). „Epilimnion and metalimnion thermal water temperature variables in Moroccan's Lakes using a one-dimensional fresh-water lake model“. International Journal of River Basin Management. 18 (3): 321–333. doi:10.1080/15715124.2018.1498854. S2CID 134624630.
  2. ↑ Pernica, Patricia; Wells, Mathew G.; MacIntyre, Sally (April 2014). „Persistent weak thermal stratification inhibits mixing in the epilimnion of north-temperate Lake Opeongo, Canada“. Aquatic Sciences (англиски). 76 (2): 187–201. doi:10.1007/s00027-013-0328-1. ISSN 1015-1621. S2CID 15276847.
  3. ↑ Sadchikov, A. P.; Ostroumov, S. A. (December 2019). „Epilimnion, Metalimnion, and Hypolimnion of a Mesotrophic Aquatic Ecosystem: Functional Role of the Vertical Structure of the Reservoir Ecosystem in Terms of Hydrochemical and Biological Parameters“. Russian Journal of General Chemistry (англиски). 89 (13): 2860–2864. doi:10.1134/S107036321913019X. ISSN 1070-3632. S2CID 211138964.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Епилимнион&oldid=5389802“