Еврејско востание против Ираклиј

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Еврејско востание против Ираклиј
Дел од Византиско-персиска војна (602-628)
Byzantine-persian campaigns 611-624-mohammad adil rais.PNG
Датум 614 CE
Место Палестина
Исход еврејско предавство
  • Византиски пораз и привремено владеење на Персија и евреите со делови од Палестина
  • Протерување на Евреите од регионот
  • Кратка реставрација на византиското владеење 630-640
Територијални
промени
Палестина
Завојувани страни
Византија Персија,

Menora Titus.jpg Jewish allies

Команданти и водачи
Emperor Ираклиј Шахрабаз
Сила
Византија Персија
  • персиски сили
  • 20,000 или 26,000 еврејски востаници[1]: 81
Жртви и загуби
непознато непознато

Еврејското востание против византискиот император Ираклиј претставува последен обид на Евреите да се спротивстават на римското владеење над Јудеја, претворена од Римјаните во римска провинција Палестина. Востанието претставува дел од Византиско-ерсиската војна која се водела од 602 до 628 година.

Позадина[уреди | уреди извор]

По разрушувањето на Вториот храм и зазимањето на Ерусалим од страна на римскиот император Тит, евреите започнале прикриена борба против новите освојувачи на Јудеја, Римската империја. Резултатите на Евреите не биле охрабрувачки. По Миланскиот едикт, христијанството се наметнало од Константин Велики за официјална религија во империјата, а Евреите постепено биле пзолирани од црквата.

Откако во 476 година Западната Римска империја престанала да постои поради силата на варварските (главно германски) напаѓачи во времето на Големата преселба на народите, Источната Римска Империја постепено го зацврстила своето институтоционално постоење и го наметнала авторитетот и легитимноста над останатиот постримски свет. Според познатиот истражувач на оваа нова империја, Ѓорги Острогорски, римската државна традиција, еленистичката култура и христијанската религија се претвориле во "трите китови", т.е. во една своевидна геополитичка државна "Света Троица" на новото време односно на средниот век.

Најголем подем на овој јавен процес настапило во времето на управувањето на императорот Јустинијан. Враќањето на старата римска борбена слава преку освојувањата на славниот војсководец и генерал Велизариј, изградбата на вселенската патријаршиската црква "Света Софија", основањето на познатата Магнаурска школа придонеле транзиција од античкиот во средниот век.

Во исто време, во времето на Јустинијан бил издаден Јустинијанов кодекс во 531 година. Самиот император преку кодексот јасно им дал на знаење на евреите дека од нив се очекува да оддадат почит кон секој нов император и папа. Во кодексот исто така се забранило на оние кои верувале во еврејските суеверија на еретиците, на манихејците и самарјаните, да сведочат против христијаните. Исто така им било забрането да ги прошируваат постојните синагоги, а на Евреите им било забрането да влегуваат во локалните власти.

На самиот почеток на 7 век во Источната Римска Империја настапиле сериозни турбуленции и трансформации. Во 602 година бил убиен императорот Маврикиј, кое го означило и крајот на Јустинијановата династија. Во периодот од 604 до 608 година, Евреите во Сирија и особено во Антиохија започнале да го убиваат грчкото население на покраината. Во 610 година Ираклиј го означил почетокот на владеењето на Ираклиевата династија. Истата година, Персија започнала војна против Византија за зазимање на Палестина.

Текот на бунтот[уреди | уреди извор]

Во почетокот на 7 век, евреите биле 1/10 од населението на Палестина. Во судирот меѓу Персија и Византија, тие застанале на страна на Персијците, правејќи обид да ја отфрлат омразената римска власт. Претходно, еврејското население во Византија било на неколку пати протерувано. Византиската религиозна пропаганда разбила силни анти-еврејски елементи[2]: lxiii, 195[3]: 81–83, 790–791[4] .Во Византиско-персиските војни, евреите секогаш застанувале на страната на Персија.[5]: 122. По еврејските прогони во Антиохија во 608 година, во 610 избувнало востание кое многу бргу било задушено. Како одмазда, евреите во Тир биле масакрирани.

Еден одред од еврејски бунтовници го убиле патријархот на Антиохија, а друг започнал немири во Тир. Според Евтихиј (887-940), Евреите започнале експедиција кон Тир [6]. Во овој напад биле собрани еврејски војници од Ерусалим, Тибериј, Галилеја, Дамаск, па дури и од Кипар. Бројот на еврејските жители на градот бил околу 4,000, кои дополнително помогнале на масакрот врз христијаните кој се случил на Велигден. Според некои извори, еврејската армија броела околу 20.000 војници. Евреите испеале да разрушат неколку цркви околу градот при нивната неуспешна експедиција. Кога христијаните го вратиле градот, како одмазда убиле 2,000 евреи.

Евреите од Тиберијада, предводени од Венијамин, ги помагале Сасанидите во нивните обиди да завладеат со Кесарија, а како ветување добиле самоупорава на Јудеја[5]. Во 614 година, Персијците го освоиле светиот Ерусалим[7]. Од градот бил украден Светиот крст, кој бил однесен во Ктезифон, додека управувањето било предадено на еврејскиот бунтовнички лидер Венијамин.

Овој сојуз со Персијците траел до 617 година кога Персија го одзела управувањето на Ерусалим од евреите[2]: 208[8].

Крај на востанието[уреди | уреди извор]

Во 622 година, византискиот император започнал војна со Персија со цел да си ги врати изгубените територии. Во 628 година склучил мир со Персија, додека моштите и светите реликви од Ерусалим биле вратени на Византија. Кога влегол триумфално во Ерусалим, неочекувано византискиот император објавил амнестија на сите евреи кои учествувале во бунтот.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. James Parkes (1949). A history of Palestine from 135 A.D. to modern times. Victor Gollancz. 
  2. 2,0 2,1 R. W. THOMSON Historical commentary by JAMES HOWARD-JOHNSTON Assistance from TIM GREENWOOD. (1999). The Armenian History Attributed to Sebeos. Liverpool University Press. http://books.google.com/books?id=JRibSFLMER8C&printsec=copyright#v=onepage&q=90000&f=false. посет. 17 јануари 2014 г. 
  3. Robert Bonfil, Oded Ishai, Guy G. Stroumsa, Rina Talgam, уред (2012). Jews in Byzantium: Dialectics of Minority and Majority Cultures. Hotei Publishing the Netherlands. http://books.google.com/books?id=4DNz3y7Wep4C&pg=PA790&lpg=PA790&dq=circus+jerusalem+614&source=bl&ots=hkENRaiego&sig=kJZ7ISRP7rRDRld3JMp2EKE1-K0&hl=en&sa=X&ei=xsDZUqvOHMO0sASDuICgBA&ved=0CEMQ6AEwBQ#v=onepage&q=jerusalem%20614&f=false. посет. 17 јануари 2014 г. 
  4. J. D. Howard-Johnston (2006). East Rome, Sasanian Persia and the End of Antiquity: Historiographical and Historical Studies. Ashgate Publishing, Ltd.,. стр. 124–125, 142. http://books.google.com/books?id=1U4rUaLdYnQC&pg=RA1-PA158&lpg=RA1-PA158&dq=Sasanian+Echoes+and+Apocalyptic+Expectations&source=bl&ots=TtTUNMzHda&sig=cmT2g1FtZyNe0LeDYKbO41FuXqo&hl=en&sa=X&ei=_KMjU-O7B-KYyAGF5oCYCQ&ved=0CFwQ6AEwCA#v=onepage&q=614&f=false. посет. 14 март 2014 г. 
  5. 5,0 5,1 Jacob Neusner (1970). a history of the jews in babylonia v. later sasanian times. Brill Archive. http://books.google.com/books?id=zrM3AAAAIAAJ&pg=PA122&dq=610+pogrom&hl=en&sa=X&ei=PH8fU7zbFMHLqQHvwoCIBg&ved=0CCgQ6AEwADgU#v=onepage&q=610%20pogrom&f=false. посет. 11 март 2014 г. 
  6. Eutychius (1896). Eucherius about certain holy places: The library of the Palestine Pilgrims' Text Society.. Committee of the Palestine Exploration Fund in London.. http://archive.org/stream/libraryofpalesti11paleuoft#page/n57/mode/1up. посет. 28 јануари 2015 г. 
  7. Haim Hillel Ben-Sasson (1976). A History of the Jewish People. Harvard University Press. стр. 362. http://books.google.com/books?id=2kSovzudhFUC&pg=PA362&lpg=PA362&dq=nehemiah+ben+hushiel&source=bl&ots=0cBuk-7EKf&sig=OSgCfQ9uV8Z86FhQ3y616Jfg4M&hl=en&sa=X&ei=AT7WUtLJGIOhkQeO2ICgBQ&sqi=2&ved=0CDkQ6AEwAw#v=onepage&q=nehemiah%20ben%20hushiel&f=false. посет. 19 јануари 2014 г. 
  8. Avner Falk (1996). A Psychoanalytic History of the Jews. Fairleigh Dickinson Univ Press. стр. 353–354. http://books.google.com/books?id=z10-Xz9Kno4C&pg=PA347#v=onepage&q=614&f=false. посет. 10 март 2014 г.