Евксенит

Евксинит
Евксенит од Норвешка, со големина од околу 11 см
Општо
Категорија	Кислороден минерал
Формула	(Y,Ca,Ce,U,Th)(Nb,Ta,Ti)2O6
Штрунцова класификација	4.DG.05
Просторна група	Pcmn (no. 62)
Распознавање
Боја	Црна, кафеаво црна, зеленикаво црна
Хабитус	Масивни, анхедрални кристали во матрицата
Кристален систем	Орторомпски
Сраснување	Често на [201]
Цепливост	Нема
Прелом	Конхоиден или субконхоиден
Цврстина на Мосовата скала	5.5 to 6.5
Сјај	Брилијантен субметален, восочен до смолест на фрактури
Огреб	Жолтеникаво, сивкасто или црвеникаво-кафеаво
Проѕирност	Непроѕирен, проѕирен на тенки рабови
Специфична тежина	4.7 to 5
Оптички својства	Изотропичен
Показател на прекршување	n = 2.06 – 2.24
Други особености	Метамиктичен – originally crystalline, now amorphous due to radiation damage. Радиоактивен
Наводи

Евксенит или евксенит-(Y) (официјално минералошко име) — кафеаво-црн минерал со метален сјај.

Хемиски состав

Содржи калциум, ниобиум, тантал, цериум, титан, итриум и обично ураниум и ториум, со некои други метали. Хемиската формула му е (Y, Ca, Ce, U, Th)(Nb, Ta, Ti)₂O₆. Најчесто е делумно аморфен поради оштетување од зрачење.

Евксенитот формира континуирана серија со поликразата богата со титаниум-(Y) што ја има формулата (Y,Ca,Ce,U,Th)(Ti,Nb,Ta)₂O₆.

Име и откритие

Првпат бил опишан во 1870 година и името го добил од грчкиот збор εὔξενος што значи гостопримлив или пријателски настроен кон странци, во алузија на многуте ретки елементи што ги содржи.

Појава

Минералот се јавува во гранитни пегматити и црни песоци од детритали.

Тој се наоѓа на многу локации низ целиот свет, особено во неговиот типски локалитет во Јелстер, Сунфјорд, Норвешка. Други локации вклучуваат: Уралски Планини во Русија; Шведска; Минас Жераис, Бразил; Ампангабе, Мадагаскар; Онтарио, Канада; и во Аризона, Вајоминг и Колорадо во САД.

Примена

Евксенитот се користи како руда на ретките земни елементи што ги содржи. Ретки големи кристали се користат и во накитот.