Дипломатски пасош

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Дипломатски пасош на САД
Пасош на ООН

Дипломатски пасош е посебна патна исправа која се издава на државните претставници и други лица со дипломатскиот статус, со цел истите да го докажат и заштитат својот дипломатски статус, дефиниран според правилата на меѓународното право. Носителот на дипломатскиот пасош има целосен дипломатски имунитет во државата во која ги врши своите дипломатски функции или во која службено претстојува. Статусот на лицето со ваков документ при неслужбен претстој во трети земји се регулира со домашното право и пракса. Покрај членовите на дипломатскиот кор, нивините члнови на придруженото семејство во државата на акредитацијата исто така поседуваат дипломатскиот пасош и ако е предвидено со домашното законодавство и посебните лични карти кои се издаваат за лица со дипломатскиот статус (т.е. дипломатски лични карти).

Во Република Македонија, исто како и во најголем број други држави, со посебен Правилник за издавање на дипломатските и службените патни исправи е регулирано кои лица имаат право да го поседуваат дипломатски пасош. Според сегашниот правилник, покрај вработените во Министерството за надворешни работи со статусот (од аташе и секретар до советник и амбасадор), предвидено е ваков пасош да го поседуваат и Претседателот на Република Македонија, и Премиерот на Република Македонија, вклучувајки ги и нивинте лични советници, потоа министрите во Влада на Република Македонија, како и Претседателот на Собранието на Република Македонија и претседателите на Уставен и Врховен суд, и Државен јавен обвинител на Република Македонија. Потоа, Началникот на Генералштабот на Армијата на Република Македонија, и директорите на безбедосните служби на Република Македонија и Директорот на Агенцијата за разузнавање. Натаму, Министерот за надворешни работи на Република Македонија има дискреционо право да го издаде дипломатскиот пасош и на таквите лица чие функционирање во странство е од посебен интерес за Република Македонија.

Сличен вид патна исправа е и службен пасош. Ваков пасош се издава на конзули или пониски службеници кои се дел од Министерството за надворешни работи кога тие се во службен претстој во странство. Како пример, во ова категорија се конзуларни агенти, административен и технички персонал во дипломатско-конзуларни претставништва, курири и лица за обезбедување.

Дипломатите на Обединетите нации и специјализираните агенции на Обединетите нации поседуваат посебен вид на дипломатскиот пасош на ОН United Nations Laissez-Passer. Таквата патна исправа се издава согласно на член VII од Општата конвенција за привилегии и имунитети на Обединетите нации, од 1946. г. Во овој документ е децидно формулирано дека дипломатскиот статус и користењето на дипломатските привилегии и имунитети е во функција на вршење должности и задачи на мегународната организација.

Сличен вид патна исправа е и службен пасош. Службениот имунитет и службени привилегии се регулирани според Конвенцијата за конзуларните односи од 1963. година.

Во системот на Обединетите нации, службениот пасош на Обединетите нации (United Nations Laissez-Passer) се разликува од дипломатскиот пасош на Обединетите нации United Nations Laissez-Passer по редуцираниот обем на имунитетите и привилегиите. Меѓу другото службениот пасош на Обединетите нации се употребува само при службени патувања и за строго службените намени на функционерите, експертите и административен и техничкиот персонал на меѓународната организација.

Литература[уреди | уреди извор]

  • Игор Јанев, Вовед во дипломатија, АГМ, 2015, ISBN 978-86-86363-64-0
  • види ООН Правилник за патните документи [1]