Гробница на народните херои на Калемегдан
| Гробница на народните херои на Калемегдан Гробница народних хероја | |
|---|---|
 Гробница на народните хероди | |
| Координати | 44°49′19″N 20°26′56″E / 44.82194°N 20.44891°E |
| Место | Белград, Србија |
| Проектант | Стеван Боднаров (вајар) Славољуб Станковиќ (вајар) |
| Тип | споменик |
| Отворен | 1948 |
| Посветен на | Иво Лола Рибар Иван Милутиновиќ Ѓуро Ѓаковиќ Моша Пијаде |
Гробница на народните херои на Калемегдан — гробница на народни херои од НОБ. Се наоѓа во продолжението на Големото савско шеталиште, под самите бедеми на Белградската тврдина. Била изградена во 1948 година.
Општи податоци
[уреди | уреди извор]Во гробницата се погребани:
- Моша Пијаде (1890–1957), револуционер, општествено-политички работник и народен херој
- Иво Лола Рибар (1916-1943), секретар на Централниот комитет на СКОЈ, претседател на ОСАМЈ, член на Врховниот совет на НОВ и ПОЈ и народен херој
- Ѓуро Ѓаковиќ (1886–1929), синдикален работник и организациски секретар на Централниот комитет на Комунистичката партија на Југославија
- Иван Милутиновиќ (1901–1944), член на Политбирото на Централниот комитет на Комунистичката партија на Југославија, член на Врховниот штаб на НОВ и ПОЈ, генерал-потполковник на Народноослободителната армија и народен херој
Посмртните останки на Иво Лола Рибар и Иван Милутиновиќ биле пренесени на 27 март 1948 година. Посмртните останки на Ѓуро Ѓаковиќ бил пренесени на дваесетгодишнината од неговата смрт, на 25 април 1949 година, додека Моша Пијаде бил погребан тука во март 1957 година.[1]
Бистите на Иво Лола Рибар, Иван Милутиновиќ и Ѓуро Ѓаковиќ се создадени во 1949 година од академскиот сликар и скулптор од Белград, Стеван Боднаров, а бистата на Моша Пијаде од академскиот скулптор од Белград, Славољуб Станковиќ, во 1959 година. На ѕидот каде што се наоѓаат бистите стои натписот „Смрт на фашизмот - слобода на народот“.
Гробницата на народните херои е прогласена за споменик на културата со одлука на Градското собрание на Белград во 1983 година.
Галерија
[уреди | уреди извор]
Биста на Моше Пијада
Биста на Иво Лола Рибара
Биста на Ѓура Ѓаковиќ
Биста на Иван Милутиновиќ
Поврзано
[уреди | уреди извор]Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Пијаде Самуила Моша Чича Јанко Архивирано на 22 април 2012 г. на www.znaci.org
Литература
[уреди | уреди извор]- Abram, Marco (2012). „20.Oktobar – Narratives of Identities in the Celebrations for Belgrade's Liberation Day (1945—1961)“ (PDF). History of Communism in Europe (англиски). Institutul de Investigare a Crimelor Comunismului și Memoria Exilului Românesc (3): 169–187.CS1-одржување: ref=harv (link)
- Манојловић Пинтар, Олга (2005). Идеолошко и политичко у споменичкој архитектури Првог и Другог светског рата на тлу Србије (докторска дисертација). Београд: Филозофски факултет Универзитета у Београду.CS1-одржување: ref=harv (link) COBISS 512801175
- Manojlović Pintar, Olga (2008). „Uprostoravanje ideologije: Spomenici Drugog svetskog rata i kreiranje kolektivnih identiteta“. Igor Graovac (prir.), Dijalog povjesničara/istoričara, 10/1, Osijek 22—25. rujna 2005. Zagreb: Friedrich Neumann Stiftung: 287–307. Не се допушта закосување или задебелување во:
|journal=(help)CS1-одржување: ref=harv (link) - Manojlović Pintar, Olga; Radanović, Milan; Pisarri, Milovan; Lajbenšperger, Nenad; Traverso, Enzo (2013). Mesta stradanja i antifašističke borbe u Beogradu 1941-44. Priručnik za čitanje grada (ur. Rena Rädle i Milovan Pisarri) (PDF). Beograd: M. Radanović (Pekograf).CS1-одржување: ref=harv (link) COBISS 196788236
- Manojlović Pintar, Olga (2014). Arheologija sećanja, spomenici i identiteti u Srbiji 1918 – 1989. Beograd: Udruženje za društvenu istoriju, Čigoja štampa.CS1-одржување: ref=harv (link) COBISS 208226060
- Милорадовић, Горан (2007). „Прах праху: Стаљинистички погребни ритуали у социјалистичкој Југославији“ (PDF). Годишњак за друштвену историју. Београд: Удружење за друштвену историју. XIV (1–3): 83–106. Архивирано од изворникот (PDF) на 12. 06. 2018. Посетено на 08. 06. 2018. Проверете ги датумските вредности во:
|access-date=, |archive-date=(help)CS1-одржување: ref=harv (link) - Милорадовић, Горан (2012). Лепота под надзором : совјетски културни утицаји у Југославији : 1945-1955. Београд: Институт за савремену историју. ISBN 978-86-7403-167-4.CS1-одржување: ref=harv (link) COBISS 190120460
- Обреновић, Виолета Н. (2013). Српска меморијална архитектура 1918—1955 (докторска дисертација). Београд: Филозофски факултет Универзитета у Београду.CS1-одржување: ref=harv (link)
- Павићевић, Александра (2011). Време (без) смрти: представе о смрти у Србији 19—21. века. посебна издања, Књига 73. Београд: Етнографски институт Српске академије наука и уметности.CS1-одржување: ref=harv (link)
- Pavlović, Antica (1962). Javni spomenici na području grada Beograda [katalog]. Beograd: Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda.CS1-одржување: ref=harv (link) COBISS 512900247
- Поповић, Разуменка Зума (1981). Споменици Народноослободилачке борбе и револуције СР Србије 1941—1945. Београд: Експорт прес.CS1-одржување: ref=harv (link) COBISS 1024016515
- Revolucionarno kiparstvo; [tekst Juraj Baldani]. Zagreb: Spektar. 1977. COBISS 49820935
- Стојановић, Братислав (1955). „О споменицима Београда“ (PDF). Годишњак Музеја града Београда. Београд: Музеј града Београда (II): 461–475. Архивирано од изворникот (PDF) на 08. 10. 2020. Посетено на 25. 07. 2018. Проверете ги датумските вредности во:
|access-date=, |archive-date=(help)CS1-одржување: ref=harv (link)