Грнчиште

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Грнчиште
Грнчиште is located in Македонија
Грнчиште
Местоположба на Грнчиште во Македонија
Регион Logo of Vardar Region.svg Вардарски
Општина Градско
Област Клепа
Население 29 жит.
(поп. 2002)
Шифра на КО 29019
Надм. вис. 677 м
Грнчиште на општинската карта
Грнчиште во Општина Градско.svg

Атарот на Грнчиште во рамките на општината


Грнчиште — село во Општина Градско, во велешкиот крај.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото е сместено во областа Клепа, северозападно од општинското седиште Градско.

Историја[уреди | уреди извор]

Подрачјето на селото е населено уште од бронзено време, за што сведочи наоѓалиштето Лака на 2 км северозападно од Грнчиште.[1]

Во XIX век Грнчиште било македонско-турско село во Велешката каза (нахија Клепа). Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. селото имало 65 домаќинства, од кои 80 жители муслимани и 198 жители Македонци.[2][3]

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Грнчишта имало 680 жители, од кои 400 Македонци христијани и 280 Турци.[2][4]

На почетокот на XX век жителите на селото потпаднале под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Гринчишта (Grintchichta) имало 424 Македонци под егзархијата[2] и во него работело бугарско училиште.[5]

На етничката карта од 1927 г. Леонард Шулце Јена го покажува Грнчишта (Grnčišta) како мешано село, сочинето од Македонци христијани и Македонци-муслимани.[6]

Стопанство[уреди | уреди извор]

Демографија[уреди | уреди извор]

Според пописот од 2002 година селото имало околу 29 жители:

Родови[уреди | уреди извор]

Грнчиште е македонско село, а порано во селото имало и муслимани.

Според истражувањата од 1920-тите години, родови во Грнчиште биле:

  • Македонски родови: Илевци (8 к.), Карабатовци или Карпузовци (2 к.) и Мишковци (1 к.) овие три рода потекнуваат од Иле, Коле и Мишко кои го основале селото кон крајот на XVII век; Кушковци (5 к.) доселени се на почетокот од XVIII век од прилепското село Никодин; Дашковци (4 к.) доселени се кога и претходниот род од селото Црквино; Маџаровци (5 к.) доселени во исто време со претходните родови, доселени се од некое село во околината на Колоња во Албанија; Ристовци (5 к.) време на доселување како претходните родови, доселени се од селото Ногаевци; Малинковци (1 к.) бегот ги донел однекаде во средината на XVIII век.
  • Муслимански родови биле: Говедаровци (26 к.) се делат на Мутовци, Селмановци, Зуликаровци, Камберовци, Каплановци, Ќилимовци, Смајиловци, Мунишовци-Кусибацевци, Џаферовци и Дурмишовци. Доселени се кон крајот на XVIII век од селото Кочилари, по потекло се Јуруци; Мемедовци (4 к.) доселени се од селото Виничани на почетокот од XIX век; Куковци (3 к.) доселени се од Сирково на почетокот на XIX век; Абдишовци (1 к.) доселени се од некое село Татарлија во Овче Поле; Имерчевци (2 к.) и Чабревци (2 к.) доселени се од Оризари (велешко), по потекло се Јуруци; Демировци (1 к.) доселени се од Црквино; Алијовци (7 к.) гранка се од православниот род во селото Карпузовци.[7]

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Изборно место[уреди | уреди извор]

Селото е опфатено во изборното место бр. 2225 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште во Виничани. Во изборното место се опфатени населените места: Грнчиште, Виничани, Скачинци.[8]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 526 гласачи.[9]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Археолошки наоѓалишта
  • Висок Камен — населба од римско време
  • Габер — населба од доцноантичко време
  • Градиште — градиште од доцноантичко време
  • Грамаѓе — населба од римско време
  • Лака — населба од бронзено и римско време
  • Шупле — населба од доцноантичко време

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Грозданов, Цветан; Коцо, Димче; и др. (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Т. 2. Скопје: МАНУ. стр. 75. ISBN 9989-649-28-6.
  2. 2,0 2,1 2,2 Како што е општопознато, Македонците во бугарските извори се присвојуваат и водат како Бугари, и покрај признанието дека самите отсекогаш се изјаснувале како Македонци.
  3. Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г., Македонски научен институт, София, 1995, стр. 180-181.
  4. Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 159.
  5. Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, рp. 118-119.
  6. Leonhard Schultze Jena. "Makedonien, Landschafts- und Kulturbilder", Jena, G. Fischer, 1927
  7. Радовановиќ, Воислав. Тиквеш и Рајец.
  8. „Описи на ИМ“. Посетено на 8 јануари 2020.
  9. „Претседателски избори 2019“. Посетено на 8 јануари 2020.
  10. „Дневник на четите, изпратени в Македония от пункт Кюстендил. 1903-1908“, ДА-Враца, ф. 617к, оп.1, а.е.1, л.8-9

Надворешни врски[уреди | уреди извор]