Грекање

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Грекање
Грекај
Стара изградба во село Грекај.jpg

Стара колиба во Грекање

Грекање is located in Македонија
Грекање
Местоположба на Грекање во Македонија
Координати 41°43′27″N 20°35′05″E / 41.72417° N; 20.58472° E / 41.72417; 20.58472Координати: 41°43′27″N 20°35′05″E / 41.72417° N; 20.58472° E / 41.72417; 20.58472
Регион Logo of Polog Region.svg Полошки
Општина Coat of arms of Mavrovo and Rostuša Municipality.svg Маврово и Ростуше
Област Горна Река
Население 20 жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 1256
Повик. бр. 042
Шифра на КО 07026
Надм. вис. 1089 м
Грекање на општинската карта
Грекање во Општина Маврово и Ростуша.svg

Атарот на Грекање во рамките на општината
Commons-logo.svg Грекање на Ризницата


Грекање (служб. Грекај, албански: Grekaj) — село во Општина Маврово и Ростуше, Гостиварско.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото се наоѓа во областа Горна Река, на источните ограноци на планината Кораб и во горното сливно подрачје на реката Радика. Како планинско село, лежи на надморска височина од 1.089 м, а атарот зафаќа 18,2 км2.[1] Крај селото минува Рибничка Река, која тука ги прима притоките Грекајска Река од север и Завојски Поток од југ.

Отаде речниот дол, во близина на селото се наоѓа местото на некогашното село Завојско, уништено за време на Првата светска војна. Во непосредна близина на север е селото Нивиште.

Историја[уреди | уреди извор]

Сите села во Горна Река порано биле македонски. Во почетокот на на XIX век, Грекање како и останатите села во областа биле во процес на албанизација. Во 1852 г. жители на Грекање го поддржале издавањето на „Утешение грешним“ на Кирил Пејчиновиќ.[2]

На крајот на XIX век Грекање веќе било „албанско“ село во Реканската каза на Отоманскто Царство. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Грекање има 25 жители Арнаути христијани и 14 Арнаути муслимани.[3] Се поставува прашањето колкав дел од нив биле вистински Албанци доселени од Албанија, а колку биле албанизирани (или неалбанизирани) Македонци.

Работејќи во полза на српската пропаганда, патријаршискиот митрополит Поликарп Дебарски и Велешки напишал дека во 1904 г. во Грекање имало 2 „српски“ куќи, кои всушност биле македонски.[4] Според секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. христијанското на Грекање се состело од 12 „Албанци“.[5]

Стопанство[уреди | уреди извор]

Грекање има сточарско-шумарско стопанство. Според податок од 1998 г. атарот опфаќа 1.111,7 ха шуми, 681,3 ха пасишта и само 22,6 ха обработливо земјиште.[1]

Демографија[уреди | уреди извор]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[6] 1905[7] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 39 45 53 65 110 53 11 20
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[8]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 20 жители, сите Албанци. Следува табела на националната структура на населението.[9]

Националност Вкупно
Македонци 0
Турци 0
Роми 0
Албанци 20
Власи 0
Срби 0
Бошњаци 0
други 0

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Според истражување од 1950 г. во скопското село Патишка Река (Општина Сопиште) живее родот Гегалар (13 куќи), доселен од Грекање.[10]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Панов, Митко (1998). Енциклопедија на селата во Република Македонија: географски, демографски, и аграрни обележја (изд. I.). Скопје: Патрија. стр. 87. ISBN 9989-862-00-1.
  2. Селищев А.М. „Славянское население в Албании“, София, 1931, стр. 13.
  3. Кѫнчовъ, Василъ (1900). Македония. Етнография и статистика. София: Българското книжовно дружество. стр. 264. ISBN 954430424X.
  4. Допис на митрополитот Поликарп, 25 февруари 1904 г.
  5. Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 184-185.
  6. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  7. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  8. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика.
  9. Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X
  10. Трифуноски, Јован (1958). Слив Маркове Реке - антропогеографска проматрања. Скопје: Филозофски факултет.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]