Грегор Стрниша

Грегор Стрниша (18 ноември 1930 – 23 јануари 1987) бил словенечки поет, драматург и текстописец . Се смета за еден од најзначајните поет на словенечки јазик од втората половина на 20 век. Поголемиот дел од својот живот го поминал далеку од јавното светло, а дури по неговата смрт станал познат.

Живот

Стрниша бил роден во Љубљана, Словенија, тогаш дел од Кралството Југославија, од татко му Густав Стрниша (1887–1970), и самиот млад фантастичен писател, и мајка Алојзија, како нивно четврто дете.

Титоистичкиот режим ги обвинил за „организирање на подземна антикомунистичка опозиција и откривање државни тајни“. Во 1949 година, бил осуден на четири години затвор, но по две години бил ослободен условно.

Студирал јазици на Универзитетот во Љубљана, каде што дипломирал во 1961 година со специјализација по германски и англиски јазик. За време на студиите, посетувал часови по антички јазици и се стекнал со знаење по хебрејски, како и со основите на сумерскиот и акадскиот јазик.

Како ко-основач на алтернативното списание Ревија 57, се приклучил на групата млади словенечки интелектуалци и дисиденти, кои ги предизвикувале културните политики на титоистичкиот режим.

Стрниша бил познат по тоа што никогаш не се отселил од родната Љубљана, освен неколку кратки патувања низ Југославија. Во 1985 година добил Фулбрајт стипендија за патување во САД, но одлучил да остане во Словенија.

Во 1970 година ја запознал Теа Скиндер, со која се венчал во 1974 година. Тие имаат една ќерка.

Починал во Љубљана во 1987 година, а бил погребан на Централните гробишта Жале.

Кариера

Стрниша е најпознат по својата поезија, заснована на високометафизички поетски поглед, и по неговите поетски драми.

Неговите песни изразуваат космогонија насочена против антропоцентризмот на традиционалната литература. Неговите песни, истражувајќи повеќе универзуми, меѓусебно поврзани преку мистериозна и магична судбина, се преведени на англиски, француски, италијански, шпански, германски, грчки, руски, белоруски, чешки, полски, хрватски, унгарски, романски, словачки, албански, турски и есперанто. Неговите најпознати драми се Еднорог и Жаби, како и Канибали, преведен на германски. Во 1986 година ја добил Прешереновата награда, највисоката награда за литературни достигнувања во Словенија.

По дипломирањето во 1961 година, тој најмногу заработувал како текстописец, пишувајќи ги текстовите за голем број словенечки поп песни, вклучително и песната „Земјата танцува“ од 1962 година, која освоила награда на првиот фестивал на словенечки песни. И покрај тоа, тој сметал дека пишувањето песни е деградација во споредба со пишувањето поезија.