Голема изгореница

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето


{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Sanguisorba|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}
Голема изгореница
Sanguisorba officinalis.jpg
Научна класификација [ у ]
Непознат таксон (попр): Sanguisorba
Вид: Голема изгореница
Биномен назив
Sanguisorba officinalis
L.
Синоними[1]
Great burnet
Научна класификација
Царство: Plantae
Оддел: Tracheophytes
Оддел: Angiosperms
Оддел: Eudicots
Оддел: Rosids
Ред: Rosales
Семејство: Rosaceae
Род: Sanguisorba
Вид:
S. officinalis
Биномен назив
Sanguisorba officinalis

Синоними[1]
List
    • Pimpinella officinalis (L.) Lam.
    • Poterium boreale Salisb.
    • Poterium officinale (L.) A.Gray
    • Poterium officinale (L.) F.B.Forbes & Hemsl.
    • Sanguisorba altissima Moench
    • Sanguisorba andersonii G.Don
    • Sanguisorba auriculata Scop.
    • Sanguisorba baicalensis Popl.
    • Sanguisorba bracteosa Besser ex Eichw.
    • Sanguisorba carnea Fisch. ex Link
    • Sanguisorba cernua Besser
    • Sanguisorba cordifolia Opiz
    • Sanguisorba cylindrica Charb.
    • Sanguisorba glandulosa Kom.
    • Sanguisorba hispanica Mill.
    • Sanguisorba komaroviana Nedol.
    • Sanguisorba longa (Kitag.) Kitag.
    • Sanguisorba major Gilib.
    • Sanguisorba media L.
    • Sanguisorba menziesii Rydb.
    • Sanguisorba microcephala C.Presl
    • Sanguisorba montana Jord. ex Boreau
    • Sanguisorba neglecta G.Don
    • Sanguisorba officinalis var. dilutiflora (Kitag.) Liou & C.Y.Li
    • Sanguisorba officinalis subsp. glandulosa (Kom.) Kamelin & Gubanov
    • Sanguisorba officinalis var. globularis (Nakai ex T.Kawamoto) W.Lee
    • Sanguisorba officinalis var. latifoliata Liou & C.Y.Li
    • Sanguisorba officinalis subsp. microcephala (C.Presl) Calder & Roy L.Taylor
    • Sanguisorba officinalis f. pallescens Asai
    • Sanguisorba officinalis f. pilosella (Ohwi) H.Hara
    • Sanguisorba polygama F.Nyl.
    • Sanguisorba praecox Besser ex Rchb.
    • Sanguisorba rubra Schrank
    • Sanguisorba sabauda Mill.
    • Sanguisorba serotina Jord.
    • Sanguisorba taurica Juz.
    • Sanguisorba unsanensis Nakai
Сувите плодови содржат ахени кои ги содржат семките

Sanguisorba officinalis, попозната како голема изгореница, е растение од фамилијата Rosaceae, подфамилијата Rosoideae. Потекнува од поладните региони на северната хемисфера во Европа, северна Азија и северна Северна Америка.

Тоа е тревни повеќегодишно растение кое расте до 1 м, кое се јавува на пасиштата, добро расте на тревни брегови. Цвета во јуни или јули.[2]

Sanguisorba officinalis е важно прехранбено растение за европските големи сини пеперутки Phengaris nausithous и P. teleius.[3]

Комерцијални употреби[уреди | уреди извор]

Се користи неговиот широк корен систем за контрола на ерозијата, како и биоремедијатор, кој се користи за враќање на запуштените места како што се депонии.

Декоративни[уреди | уреди извор]

Sanguisorba officinalis е еден од неколкуте видови Sanguisorba кои се одгледуваат како украсни растенија. Сортата „Тана“ е широко достапна и ја добила наградата за заслуги на градината на Кралското хортикултурно друштво.[4] Синонимот Sanguisorba menziesii е исто така наведен како добитник на наградата.[5]

Етномедицинска употреба[уреди | уреди извор]

Се користи во традиционалната кинеска медицина (TCM) каде што е познат по името Ди Ју. Се вели дека ја лади крвта, го запира крварењето, ја чисти топлината и ги лекува раните (Chinese Herbal Materia Medica од Ден Бенски).

Поточно, коренот се користи за запирање на крвава дизентерија, крварење од носот и се применува локално за лекување на изгореници и каснувања од инсекти. 

Фитохемија[уреди | уреди извор]

Sanguiin H-6 е димерен елагитанин кој може да се најде во S. officinalis.[6]

Зијугликозид II е тритерпеноиден сапонин кој може да се најде во S. officinalis.[7]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Sanguisorba officinalis L.“. Plants of the World Online. Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. Посетено на 20 May 2021. Грешка во наводот: Неважечка ознака <ref>; називот „741402-1“ е зададен повеќепати со различна содржина.
  2. Plants for a Future: Sanguisorba officinalis
  3. World Conservation Monitoring Centre 1996. Maculinea nausithous
  4. Sanguisorba 'Tanna'. www.rhs.org. Royal Horticultural Society. Посетено на 5 March 2021.
  5. Sanguisorba menziesii. The Royal Horticultural Society. 2021. Посетено на 20 May 2021.
  6. „Inhibition of DNA topoisomerases by sanguiin H-6, a cytotoxic dimeric ellagitannin from Sanguisorba officinalis“. Planta Med. 59 (3): 240–5. June 1993. doi:10.1055/s-2006-959659. PMID 8391144.
  7. „Ziyuglycoside II induces cell cycle arrest and apoptosis through activation of ROS/JNK pathway in human breast cancer cells“. Toxicol. Lett. 227 (1): 65–73. May 2014. doi:10.1016/j.toxlet.2014.03.015. PMID 24680927.